ARAP EDEBİYATINDA DİJİTAL DÖNÜŞÜM: BLOG YAZINI

Öz

Bu çalışma, Arap dünyasında dijitalleşme süreciyle birlikte ortaya çıkan yeni edebî türü blogger deneyimi çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. 21. yüzyılın dijital iletişim imkânları, özellikle gençler ve kadınlar arasında yeni bir edebî üretim alanının oluşmasına zemin hazırlamış; blog yazını, geleneksel edebiyat kalıplarını aşan dinamik ve katılımcı bir ifade biçimi olarak öne çıkmıştır. Bu bağlamda çalışma, blogger edebiyatının tanımı, tarihsel gelişimi, içerik ve dil özellikleri ile toplumsal işlevlerini ele almaktadır. Araştırmada, blog yazınının dijital edebiyat türleriyle ilişkisi incelenmiş; bu yeni yazı pratiğinin anlık üretim, çok seslilik ve geniş kitlelere ulaşabilme gibi özellikleriyle geleneksel edebiyattan ayrıştığı tespit edilmiştir. Ayrıca blog yazılarının kitaplaştırılması süreci, dijital metinlerin edebî ürüne dönüşümünü ortaya koyan önemli bir gelişme olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada özellikle kadın blog yazarlarının dijital platformları kullanma biçimleri ele alınmış; bu mecraların kadınlar için alternatif bir ifade alanı oluşturduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, blog yazınının Arap toplumlarında yalnızca bir iletişim aracı değil, özellikle genç kuşak yazarlar için toplumsal sorunlar ve kültürel kimlik tartışmaların doğrudan ve sansürsüz bir biçimde dile getirildiği dijital kamusal alanın oluşumuna katkı sağlayan ve edebî üretimi dönüştüren bir yapı sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Arap edebiyatı
• Blog edebiyatı
• Dijital edebiyat
• Dijital kamusal alan.

DIGITAL TRANSFORMATION IN ARABIC LITERATURE: BLOG WRITING

Öz

This study aims to examine the new literary genre that emerged in the Arab world with the digitalization process, within the framework of the blogger experience. The digital communication possibilities of the 21st century have paved the way for the formation of a new field of literary production, especially among young people and women; blogging has emerged as a dynamic and participatory form of expression that transcends traditional literary forms. In this context, the study addresses the definition, historical development, content and linguistic characteristics, and social functions of blogger literature. The research examines the relationship between blogging and digital literary genres; it is determined that this new writing practice differs from traditional literature with its features such as instantaneous production, polyphony, and ability to reach large audiences. Furthermore, the process of publishing blog posts as books is considered an important development that reveals the transformation of digital texts into literary products. The study specifically examines how female bloggers use digital platforms; it is determined that these platforms create an alternative space of expression for women. The findings show that blogging in Arab societies is not only a means of communication, but also a structure that contributes to the formation of a digital public sphere, particularly for younger generations of writers, where social issues and discussions of cultural identity are expressed directly and without censorship, thus transforming literary production.

Anahtar Kelimeler

• Arabic literature
• Blog literature
• Digital literature
• Digital public space.

Kaynakça

1. ‘Abdu’l-‘Āl, Ġ. (2008, 21 Aralık). ‘Āyze ’etecevvez. https://wanna-b-a-bride.blogspot.com/
2. Aarseth, E.J. (1997). Cybertext: Perspectives on ergodic literatüre. Johns Hopkins University.
3. Bessām, R. (2008, 26 Ocak). Ḥavādīt. https://hadouta.blogspot.com/
4. Casanova, P. (2010). Dünya edebiyat cumhuriyeti (Çev. S. Özen & F. Deniztekin). Varlık. (Orijinal çalışma 1999 yılında yayımlandı.)
5. Castells, M. (2007). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür, binyılın sonu (Çev. E. Kılıç). İstanbul Bilgi Üniversitesi. (Orijinal çalışma 1998 yılında yayımlandı.)
6. Castells, M. (2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür, ağ toplumunun yükselişi (Çev. E. Kılıç 2. baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi. (Orijinal çalışma 1996 yılında yayımlandı.)
7. Castells, M. (2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür, kimliğin gücü (Çev. E. Kılıç 2. baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi. (Orijinal çalışma 1997 yılında yayımlandı.)
8. el-Ariss, T. (2010). Hacking the modern: Arabic writing in the virtual age. Comparative Literature Studies, 47(4), 533–559. https://doi.org/10.5325/complitstudies.47.4.0533

