Sabit GNSS İstasyonları Koordinat Zaman Serilerinde Deneysel Mod Ayrıştırma

Öz

Sabit GNSS istasyonlarının koordinat zaman serileri doğrusal veya doğrusal olmayan yönde trend ve mevsimsel değişimler içermektedir. Bu değişimlerin meydana gelmesinde genellikle kabuk deformasyonları, tektonik hareketler, atmosferik veya hidrolojik yükmeler gibi faktörler etkili olmaktadır. Jeodezik, jeodinamik ve jeofiziksel alanlarda yapılacak çalışmalara doğru ve güvenilir bilgi kaynağı sağlamak için koordinat zaman serilerinde trend ve mevsimselliğin analiz edilmesi gerekir. Bu çalışmada Türkiye’de bulunan sabit GNSS istasyonlarından TUBI istasyonuna ait Yukarı bileşen koordinat zaman serileri incelenmiştir. 1999 ve 2014 yılları aralığını kapsayan koordinat serilerinde Deneysel Mod Ayrıştırma yöntemi uygulanarak İç Mod Fonksiyon bileşenleri elde edilmiş ve doğrusal olmayan trend belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Koordinat Zaman Serileri,Trend,Deneysel Mod Ayrıştırma

Empirical Mode Decomposition at Coordinate Time Series of Permanent GNSS Stations

Öz

The coordinate time series of the permanent GNSS stations include trend and seasonal changes in the linear or non-linear direction. Factors such as shell deformations, tectonic movements, atmospheric or hydrological stresses are generally effective in the occurrence of these changes. In order to provide accurate and reliable sources of information in geodetic, geodynamic and geophysical fields, trend and seasonality should be analyzed in coordinate time series. In this study, Up coordinate time series of TUBI station from permanent GNSS stations in Turkey are investigated. In the coordinate series covering the range of 1999 and 2014, Empirical Mode Decomposition method was used to obtain Intrinsic Mode Function  and determine the non-linear trend.

Anahtar Kelimeler

• Coordinate Time Series,Trend,Empirical Mode Decomposition

Kaynakça

1. King, M.A. ve Watson, C.S., '' Long GPS coordinate time series: multipath and geometry effects,'' Journal Of Geophysical Research. Vol. 115, 2010.
2. Dong, D. Fang, P., Bock, Y., Cheng, M.K., ve Miyazaki, S., ''Anatomy of apparent seosonal variations from GPS-derived site position time series,'' Journal Of Geophysical Research. 107. B4, 2002.
3. Elbi, M.D., ''Hilbert Huang Dönüşümü ile zaman serilerindeki gürültü bileşenlerinin ayrıştırılması'' Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli, 2013.
4. Huang, N.E. ve Shen, S.S.P., ''Hilbert-Huang transform and its application,'' World Scientific, 2005.
5. Torun, E., ''HHT analizine ilişkin yeni yaklaşımlar: sermaye piyasası üzerine bir uygulama,'' Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, 2012.
6. Wu, Z. ve Huang, N.E., ''A study of the characteristics of white noise using the empirical mod decomposition method,'' Proc. Roy. Soc. London. 460A: 1597-1611, 2004.
7. Giron-Sierra, J.M, ''Digital signal processing with matlab examples, volume 1: signals and data, filtering, non-stationary signals, modulation,'' Springer, 2016.
8. Battista B.M., Knapp, C., McGee, T., ve Goebel, V., ''Application of the empirical mode decomposition and hilbert-huang transform to seismic reflection data,'' Geophysıcs. 72. 2: H29–H37, 2007.

9. Özdemir, S., '' Analysis of GNSS time series obtained from Turkish national permanent GNSS stations network-active system using Hilbert Huang Transform,'' A Thesis Submitted To Graduate School Of Natural And Applied Sciences Of Middle East Technical University, June, 2014.
10. Pegram, G.G.S., Peel, M.C., ve McMahon, T.A., ''Empirical mode decomposition using rational splines: an application to rainfall time series,'' Proceeding Of The Royal A Society, Şubat, 2008.
11. Yıldız, H., Çırmık A., Pamukçu O., Gönenç T., ve Kahveci M.,''Sabit GPS koordinat zaman serilerinden deneysel mod ayrıştırma yöntemi ile deprem sinyallerinin ayrıştırılması,'' 2017.