Yıl 2019, Cilt 36 , Sayı 2, Sayfalar 282 - 292 2019-12-30

Türk Edebiyatında Çoklu Moderniteler: A. H. Tanpınar’ın Eşik yahut Terkip Fikri
The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip

Hilal Kaya [1]


Edebî çalışmalar, kültür çalışmaları ve sosyoloji gibi bilim dallarının sınırlarını aşan bu inceleme yazısı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın huzursuzluǧunun; modenitenin kendisinden mi, onun gelenekle oluşturduǧu diyaloǧundan mı, modernitenin Türk toplumunda uygulanışından mı yoksa bütün bunların bileşiminden mi kaynaklandıǧını anlamak amacıyla Türkiye özelinde modernite ve modernizasyon tartışmalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma Ҫoklu Moderniteler fikrinin başlıca temalarına dikkat çektikten sonra, bir yazar ve düşünür olarak Tanpınar’ın moderniteye nasıl yaklaştıǧını ve Türk modernleşme sürecini nasıl anlamlandırdıǧını tahlil etmek amacıyla Türkiye’deki günümüz modernite ve modernizasyon tartışmalarını incelemeyi hedeflemektedir. En önemli olarak ise, Henri Bergson’un Tanpınar üzerindeki etkisinden ve Walter Benjamin ile Tanpınar arasındaki benzerliklerden bahsederek, bu çalışma bilhassa Tanpınar’ın modernite anlayışı – yahut terkip fikri (karşıtlıkların bir arada bulunuşu) ile Ҫoklu Moderniteler fikrinin benzerliklerini tetkik edip, bu benzerliklerin altını çizmeyi hedeflemektedir. 

Traversing disciplinary boundaries between literary studies, cultural studies and sociology, this study aims to explore modernity and modernization discussions in relation to Turkey to understand whether Ahmet Hamdi Tanpınar’s uneasiness arose from the idea of modernity itself, its dialogue with tradition, its application in Turkish society or from a combination of all of these. The study presents an outline of the central themes of Multiple Modernities; then it continues with a study of contemporary views of modernity and modernization in Turkey to be able to elaborate on how Tanpınar as a novelist and thinker approaches modernity and understands Turkish modernization project. Most importantly, the study aims to underscore and explore the relationship between Tanpınar’s idea of modernity or terkip (co-existence of dichotomies) and the Multiple Modernities approach by referring to Henri Bergson’s influence on Tanpınar’s ideas and to the parallelisms between Walter Benjamin and Tanpınar.

