-

Öz

The main purpose of this study is to prove that tests, evaluations and personality files that are used at education institutions to follow student’s interest, skills, personal and occupational developments can be realized in a web-based decision support system. In this assistance, during the student’s educational life the following development and decision process is keeping to target in the electronic environment. With this study it is aimed to decrease required labor force, time, cost and paperwork which are required for guidance services and it is aimed to access fast and effectively to information. At the same time, when student transferred to another institution, it is provided that required information of student is also transferred to related institution. E-guidance and counselling decision support system is developed for students as a fast and effective solution for appropriate choices to make required decision, especially in knowing their interest and skills and depending on this, knowing their profession that they will apply willingly throughout their life.

Anahtar Kelimeler

• E-guidance and counseling services, occupational guidance services, student personality services, decision support systems.

Temel Eğitim Kurumlarında E-Rehberlik ve Danışmanlık Karar Destek Sistemi

Öz

Bu çalışmanın temel amacı; eğitim kurumlarında öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini, kişisel ve mesleki gelişimlerini takip etmek için uygulanan rehberlik alanında kullanılan testlerin, değerlendirmelerin ve kişilik dosyalarının web tabanlı bir karar destek sisteminde gerçekleştirilebilirliliğini ortaya koymaktır. Bu sayede öğrencilerin eğitim hayatları boyunca takip edilen gelişim ve karar süreçlerinin elektronik ortamda tutulması hedeflenmektedir. Bu çalışma ile rehberlik hizmetleri için gerekli işgücü, zaman, maliyet ve evrak yükünün azaltılarak, bilgiye hızlı ve etkin ulaşılması hedeflenmektedir. Aynı zamanda öğrenci farklı kurumlara geçtiğinde, gerekli öğrenci verilerinin ilgili kuruma aktarılabilirliği de sağlanmış olacaktır. Özellikle öğrencilerin kendi ilgi ve yeteneklerini tanımasında ve buna bağlı olarak yasam boyu severek yapacakları meslekleri tanımalarında ve seçmelerinde gerekli kararları verebilmeleri için isabetli tercihler yapabilmeleri konusunda etkili ve hızlı bir çözüm olarak E-rehberlik ve danışmanlık karar destek sistemi geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• E-rehberlik ve psikolojik danışmalık hizmetleri, mesleki rehberlik hizmetleri, öğrenci kişilik hizmetleri, karar destek sistemleri.

Kaynakça

1. ACES. (2007). Technical competencies for counselor education: Recommended guidelines for program developmen. [Çevrim içi: http://files.acesonline.net/doc/2007_aces_technology_competencies.pdf], Erişim tarihi: 27.03. 2013. Akbaba, S. (1999). Bireyin akademik benlik kavramı ölçeğini puanlamasının mesleki olgunluk düzeyine etkisi. Ankara: Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3( 2), 103-121
2. Akbaba, S. (2003), Öğretmenin öğrencilerine yapacağı rehberlik çalışmaları, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, Eğitim Bilimleri Özel Sayısı, 16-20.
3. Akkök, F. & Watts, T.G.( 2004). Meslekî Bilgi, Rehberlik ve Danışmanlık Hizmetleri Türkiye Ülke Raporu. Ankara: Millî Eğitim Basımevi.
4. ASCA. (2005). The ASCA national model: A framework for school counseling programs (2nd Ed.). Alexandria, VA: Author.
5. Aroyo, L. & Dicheva, D. (2004). The new challenges for E-learning: The educational Semantic Web, Educational Technology & Society, 7(4), 55-69.
6. Asan, A. (2003). Computer technology awareness by elementary school teachers: A case study from Turkey. Journal of Information Technology Education, 2, 153-164.
7. Bacanlı, F. (1996). Bir Meslekî Grup Rehberliği Programı ve Uygulama Kılavuzu. M.E.B. Yayını, Baker, S. B. & Gerler, E. R. (2008). School counseling for the 21st century (5th Ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Merrill Prentice Hall.
8. Bobek, B. L., Robbins, S. B., Gore, P. A., Harris-Bowlsbey, J., Lapan, R. T., Dahir, C. A., & Jepsen, D. A. (2005). Training Counselors to use computer-assisted career guidance systems more effectively: a model curriculum. Career Development Quarterly, 53, 363–371.

