AN ANALYSIS OF LATIFE TEKIN'S NOVEL BERCI KRISTIN ÇÖP MASALLARI WITH HYPERTEXT THEORY

Öz

Latife Tekin, one of the important writers of the Turkish novel after 1980, came to the fore with her formal innovations and thematic transformations in her works. In this respect, the author's novel Berci Kristin Çöp Masalları also draws attention in terms of these formal innovations and thematic transformations. Berci Kristin Çöp Masalları has made some changes in the traditional narrative structure and added polyphony, intertextuality and narrative knots to its structure. Based on this information, the study is based on hypertext theory to analyze the structural originality of the novel. In addition to the hypertext theory put forward by George Landow and Ted Nelson forms the framework of the analysis, Kristeva's understanding of intertextuality, Bakhtin's concepts of polyphony and chronotope, and Barthes' reader-centered understanding were used to support this theory. In the light of this analysis, it has been seen that Çiçektepe, which constitutes the setting of the novel, is the node of the novel both physically, contextually and semantically, and therefore Çiçektepe has gained a hypertextual function. The transitions between the characters, the literacy interaction, and the fact that the events in each chapter seem both related and unrelated to each other have removed Berci Kristin Çöp Masalları from being a fixed and traditional structure within the scope of hypertext analysis, which constitutes the basic perspective of the analysis. Instead, the novel, it has become reproducible and therefore consumable, rearrangeable and fictionalized. In the light of these findings, the overlap of the structure of the novel with the reading styles of the digital age has made it both possible and necessary to re-evaluate and analyze the work in a current sense. Therefore, this study discusses the place of the concept of hypertext in Turkish literature and the suitability of Latife Tekin's novel Berci Kristin Çöp Masalları to this theory and reveals the theoretical and literary place of the text.

Anahtar Kelimeler

• Hypertext theory
• Intertextuality
• Latife Tekin
• Polyphony
• Postmodern narrative.

LATİFE TEKİN’İN BERCİ KRİSTİN ÇÖP MASALLARI ROMANININ HİPER METİN KURAMIYLA İNCELENMESİ

Öz

1980 sonrası Türk romanının önemli yazarlarından olan Latife Tekin, ortaya koyduğu eserlerindeki biçimsel yenilikler ve tematik dönüşümleriyle ön plana çıkmıştır. Bu açıdan yazarın Berci Kristin Çöp Masalları adlı romanı da söz konusu biçimsel yenilik ve tematik dönüşümler açısından dikkat çekmektedir. Berci Kristin Çöp Masalları adlı roman, geleneksel anlatı yapısında bazı değişiklikler yaparak bünyesine çok seslilik (polyphony), metinlerarasılık (intertextuality) ve anlatı düğümlerini katmıştır. Bu bilgiden hareketle çalışma, romanın yapısal özgünlüğünü analiz etmek üzere hiper metin kuramını esas almaktadır. George Landow ve Ted Nelson’un ortaya koyduğu hiper metin kuramı analizin çerçevesini oluşturmakla birlikte bu kuramı desteklemek üzere Kristeva’nın metinlerarasılık anlayışından, Bakhtin’in çokseslilik ve kronotop kavramlarından, Barthes’in okur merkezli anlayışından yararlanılmıştır. Bu analiz ışığında romanın mekânını teşkil eden Çiçektepe’nin hem fiziksel hem bağlamsal hem de semantik açıdan romanın düğüm noktası olduğu ve bundan dolayı Çiçektepe’nin hiper metinsel bir işlev kazandığı görülmüştür. Karakterler arası geçişler, okur-yazar etkileşimi, her bölümde yaşanan olayların birbirleriyle hem ilgili hem de ilgisiz görünmeleri analizin temel perspektifini oluşturan hiper metin analizi kapsamında Berci Kristin Çöp Masalları romanını sabit ve geleneksel bir yapı olmaktan çıkarmıştır. Bunun yerine roman; yeniden üretilebilir ve dolayısıyla tüketilebilir, yeniden dizilebilir ve kurgulanabilir bir hâl almıştır. Bu bulgular ışığında, romanın yapısının dijital çağın okuma biçimleriyle örtüşmesi, eserin güncel anlamda yeniden değerlendirilmesini, analiz edilmesini de hem mümkün hem de gerekli kılmıştır. Dolayısıyla bu çalışma, hiper metin kavramının Türk edebiyatındaki yeri ve Latife Tekin’in Berci Kristin Çöp Masalları romanının bu kurama uygunluğunu tartışarak metnin kuramsal ve edebi yerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çokseslilik
• Hiper metin kuramı
• Latife Tekin
• Metinlerarasılık
• Postmodern anlatı.

Kaynakça

1. Ağırbay, F. (2025). Latife Tekin’in romanlarının Kristeva’nın “Semiyotik Khora” ve Derrida’nın “Différance” kavramları bağlamında analizi [Doktora Tezi, Düzce Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
2. Atik, Ş. (2011). Latife Tekin’in romanlarında yapı, tema ve anlatım [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
3. Bahtin, M. (2001). Karnavaldan romana edebiyat teorisinden dil felsefesine seçme yazılar (S. Irzık Der., C. Soydemir, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
4. Bahtin, M. (2004). Dostoyevski poetikasının sorunları (C. Soydemir, Çev.). Metis Yayınları.
5. Barthes, R. (2002). S/Z. Blackwell Publishing.
6. Bedin, C. (2018). Roland Barthes’ın metinlerarasılık kuramı üzerine bazı düşünceler, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, (11) 59, 73-77.
7. Deleuze, G. ve Guattari, F. (2023). Kapitalizm ve şizofreni 2- Bin yayla (E. Sünter, Çev.). Norgunk Yayıncılık.
8. Eco, U. (2019). Edebiyata dair (B. Parlak, Çev.). Can Yayınları.

9. Ekiz, T. (2007). Alımlama estetiği mi metinlerarasılık mı?, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Dergisi, 2(47), 119-127.
10. ELMCIP. (t.y.). Afternoon, a story. https://elmcip.net/creative-work/afternoon-story
11. Evlioğlu Gezer, E. (2021). Kendinden önceki metinleri bir arşiv olarak kullanan postmodern anlatılar: metinlerarasılık, göstergelerarasılık, resimlerarasılık. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 7(14), 141-154.
12. Johnson-Eilola, J., & Kimme Hea, A. C. (2003). After hypertext: Other ideas. Computers and Composition, 20, 415-425.
13. Joyce, M. (1987). Afternoon, a story. Eastgate Systems. https://www.wwnorton.com/college/english/pmaf/hypertext/aft/
14. Kilfeather, E. (1996). Hypertext theory and narrative. Irish Communications Review, 6, 39. Kılıç, M. & Aytan, T. (2018). Tuncel Altınköprü’nün “Macera Geçidi” serisinin “Hiper Metin” bağlamında incelenmesi. V. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu, 255-261.
15. Landow, G. P. (1991). Hypertext: The convergence of contemporary critical theory and technology. Johns Hopkins University Press.
16. Öktemgil Turgut, C. (2003). Latife Tekin’in yapıtlarında büyülü gerçekçilik [Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
17. Rızvanoğlu, E. (2007). Söyleşimcilik, metinlerarasılık: Bakhtin, Kristeva, Barthes [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
18. Suliman, A. H. (2018). The text, the reader and the author. Lap Lambert Academic Publishing. Tekin, L. (2018). Berci Kristin ve çöp masalları. Can Yayınları.