Araştırma Makalesi

SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ

Cilt: 13 Sayı: 26 16 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ

Öz

Sosyal medya, bireylerin gündelik yaşamlarında önemli bir yer kaplamakta ve medyada maruz kalınan içerikler bireylerin psikolojik süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, özellikle sosyal medya fenomenlerinin suç unsuru taşıyan davranışlarının meşrulaştırılması bireylerin psikolojik iyi oluşunu ve yaşam doyumunu etkileyebilmektedir. Bu çalışma, suçu meşrulaştırma durumunun psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu üzerindeki etkisini, ayrıca nomofobi ve sosyal medya kullanım durumunun bu etkideki düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklem grubu, 18-55 yaş aralığındaki 274 sosyal medya kullanıcısından oluşmaktadır. Veri toplama araçları içerisinde katılımcılara deneysel desen çerçevesinde hazırlanmış manipülasyon metni sunulmuş ve ardından katılımcılar tarafından Demografik Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Nomofobi Ölçeği ve sosyal medya kullanım durumuna ilişkin sorular çevrimiçi olarak doldurulmuştur. Bu araştırmada elde edilen veriler Jamovi 2.6.26 sürümlü analiz programı aracılığıyla incelenmiştir. Çalışma bulgularına göre, psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu ve nomofobi değişkenleri suçu meşrulaştırma durumuna bağlı olarak farklılaşmaktadır. Ayrıca, suçu meşrulaştırma ve sosyal medya kullanım durumunun psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu üzerindeki ortak etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen bulguların, yeni araştırılan bir kavram olan sosyal medya fenomenlerinin işledikleri suçlar bağlamında literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma verileri, Balıkesir Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu'ndan 30.12.2024 tarihi ve 2024/12-26-29 sayılı toplantısında onay alındıktan sonra internet üzerinden çevrim içi anket formu aracılığıyla toplanmıştır.

Kaynakça

  1. Abidin, C. (2016). Visibility labour: Engaging with influencers’ fashion brandsand #OOTD advertorial campaigns on Instagram. Media International Australia, 161(1), 86-100. http://doi.org/10.1177/1329878X16665177
  2. Bandura, A. (1990). Selective activation and disengagement of moral control. Journal of Social Issues, 46(1), 27-46. http://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1990.tb00270.x
  3. Chae, J. (2018). Explaining females’ envy toward social media influencers. Media Psychology, 21(2), 246-262. http://doi.org/10.1080/15213269.2017.1328312
  4. Charoensukmongkol, P. (2018). The impact of social media on social comparison and envy in young adults: The moderating role of depression. The Journal of Social Psychology,158(4), 430-438. http://doi.org/10.1080/00224545.2018.1442206
  5. Dağlı, G., & Baysal, N. (2016). Akıllı telefon bağımlılığı ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 3(3), 433–469. http://doi.org/10.15805/addicta.2016.3.0101
  6. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. http://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
  7. Deniz, M. E., Erus, S. M., & Büyükcebeci, A. (2017). Öz-duyarlık ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki: Öz-yeterliğin aracı rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(3), 1079- 1092. http://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/27692/291664
  8. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75. http://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik ve Sağlık Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

20 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 26

Kaynak Göster

APA
Arpacık, Z., Türkmen, S., & Kiremitçi Canıöz, E. (2025). SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 13(26), 33-48. https://doi.org/10.20304/humanitas.1691922
AMA
1.Arpacık Z, Türkmen S, Kiremitçi Canıöz E. SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ. Humanitas. 2025;13(26):33-48. doi:10.20304/humanitas.1691922
Chicago
Arpacık, Zeynep, Sılanur Türkmen, ve Elvan Kiremitçi Canıöz. 2025. “SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ”. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 13 (26): 33-48. https://doi.org/10.20304/humanitas.1691922.
EndNote
Arpacık Z, Türkmen S, Kiremitçi Canıöz E (01 Ekim 2025) SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 13 26 33–48.
IEEE
[1]Z. Arpacık, S. Türkmen, ve E. Kiremitçi Canıöz, “SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ”, Humanitas, c. 13, sy 26, ss. 33–48, Eki. 2025, doi: 10.20304/humanitas.1691922.
ISNAD
Arpacık, Zeynep - Türkmen, Sılanur - Kiremitçi Canıöz, Elvan. “SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ”. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 13/26 (01 Ekim 2025): 33-48. https://doi.org/10.20304/humanitas.1691922.
JAMA
1.Arpacık Z, Türkmen S, Kiremitçi Canıöz E. SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ. Humanitas. 2025;13:33–48.
MLA
Arpacık, Zeynep, vd. “SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ”. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 13, sy 26, Ekim 2025, ss. 33-48, doi:10.20304/humanitas.1691922.
Vancouver
1.Zeynep Arpacık, Sılanur Türkmen, Elvan Kiremitçi Canıöz. SOSYAL MEDYA FENOMENLERİNİN SUÇLARINI MEŞRULAŞTIRMANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ: NOMOFOBİ VE SOSYAL MEDYA KULLANIMININ ROLÜ. Humanitas. 01 Ekim 2025;13(26):33-48. doi:10.20304/humanitas.1691922