9. el-Ariss, T. (2023). The humanities in the Arab digital age. Consortium of Humanities Centers and Institutes. https://worldhumanitiesreport.org/wp-content/uploads/2023/05/WHR-AR_3.TranslatingTraveling_El-Ariss.pdf el-Buveyḥıyāvī,’İ. (2014, 9 Temmuz). Ḥafnāt cemr. https://narration-zanoubya.blogspot.com/2014/07/blog-post_930.html
10. el-Lebān, D. (2005). es-Ṣaḥāfe el-’ilektrūniyye dirāsāti tefā‘ıliyye ve taṣmīm el-mevāḳ‘ı. Dār el-Mıṣrīyye el-Lubnānīyye.
11. el-Nu‘mān, M. (2016, 6 Ağustos). Georges Bataille. https://nomene.blogspot.com/
12. el-Nu‘mān, M. (2016, 22 Mayıs). Marquis de Sade. https://raisondesade.blogspot.com/
13. Elsadda, H. (2010). Arab women bloggers: The emergence of literary counterpublics. Middle East Journal of Culture and Communication, 3(3), 312-332. https://doi.org/10.1163/187398610X538678
14. el-Sayed, K., & Waked, D. (2005, Şubat). Café Riche; a small business in a large environment [Konferans sunumu]. Young Scholars Conference, American University in Cairo, Egypt.
15. ez-Zern, C. (2007). el-Mudevvināt el-’ilektrūniyye ve “ṣulṭatu’t-tedvīn”. Mecelle şūun ‘Arabiyye, 130, 160-187. https://portal.issn.org/resource/ISSN/1687-2452
16. Ḫalīl, M. (t.y.). Aswhat. https://aswhatblog.wordpress.com/
17. Ḫammār, L. (2017, 14 Mayıs). Ġuraf ve mirāyā. https://labiba-meroires.blogspot.com/2017/05/blog-post_33.html
18. Ḫammār, L. (2019, 15 Eylül). Mirāyā Sa‘īd Radvānī. https://miroirssaidradouani.blogspot.com/
19. Handley, A., & Chapman, C.C. (2012). Dijital çağda içerik yönetiminin kuralları (Çev. Z. Kökkaya, 2.baskı). MediaCat. (Orijinal çalışma 2010 yılında yayımlandı.)
20. Holtz, S., & Demopoulos, T. (2006). Blogging for business: Everything you need to know and why you should care. Kaplan Business.
21. İbn Manẓūr. (2008). Lisānu’l-‘Arab (el-ṭab‘a 6, el-cuz 5). Dār ṣāder.
22. Jenkins, H. (2019). Cesur yeni medya: Teknolojiler ve hayran kültürü (Çev. N. Yeğengil, 3.baskı). İletişim. (Orijinal çalışma 2006 yılında yayımlandı.)
23. Jenkins, H., Purushotma, R., Weigel, M., Clinton, K., & Robinson, A. J. (2009). Confronting the challenges of participatory culture: Media education for the 21st century. MIT.
24. Kaya Erdem, B. (2012). Yeni dünya düzeni’nin rizomları: “Araplar ve sosyal medya”. E.Sözen (Ed.), Hepimiz globaliz hepimiz yereliz: Gutenberg galaksı’den Zuckerberg galaksi’ye içinde (s.165-187). Alfa.
25. Ḳurayra, H. (2018, 3 Kasım). ez-Zinzāna rakm 6. https://www.litartint.com/2018/11/blog-post_96.html Lalami, L. (t.y.). https://lailalalami.com/blog/
26. Lynch, M. (2007). Blogging the new Arab Public. Arab Media & Soceity, 1(Spring), 1-29. https://doi.org/10.70090/ML07BNAP
