Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması

Mustafa Dere

doi:10.20304/humanitas.1148099

Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması

Öz

Fantastik; alışılmadık dünyaların ve gerçeküstü/olağandışı unsurların anlatıldığı eserlerin ortak adıdır. Daha çok roman sahasında kendisini göstermiştir ve ilk defa 1970 yılında Bulgar asıllı Fransız edebiyat teorisyeni Tzvetan Todorov (1939-2017) tarafından yeni bir edebî türü karşılamak için öne sürülmüştür. Amerikan edebiyatında Henry James’in (1843-1916) Yürek Burgusu ile Türk edebiyatında Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın (1864-1944) Ölüler Yaşıyorlar mı? romanı bu türün dikkat çeken örneklerindendir. Hayalet romanı olarak şöhret bulan iki eser, fantastik unsurların kullanımı bakımından büyük ölçüde birbirine benzemektedir. Bu incelemede fantastik türü hakkında kısaca bilgi verildikten sonra söz konusu eserler fantastik unsurlar bakımından karşılaştırılarak olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, bakış açısı ve mekân gibi anlatı öğeleri bağlamında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ortaya konulan yorumları somutlaştırmak için de zaman zaman romanlardan alıntılara yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aslan Ayar, P. (2018). Türkçe edebiyatta varla yok arası bir tür fantastik roman (1876-1960) (2. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
Aytür, Ü. (2009). Henry James ve roman sanatı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Cuddon, J. A. (2013). A dictionary of literary terms and literary theory, Oxford: Blackwell Publishing Ltd.
Dere, M. (2022). Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanlarında sosyal tenkit. Konya: Palet Yayınları.
Enginün, İ. ve Kerman, Z. (2011). Yeni Türk edebiyatı metinleri 4 -eser tanıtma ve önsözler- (1860-1923). İstanbul: Dergâh Yayınları.
Esen, N. (2006). Fantastik bir Osmanlı metni: Aziz Efendi’nin Muhayyelat’ı. Akşit Göktürk’ü anma toplantısı -Yazında ve çeviride fantastik- (1. baskı) içinde (s. 5-10). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
Fethi Naci (2002). Fantastik edebiyat üzerine. Roman ve yaşam -Eleştiri günlüğü III (1991-1992)- (1. baskı) içinde (s. 85-87). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Gürpınar, H. R. (1932a, 11 Haziran). Ölenler yaşıyorlar mı?. Milliyet. https://www.gastearsivi.com/gazete/milliyet/1932-06-11/5

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Dere ^*
0000-0002-3326-2678
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

24 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

23 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 20

DOI

https://doi.org/10.20304/humanitas.1148099

IZ

https://izlik.org/JA87UM89RY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dere, M. (2022). Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(20), 93-111. https://doi.org/10.20304/humanitas.1148099

AMA

1.Dere M. Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması. Humanitas. 2022;10(20):93-111. doi:10.20304/humanitas.1148099

Chicago

Dere, Mustafa. 2022. “Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması”. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 10 (20): 93-111. https://doi.org/10.20304/humanitas.1148099.

EndNote

Dere M (01 Ekim 2022) Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 10 20 93–111.

IEEE

[1]M. Dere, “Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması”, Humanitas, c. 10, sy 20, ss. 93–111, Eki. 2022, doi: 10.20304/humanitas.1148099.

ISNAD

Dere, Mustafa. “Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması”. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 10/20 (01 Ekim 2022): 93-111. https://doi.org/10.20304/humanitas.1148099.

JAMA

1.Dere M. Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması. Humanitas. 2022;10:93–111.

MLA

Dere, Mustafa. “Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması”. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 20, Ekim 2022, ss. 93-111, doi:10.20304/humanitas.1148099.

Vancouver

1.Mustafa Dere. Yürek Burgusu ile Ölüler Yaşıyorlar mı? Romanlarının Fantastik Unsurlar Bakımından Karşılaştırılması. Humanitas. 01 Ekim 2022;10(20):93-111. doi:10.20304/humanitas.1148099