PAINTING THE SELF: FEMALE ARTISTIC IDENTITY IN THE AWAKENING AND ONU BEKLIYORUM

Öz

This article examines the representation of female painters in Kate Chopin’s The Awakening (1899) and Suat Derviş’s Onu Bekliyorum (1935), focusing on painting as a means of female self-definition. Drawing on feminist literary criticism and studies of female artistic identity, the article argues that artistic production provides a symbolic space where women construct autonomous selves in opposition to patriarchal definitions imposed by marriage, domesticity, and social convention. Although set in different cultural and historical contexts, both novels depict women artists whose creative aspirations challenge the traditional gender roles associated with marriage, motherhood, and domesticity. Through a comparative analysis of Edna Pontellier and Suzan, the study explores how painting enables the protagonists to assert themselves as autonomous subjects. For both protagonists, artistic practice becomes a means of articulating desires, questioning socially prescribed identities, and seeking personal autonomy. In this respect, Virginia Woolf’s Professions for Women provides the primary literary-critical framework, particularly through the metaphor of killing the “Angel in the House” and her conception of the persistent “ghosts” and prejudices surrounding women’s creativity. The article further examines the tension between artistic vocation and domestic expectations, demonstrating how patriarchal discourse attempts to redefine women primarily through their relationships with men. While Edna’s artistic awakening accompanies her rejection of conventional femininity and the emergence of an independent self, Suzan struggles to preserve an already established artistic identity against pressures that seek to confine her to the role of wife. By bringing together an American and a Turkish text, this study reveals that the female painter emerges as a transnational literary figure symbolising women’s struggle for self-definition, creative freedom, and agency. Ultimately, both novels present painting as a transformative act through which women claim authority over their identities and resist patriarchal forms of possession.

Anahtar Kelimeler

• Artistic autonomy
• Female self-definition
• Feminist literary criticism
• Onu Bekliyorum
• The Awakening.

BENLİĞİ RESMETMEK: UYANIŞ VE ONU BEKLİYORUM ROMANLARINDA KADIN SANATÇI KİMLİĞİ

Öz

Bu çalışma, Kate Chopin’in The Awakening (1899) ve Suat Derviş’in Onu Bekliyorum (1935) romanlarında kadın ressamların temsilini, resim sanatının kadınların kendini tanımlama aracı olarak işlevine odaklanarak incelemektedir. Feminist edebiyat eleştirisi ve kadınların sanatsal kimliğine ilişkin çalışmalardan hareketle, makale sanatsal üretimin kadınlara evlilik, ev içi yaşam ve toplumsal uzlaşımlar tarafından dayatılan ataerkil tanımlamalara karşı özerk benlikler kurabilecekleri sembolik bir alan sunduğunu ileri sürmektedir. Farklı kültürel ve tarihsel bağlamlarda kaleme alınmış olmalarına rağmen her iki roman da yaratıcı arzuları evlilik, annelik ve ev içi yaşamla ilişkilendirilen geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine meydan okuyan kadın sanatçıları konu edinmektedir. Edna Pontellier ve Suzan’ın karşılaştırmalı analizi aracılığıyla çalışma, resim sanatının kadın kahramanların kendilerini özerk özneler olarak ortaya koymalarına nasıl olanak sağladığını incelemektedir. Her iki kahraman için de sanatsal uğraş, arzularını ifade etmenin, toplumsal olarak belirlenmiş kimlikleri sorgulamanın ve kişisel özerklik arayışının bir aracı hâline gelmektedir. Bu bağlamda Virginia Woolf’un Professions for Women adlı konuşması, özellikle “Evdeki Meleği Öldürme” metaforu ile kadınların yaratıcılığını kuşatan kalıcı “hayaletler” ve önyargılara ilişkin kavramsallaştırması üzerinden çalışmanın temel edebî-eleştirel çerçevesini oluşturmaktadır. Makale ayrıca sanatsal uğraş ile ev içi beklentiler arasındaki gerilimi inceleyerek ataerkil söylemin kadınları öncelikle erkeklerle kurdukları ilişkiler üzerinden yeniden tanımlama girişimini ortaya koymaktadır. Edna’nın sanatsal uyanışı, geleneksel kadınlık anlayışını reddetmesine ve bağımsız bir benliğin ortaya çıkışına eşlik ederken, Suzan ise kendisini eş rolüyle sınırlandırmaya yönelik baskılar karşısında hâlihazırda oluşturduğu sanatçı kimliğini korumak için mücadele etmektedir. Bir Amerikan ve bir Türk metnini bir araya getiren bu çalışma, kadın ressamın, kadınların kendini tanımlama, yaratıcı özgürlük ve özne olma mücadelesini simgeleyen ulusötesi bir edebî figür olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak her iki roman da resim sanatını, kadınların kendi kimlikleri üzerinde söz sahibi olmalarını ve ataerkil sahiplenme biçimlerine direnmelerini sağlayan dönüştürücü bir eylem olarak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Feminist edebiyat eleştirisi
• Kadın özneleşmesi
• Onu Bekliyorum
• Sanatsal özerklik
• Uyanış.