27. Maḥmūd, Ġ. M. (t.y.). Me‘a nefsī. https://ma3nafsi.blogspot.com/
28. Moroc, T. (2021, 25 Aralık). el-Mudevvināt el-’edebiyye naḥve kitābe cedide. https://www.telemaroc.tv/info/26102 Mudevvinetu vāḥati’l-ḳıṣṣati’l-ḳaṣīra. (t.y.). https://alwaaa.blogspot.com/
29. Nebīḥ,’A. (2009, 8 Haziran). el-Mudevvināt el-’ilektrūniyye el-‘Arabiyye beyne et-ta‘bīr el-ḥur ve’l-ṣaḥāfe el-bedīle. https://kenanaonline.com/users/mavie/posts/85364
30. Nebīḥ,’A. (2022). el-B‘ud el-seḳāfī fī’l-mudevvīnât el-’ilektrūniyye el-‘Arabiyye el-mektūbe. Mecelle el-menhel, 8(1), 769-790. https://portal.issn.org/resource/ISSN/2437-1068
31. Ong, W. J. (2020). Sözlü ve yazılı kültür: Sözün teknolojileşmesi (Çev. S.Postacıoğlu Banon 7. baskı). Metis. (Orijinal çalışma 1982 yılında yayımlandı.)
32. Özkan Erbay, N. (2012). Sosyal medyada “Arap Baharı”. E.Sözen (Ed.), Hepimiz globaliz hepimiz yereliz: Gutenberg galaksı’den Zuckerberg galaksiye içinde (s.147-164). Alfa.
33. Raed. (2004). Dear Raed. https://dear_raed.blogspot.com/
34. Riegert, K. (2015). Understanding popular Arap bloggers: From public spheres to cultural citizens, International Journal of Communication, 9(1), 458-477. https://ijoc.org/index.php/ijoc/article/view/2627/1311
35. Riverbend. (t.y.). Baghdad Burning. https://riverbendblog.blogspot.com/
36. Ṣāliḥ, H. (2006). Ẓılālu’l-vāḥid li Muḥammed Senācle. Mecelle seḳāfāt, 18, 144-146. https://archive.alsharekh.org/Articles/200/16746/376917
37. Sevinç, S. S. (2015). Her şeyin başı blog: Kişisel ve kurumsal etki için blogların gücü. Optimist. Şāfi‘ī, A. (t.y.). Ḳırā’āt [Blog]. https://readingtuesday.blogspot.com/
38. Şerīṭī, F. (2014). et-Tedvīn el-’ilektrūnī kefe‘alin seḳāfī dirāse taḥlīliyye ‘alā ‘ayyine min’el- mudevvināti el-’ilektrūniyye el-‘Arabiyye. Mecelle’d-dirāsāti ve’l-buḥūs el-’ictimā‘īyye, 1(1), 74-100. https://asjp.cerist.dz/en/article/79338
39. Telli Yamamoto, G., & Karamanlı Şekeroğlu, Ö. (2014). Sosyal medya ve blog. Kriter.
40. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Güncel Türkçe sözlük. https://sozluk.gov.tr/ Vaḥtī, R. (t.y.). Agorapoetica. https://agorapoetica.blogspot.com/
41. Witheford, N.D. (2019). Siber proletarya: Dijital girdapta küresel emek (Çev. E. Akçay). Z. (Orijinal çalışma 2015 yılında yayımlandı.)
42. Yarmouk, A. (2010, 7 Nisan).’Edeb el-mudevvināt yenteḳımu mi’nen-neşr el-varaḳī el-feysbūk ḫaleb el-mudevvinīn ve’eḫazehum ’ilā mekân ’āḫar. https://abeerabutouqyarmouk.wordpress.com/2010/07/04/
43. Younis, E. (2024). Arabic literature and social media. Lexington.