  • Akün, Ö.F. (1962). “Ahmet Hamdi Tanpınar” in Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.XII, (Aralık).
  • Ballantyne, G. (2010). “Western Modernity: One among Many” in The Australian Sociological Association.
  • Benjamin, W. (1940). “Theses on the Philosophy of History”, in Illuminations (1973), Trans. Harry Zohn. Ed. Hannah Arendt. Bungay, Suffolk: Fontana/Collins.
  • Bergson, H. (1889). Time and Free Will: An Essay on the Immediate Data of Consciousness 1910. (Essai sur les données immédiates de la conscience) 2001, Dover Publications.
  • _____ (1896). Matter and Memory. (Matière et mémoire). (1911), Trans. Nancy Margaret Paul and W. Scott Palmer. London: George Allen and Unwin.
  • _____ (1934). The Creative Mind: An Introduction to Metaphysics. (La Pensée et le mouvant) 1946, New York: Kensington Publishing Corp.
  • Bozdoğan, S. and Reşat K. (1997). Rethinking Modernity and National Identity in Turkey. Washington DC: University of Washington Press.
  • Dellaloğlu, B. F. (2012). Ahmet Hamdi Tanpınar-Modernleşmenin Zihniyet Dünyası ve Bir Tanpınar Fetişizmi. İstanbul: Kapı Yayınları.
  • Eisenstadt, S. N. (2000). “Multiple Modernities” in Daedalus; winter; 129, 1; Research Library Core.
  • Ertürk, N. (2012). “Modernism Disfigured: Turkish Literature and the ‘Other West’” in The Oxford Handbook of Global Modernisms. Oxford and New York: OUP.
  • Göle, N. (2000). “Snapshots of Islamic Modernity” in Multiple Modernities: The Daedulus 129: 91-118.
  • _____ (2002). “Islam in Public: New Visibilities and New Imaginaries” in Public Culture 14(1): 173-190. Duke University Press.
  • Gürbilek, N. (2004). Kör Ayna Kayıp Şark: Edebiyat ve Endişe. İstanbul: Metis.
  • _____ (2010). Benden Önce Bir Başkası. İstanbul: Metis.
  • Kandiyoti, D. (1998). “Bargaining with Patriarchy” in Gender and Society, 2 (3).
  • Keyman, E. F. (2007). “Modernity, Secularism and Islam: The Case of Turkey”. Theory Culture Society Vol. 24, No. 2: 215-234 London, Thousand Oaks and New Delhi: SAGE.
  • Moran, B. (1983). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış Vol. 1. İstanbul: İletişim.
  • _____ (2001). “Time Regulation Institute” Preface to The Time Regulation Institute. (Saatleri Ayarlama Enstitüsü 1961). Trans. Ender Gürol. Madison, USA: Turco- Tatar Press.
  • Pamuk, O. (1995). “Ahmet Hamdi Tanpınar ve Türk Modernizmi” in Defter, Bahar.
  • Seyhan, A. (2008). Tales of the Crossed Destinies: The Modern Turkish Novel in A Comparative Context. The MLA: New York.
  • Tanpınar, A. H. (1949). A Mind at Peace. (Huzur). (2008), Trans. Erdağ Göknar. Brooklyn, NY: Archipelago Books,
  • _____ (1961)a. “Eşik” [“Threshold”] in Şiirler. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999. Print.
  • _____ (1961)b. The Time Regulation Institute. (Saatleri Ayarlama Enstitüsü). (2001), Trans. Ender Gürol. Madison, USA: Turco- Tatar Press.
  • _____ (1961)c. “Neither Am I Inside Time” (“Ne İçindeyim Zamanın”) Trans. Erdağ Göknar. Northwest Review; 2010, Vol. 48 Issue 2, p102. Print.
  • _____ (1969). “Şiire Dair” [“On Poetry”] in Edebiyat Üzerine Makaleler [Articles on Literature]. Ed. Zeynep Kerman. İstanbul: Milli Eğitim Başkanlığı Devlet Kitapları.
  • _____ (1970)a. “İnsan ve Cemiyet” [The Human and Society”] in Yaşadığım Gibi [As I Lived]. Haz. Birol Emil. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • _____ (1970)b. “Kelimeler Arasında Elli Yıl” [Fifty Years with Words”] in Yaşadığım Gibi [As I Lived]. Haz. Birol Emil. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • _____ (1987)a. Beş Şehir [Five Cities]. İstanbul: Dergah
  • _____ (1987)b. “İstanbul” in Beş Şehir [Five Cities]. İstanbul: Dergah.
  • _____ (1988). Mahur Beste [The Song in Mahur]. İstanbul: Dergah
  • _____ (1998)a. “Türk Edebiyatında Cereyanlar” [“Movements in Turkish Literature”] in Edebiyat Üzerine Makaleler. [Articles on Literature] Ed. Dr. Zeynep Kerman. İstanbul: Dergah.
  • _____ (1998)b. “Milli Bir Edebiyata Doğru” [“Toward A National Literature”] in Edebiyat Üzerine Makaleler [Articles on Literature]. Ed. Dr. Zeynep Kerman. İstanbul: Dergah.
  • _____ (2002). Mücevherlerin Sırrı. [The Secret of Jewels] Ed. İlyas Dirin, Turgay Anar and Şaban Özdemir. İstanbul: YKY.
  • _____ (2007). Günlüklerin Işığında Tanpınar’la Başbaşa. [In the Light of Diaries] Eds. İnci Enginün-Zeynep Kerman. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • Yıldız, A. (1996). “Tanpınar’a Göre Doğu ile Batı Arasında Terkip” in Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı: 7, Yıl: 1996. pp. 413-425
Birincil Dil en
Konular Edebiyat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-6190-8694
Yazar: Hilal Kaya (Sorumlu Yazar)
Kurum: ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { huefd467737, journal = {Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-5737}, eissn = {2630-5976}, address = {Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığı 06800 Beytepe / Ankara}, publisher = {Hacettepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {36}, pages = {282 - 292}, doi = {10.32600/huefd.467737}, title = {The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip}, key = {cite}, author = {Kaya, Hilal} }
APA Kaya, H . (2019). The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi , 36 (2) , 282-292 . DOI: 10.32600/huefd.467737
MLA Kaya, H . "The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 36 (2019 ): 282-292 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/issue/39315/467737>
Chicago Kaya, H . "The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 36 (2019 ): 282-292
RIS TY - JOUR T1 - The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip AU - Hilal Kaya Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.32600/huefd.467737 DO - 10.32600/huefd.467737 T2 - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 282 EP - 292 VL - 36 IS - 2 SN - 1301-5737-2630-5976 M3 - doi: 10.32600/huefd.467737 UR - https://doi.org/10.32600/huefd.467737 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip %A Hilal Kaya %T The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip %D 2019 %J Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi %P 1301-5737-2630-5976 %V 36 %N 2 %R doi: 10.32600/huefd.467737 %U 10.32600/huefd.467737
ISNAD Kaya, Hilal . "The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 36 / 2 (Aralık 2020): 282-292 . https://doi.org/10.32600/huefd.467737
AMA Kaya H . The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip. HU EFD. 2019; 36(2): 282-292.
Vancouver Kaya H . The Multiple Modernities in Turkish Literature: A. H. Tanpınar’s Liminality or Terkip. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2019; 36(2): 292-282.