Sis Karakteristiğinin Olay Bazlı Analizi; Çarşamba Havalimanı Örneği

Öz

Sis hadisesi havacılık açısından kritik öneme sahiptir. Havaalanı operasyonlarının düzenlenmesinde meteorolojik veri açısından başlıca etkisi olan sis, birçok araştırmacının çalışma konusu olmaktadır. Bu çalışmada Çarşamba Havalimanı (LTFH)’ye ait 2018-2023 periyodu METAR ve SPECI verileri kullanılarak havalimanı özelinde yaşanan sis hadiselerinin istatistiksel analizi yıllık, mevsimlik ve aylık periyotlarda gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte görüş mesafesi, sıcaklık, havacılık kriterleri ve birincil oluşum mekanizmasına göre sis hadiseleri sınıflandırılmıştır. Samsun’un denize kıyısı olması yüksek miktarda nispi nem sağlarken, şiddetli rüzgarların nadir görülmesi sisin dağılmasını engeller bu durum LTFH’ de sis hadisesinin oluşumu için elverişli koşullar oluşturur. Bu çalışmada elde edilen analiz bulguları, incelenen meteorolojik hadiselerin gerçekleşme ihtimallerinin tahmininde ve operasyon planlamalarında göz önüne alınması, uçuş takvimlerindeki aksaklıkların asgariye indirilebilmesini sağlayabilecektir. Ayrıca sis hadiselerinin sıklaştığı dönemler için çeşitli meteorolojik analiz ürünlerinden faydalanılarak, meteorolojik hadiselerin oluşum nedenleri ortaya konularak doğruluk oranı yüksek tahminlerin yapılmasına katkı sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sis analizi
• Sis sınıflandırması
• Görüş mesafesi
• Çarşamba Havalimanı

Event Based Analysis of Fog Characteristics; Çarşamba Airport Case

Öz

Fog plays a critical role in aviation, significantly influencing airport operations as a key meteorological factor. This study conducts a statistical analysis of fog events at Çarşamba Airport (LTFH) using METAR and SPECI data for the period between 2018 and 2023, examining these events on annual, seasonal, and monthly scales. Additionally, fog events were categorized based on visibility, temperature, aviation criteria, and primary formation mechanisms. Samsun's coastal location, which promotes high relative humidity, coupled with the infrequent occurrence of strong winds that hinder fog dispersion, creates favourable conditions for fog formation at LTFH. The findings of this analysis can assist in estimating the probabilities of meteorological events, integrating these estimates into operational planning, and minimizing disruptions to flight schedules. Furthermore, by utilizing various meteorological analysis tools during periods of frequent fog occurrences, the underlying causes of these meteorological events can be identified, thereby contributing to the development of highly accurate forecasts.

Anahtar Kelimeler

• Fog analysis
• Fog types
• Visibility distance
• Çarşamba Airport

Kaynakça

1. Brunet, M., Jones, S., & Ruti, P. M. (2018). World Meteorological Organization.
2. Guerreiro, P. M., Soares, P. M., Cardoso, R. M., & Ramos, A. M. (2020). An analysis of fog in the mainland portuguese international airports. Atmosphere, 11(11), 1239.
3. Sayad, T., & Morsy, M. (2019). Possible mechanisms for fog formation over Borg El Arab airport, Egypt. Weather, 74(2), 43-50.
4. Stolaki, S., Kazadzis, S., Foris, D., & Karacostas, T. S. (2009). Fog characteristics at the airport of Thessaloniki, Greece. Natural hazards and earth system sciences, 9(5), 1541-1549.
5. Gultepe, I., Tardif, R., Michaelides, S. C., Cermak, J., Bott, A., Bendix, J., Müller, M. D., Pagowski, M., Hansen, B., & Ellrod, G. (2007). Fog research: A review of past achievements and future perspectives. Pure and applied geophysics, 164, 1121-1159.
6. Tardif, R., & Rasmussen, R. M. (2007). Event-based climatology and typology of fog in the New York City region. Journal of applied meteorology and climatology, 46(8), 1141-1168.
7. Roquelaure, S., Tardif, R., Remy, S., & Bergot, T. (2009). Skill of a ceiling and visibility Local Ensemble Prediction System (LEPS) according to fog-type prediction at Paris-Charles de Gaulle Airport. Weather and Forecasting, 24(6), 1511-1523.
8. Aktaş, C., & Erkuş, O. (2009). Lojistik Regresyon Analizi ile Eskişehir’in Sis Kestiriminin İncelenmesi Investigation of Fog Forecastıng of Eskişehir Using Logistic Regression Analysis. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(16), 47-61.

9. Çamalan, G., Yağan, S., & Agün, N. (2010). Esenboğa Airport fog studies. Turkey International Fog Symposium, Ankara, Turkey
10. Van Schalkwyk, L., & Dyson, L. L. (2013). Climatological characteristics of fog at Cape Town International airport. Weather and Forecasting, 28(3), 631-646.
11. Belorid, M., Lee, C. B., Kim, J.-C., & Cheon, T.-H. (2015). Distribution and long-term trends in various fog types over South Korea. Theoretical and Applied Climatology, 122, 699-710.
12. Bari, D., Bergot, T., & El Khlifi, M. (2015). Numerical study of a coastal fog event over Casablanca, Morocco. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 141(690), 1894-1905.
13. Yavuz, V., Temiz, C., Özdemir, E. T., & Deniz, A. (2015). Avrupa Bölgesi için kaza-kırım raporlarının incelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(5), 155-160.
14. Özdemir, E. T., Deniz, A., Sezen, İ., Menteş, Ş. S., & Yavuz, V. (2016). Fog analysis at Istanbul Ataturk International Airport. Weather, 71(11), 279-284.
15. Weston, M., Temimi, M., Burger, R., & Piketh, S. (2021). A fog climatology at Abu Dhabi international airport. Journal of applied meteorology and climatology, 60(2), 223-236.
16. Chandu, K., Dharma Raju, A., Kumar, S., Dasari, M. P., & Reddy, Y. (2022). Operational constraints on flight navigation due to fog and consequent economic implications at the Rajiv Gandhi International Airport, Hyderabad, Telangana, India. Asian Journal of Water, Environment and Pollution, 19(4), 25-32.
17. Uğurluel, G., Deniz, A., & Özdemir, E. T. (2023). Fog analysis of airports in the northeast of Turkey in the last decade. International Journal of Climatology, 43(16), 7549-7564.
18. Deniz, B., & Yavuz, V. (2024). Batman İli için Sis ve Görüş Mesafesi Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 767-781.
19. [19] Keskin, M., & Efe, B. (2020). Samsun Carsamba Airport Analysis Of Wind, Thunderstorm And Snow. International Engineering and Natural Sciences Conference, Dicle University, Diyarbakır, Turkey.