Kaynakça

1. Boren, L. S. (1992). Taming the sirens: Self-possession and the strategies of art in Kate Chopin’s The Awakening. In L. S. Boren & S. Davis (Eds.), Kate Chopin reconsidered: Beyond the bayou (pp. 180–196). Louisiana State University.
2. Chadwick, W. (1996). Women, art, and society. Thames & Hudson.
3. Chopin, K. (1986). The awakening and selected stories. Penguin Books.
4. Derviş, S. (2020). Onu bekliyorum. İthaki.
5. Dyer, J. (1993). The awakening: A novel of beginnings. Twayne Publishers.
6. Friedan, B. (1963). The feminine mystique. Penguin Books.
7. Frigeri, F. (2019). Women artists. Thames & Hudson.
8. Gilbert, M. S. (1983). The second coming of Aphrodite: Kate Chopin’s fantasy of desire. The Kenyon Review, 5(3), 42–66.

9. Kasap, S. (2020). Önsöz: İki roman ve Suat Derviş karakterlerinde duygular. In S. Derviş, Onu bekliyorum (pp. 9–15). İthaki.
10. Losano, A. (2008). The woman painter in Victorian literature. The Ohio State University Press.
11. Nochlin, L. (1971). Art and sexual politics: Why have there been no great women artists? ARTnews Associates.
12. Parker, P., & Pollock, G. (2013). Old mistresses: Women, art and ideology. I.B. Tauris.
13. Pflueger, P. (2015). The Piano and female subjectivity: Kate Chopin’s The Awakening (1899) and Jane Campion’s
14. The Piano (1993). Women’s Studies, 44(4), 468–498. https://doi.org/10.1080/00497878.2015.1013213
15. Pykett, L. (1999). Portraits of the artist as a young woman: Representations of the female artist in the new woman fiction of the 1890s. In N. D. Thompson (Ed.), Victorian women writers and the woman question (pp. 135– 150). Cambridge University Press.
16. Seidel, K. L. (1996). Picture perfect: Painting in The Awakening. In A. H. Petry (Ed.), Critical essays on Kate Chopin (pp. 227–236). Simon & Schuster Macmillan.
17. Showalter, E. (1993). Tradition and the female talent: The Awakening as a solitary book. In N. A. Walker (Ed.), The Awakening: Complete, authoritative text with biographical and historical contexts, critical history, and essays from five contemporary critical perspectives (pp. 169–189). Bedford Books.
18. Thornton, L. (1996). The Awakening: A political romance. In A. H. Petry (Ed.), Critical essays on Kate Chopin (pp. 85–98). Simon & Schuster Macmillan.
19. Welter, B. (1966). The cult of true womanhood: 1820–1860. American Quarterly, 18, 151–174.
20. Woolf, V. (2008). Professions for women. In D. Bradshaw (Ed.), Virginia Woolf: Selected essays (pp. 140–145). Oxford University Press.