Araştırma Makalesi

Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı

Cilt: 39 Sayı: 1 30 Haziran 2022
Benjamin Irvıne , Kameray Özdemir *
PDF İndir
EN TR

Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı

Öz

Kemik kolajenindeki kükürt sabit izotop oranlarının ölçümü hem günümüz hem de geçmiş çevre ve diyetin yeniden yapılandırılması çalışmalarında giderek daha fazla kullanılmaktadır. İnsan ve hayvan kemik kolajeninden elde edilen kükürt izotop oranları, tatlı su, deniz ve karasal kökenli diyet girdilerini (δ13C ve δ15N ile birlikte değerlendirildiğinde) belirlediği için farklı coğrafi mikro-bölgelerden elde edilen gıdaların ayırt edilmesinde özellikle kullanışlıdır. Böylelikle beslenmeye dair elde edilen bilgiler dolaylı olarak yerleşim yeri hareketliliğini ve yerel kökenli olmayan bireyleri tespit etmeye yönelik araştırmalara da yardımcı olur. Bu çalışma, jeosfer, hidrosfer ve biyosferde gözlenen değişken kükürt izotop bileşimlerinin de dahil olduğu teorik jeokimyasal arka planı kapsamaktadır. Ardından, bu yeni belirteci arkeoloji bilimleri için tanıtmak ve gelecekteki araştırmalar için olası uygulamalarını göstermek amacıyla Anadolu’da yürütülen çalışmalarının kapsamlı bir incelemesi yapılmıştır. Sabit kükürt izotopları (δ34S), gerek paleodiyet gerekse hareketlilik araştırmalarında daha sıklıkla kullanılan δ13C ve δ15N, 87Sr/86Sr oranı ve δ18O gibi diğer izotop oran değerleri ile karşılaştırıldığında nispeten emekleme aşamasındadır. Bununla birlikte, kükürt izotop oranlarının daha 'geleneksel' izotop araştırmalarını tamamlama ve geliştirme potansiyeline sahip olduğu da açıktır.

Anahtar Kelimeler

Kemik Kimyası, Biyoarkeoloji, Sabit İzotoplar, Paleodiyet, Hareketlilik

Kaynakça

  1. Alkım, U.B., Alkım, H., Bilgi, Ö. (2003). Ikiztepe II: Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci Dönem Kazıları (1976–1980). Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, Turkey.
  2. Barnes, C., Jennings, S. (2007). Effect of temperature, ration, body size and age on sulphur isotope fractionation in fish. Rapid Communications in Mass Spectrometry 21:1461–1467.
  3. Bocherens, H., Drucker, D.G., Haidle, M.N., Müller-Beck, H., Münzel, S.C., Naito, Y.I. (2016). Isotopic evidence (C, N, S) for a high aquatic dietary contribution for a Pre-Dorset muskox hunter from Umingmak (Banks Island, Canada). Journal of Archaeological Science: Reports 6: 700-708.
  4. Bottrell, S.H., Newton, R.J. (2006). Reconstruction of changes in global sulfur cycling from marine sulfate isotopes. Earth Science Review 75: 59–83.
  5. Brady, N.C., Weil, R.R. (2000). The Nature and Properties of Soils. Prentice Hall, Upper Saddle River NJ.
  6. Calvert, S.E., Thode, H.G., Yeung, D., Karlin, R.E. (1996). A stable isotope study of pyrite formation in the Late Pleistocene and Holocene sediments of the Black Sea. Geochim. Cosmochim. Acta 60: 1261–1270.
  7. Choy, K., Jung, S., Nehlich, O., Richards, M.P. (2015). Stable isotopic analysis of human skeletons from the Sunhung Mural Tomb, Yeongju, Korea: Implications for human diet in the Three Kingdoms Period. International Journal of Osteoarchaeology 25: 313-321.
  8. Cortecci, G., Dinelli, E., Bencini, A., Adorni-Braccesi, A., La Ruffa, G. (2002). Natural and anthropogenic SO4 sources in the Arno river catchment, northern Tuscany, Italy: a chemical and isotopic reconnaissance. Applied Geochemistry 17: 79–92.
  9. Craig, O.E., Ross, R., Andersen, S.H., Milner, N., Bailey, G.N. (2006). Focus: sulfur isotope variation in archaeological marine fauna from northern Europe. Journal of Archaeological Science 33: 1642–1646.
  10. Craig, O.E., Biazzo, M., Colonese, A.C., Di Giuseppe, Z., Martinez-Labarga, C., Lo Vetro, D., Lelli, R., Martini, F., Rickards, O. (2010.) Stable isotope analysis of Late Upper Palaeolithic human and faunal remains from Grotta del Romito (Cosenza), Italy. Journal of Archaeological Science 37: 2504–2512.

Kaynak Göster

APA
Irvıne, B., & Özdemir, K. (2022). Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 39(1), 37-49. https://doi.org/10.32600/huefd.993690
AMA
1.Irvıne B, Özdemir K. Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı. HÜEFD. 2022;39(1):37-49. doi:10.32600/huefd.993690
Chicago
Irvıne, Benjamin, ve Kameray Özdemir. 2022. “Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 39 (1): 37-49. https://doi.org/10.32600/huefd.993690.
EndNote
Irvıne B, Özdemir K (01 Haziran 2022) Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 39 1 37–49.
IEEE
[1]B. Irvıne ve K. Özdemir, “Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı”, HÜEFD, c. 39, sy 1, ss. 37–49, Haz. 2022, doi: 10.32600/huefd.993690.
ISNAD
Irvıne, Benjamin - Özdemir, Kameray. “Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 39/1 (01 Haziran 2022): 37-49. https://doi.org/10.32600/huefd.993690.
JAMA
1.Irvıne B, Özdemir K. Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı. HÜEFD. 2022;39:37–49.
MLA
Irvıne, Benjamin, ve Kameray Özdemir. “Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 1, Haziran 2022, ss. 37-49, doi:10.32600/huefd.993690.
Vancouver
1.Benjamin Irvıne, Kameray Özdemir. Kükürt İzotop Analizlerinin Arkeolojide Kullanımı. HÜEFD. 01 Haziran 2022;39(1):37-49. doi:10.32600/huefd.993690