9. CACREP. (2001). 2001 Standards. [Çevrim içi: http://www.cacrep.org/doc/2001%20Standards.pdf ], Erişim tarihi: 0 2013.
10. Can, G. (2005). Psikolojik Danışma ve Rehberlik. Ankara Pegem A Yayıncılık.
11. Chang, T. & Chang, R. (2004). Counselig and The Internet: Asian American and Asian International College Students’ Atttitudes Toward seeking Online Professional Psychological Help. Journal of College Counseling, 7(1), 140-149.
12. Chiou, H. (1997). Integration of the resources of guidance and counseling via the Internet: Development of the “Guidance Network System (GNS)” in Taiwan. In Caring in an age of technology. Proceedings of theb international conference on counseling in the 21st century (Report No. EDO-CG-029-917). Beijing, China: ERIC Document Reproduction Service No. ED 439346.
13. Cil, I. Alpturk, O. & Yazgan, H.R. (2005). A new collaborative system framework based on a multiple perspective approach: InteliTeam, Decision Support Systems, 39(4), 619-641.
14. Cil, I, & Cakar, T. (2005). Using Web Based Influence Allocation Processes Based on Experts' Opinion Immediately After Natural Catastrophe, International Journal of Industrial Engineering-Theory Applications and Practice, 12(4), 407-4
15. Çekerol, K.ve Bozkaya, M.(2010). Uzaktan öğrenmede bir destek hizmet olarak akademik danışmanlık derslerinin incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 109-120.
16. Driscoll, M. (2002). Web-based training: Creating e-learning experiences. San Francisco: Jossey-Bass/Pfeiffer.
17. Dunn, K.E., Airola D.T., Lo, W, & Garrison, M. (2013). What teachers think about what they can do with data: Development and validation of the data driven decision-making efficacy and anxiety inventory, Contemporary Educational Psychology, 38 (1), 87-98.
18. Engin, C. (1997). Veli ve Öğretmen Algılarına Göre İlkokul Psikolojik Danışmanın Rol ve İşlevleri. 3. Ulusal Psikolojik Danışma Rehberlik Kongresi Bildiriler Kitabı. Adana: Çukurova Ün. Yayını.
19. Garlier, V., Ahumada, L, Hinkeman, J., Munoz, R ve Quezada, M. (1995). Pyschology over the Internet. CyberPsychology & Behavior, 7, 29-33.
20. Gerler, E.R. (1995). Advancing elementary and middle school counseling through computer technology. Elementary School Guidance and Counseling, 30, 8-16.
21. Guillot-Miller, L., & Partin, P.W. (2003). Web-based resources for legal and ethical issues in school counseling. Professional School Counseling, 7, 52-60.
22. Güngör,C. ve Aşkar, P. (2004). E-Öğrenmenin ve bilişsel stilin başarı ve internet öz yeterlik algısı üzerindeki etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 116-125.
23. Güven, M. (2006). Okullarda Rehberlik Servisleri-Hizmetler. Kaya, A. (Ed.) Psikolojik Danışma ve Rehberlik. Ankara: Anı Yayıncılık.
24. Hamamcı, Z. (2007). Online Psikolojik Danışma (E-terapi). İçinde Özyürek, R., Korkut-Owen, F ve Owen D.W. (Ed.) Gelişen Psikolojik Danışma ve Rehberlik ( 219-232). Ankara: Nobel Yayınevi.
25. Hanley,T & Reynolds, D.J. (2009). Counselling Psychology and the internet:A review of the quantitative research into online outcomes and alliances within text-based therapy, Counselling Psychology Review, 24, 2.
26. Hatunoğlu, A. ve Hatunoğlu Y. (2006). Okullarda Verilen Rehberlik Hizmetlerinin Problem Alanları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 333-338.
27. Hayden,L, Timothy A. Poynton & Sabella, R A. (2008). School counselors’ use of technology within the ASCA National Model’s delivery system, The Journal of Technology in Counseling. 5(1), [Çevrim içi: http://jtc.colstate.edu/Vol5_1/Hayden.htm], Erişim tarihi: 15.02. 2014.
28. Horton, W. K. (2000). Designing web-based training: How to teach anyone anything anywhere anytime. New York: John Wiley & Sons.
29. Hrastinski, S. (2009). A theory of online learning as online participation. Computers and Education, 52,78-82.
30. Işıksal, S, (2004). E-Devlet Dönüşümümde Kamu Kurumlarının Yapması Gerekenler. TBD Bilişim Şurası 2-16, Ankara, 4-14.
31. İlter, B.G. , Aksu, M.B. ve Yılmaz, N. (2005). Students’ Views of Distance Education Provision at One University. Turkish Online Journal of Distance Education, 6(4), 128-137.
32. Kaya, Z. (2002). Uzaktan Eğitim. Ankara: Pegem A Yayıncılık, 235-251.
33. Kepçeoğlu, M., (1987). Eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarının gelişimi ve belli başlı sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 264-272.
34. Kesici, S. (2008), A sample for guidance application of distance education technologies: A Case Study on Graduate Students’Opinions About Web-Assisted Career Guidance Systems. Turkish Online Journal of Distance Education, 9(1), 139-156.
35. Kimberly, S. (2005). An Empirical Examination of Client Attidues Toward Online Counseling. CyberPsychology & Behavior, 8(2), 172-177.
36. Korkut, F. (2007). Psikolojik danışmanların mesleki rehberlik ve psikolojik danışmanlıkla ilgili düşünceleri ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 187-197.
37. Korkut-Owen, F. ve Owen D.W. (2012). Psikolojik Danışmanların Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanmaları Üzerine Bir Pilot Çalışma. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi. 3(5), 51-67.
38. Körnes, A. (2002). E-devlet yolunda Türkiye. Ankara: Türkiye Bilişim Derneği.
39. Kuranz, M. (2002). Cultivating Student Potential. Professional School Counseling, 5, 172–179.
40. Kuzgun, Y. (1988). Kendini Değerlendirme Envanteri El Kitabı. Ankara: Ö.S.Y.M. Yayını, Kuzgun, Y. (1992). İlköğretimde rehberlik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 39-42.
41. Kuzgun, Y. (2008). Rehberlik ve Psikolojik danışma. Ankara: Nobel Yayın ve Dağıtım.
42. Madahar, L., & Offer, M. (2004). Managing e-guidance interventions within HE careers services:a new approach to providing guidance at a distance, Manchester: Graduate Prospects.
43. MEB. (2010). Milli Eğitim Bakanlığı, Ulusal Mesleki Bilgi Sistemi. [Çevrim içi: http://mbs.meb.gov.tr], Erişim tarihi: 0 2013.
44. MEB. (2012). Milli Eğitim İstatistikleri: Örgün Eğitim 2011-2012. [Çevrim içi: http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2012_12/06021046_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2011_2012.pdf], Erişim tarihi: 27.03. 2013.
45. MEB.(2012).Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü Web Sitesi. [Çevrim içi: http://orgm.meb.gov.tr], Erişim tarihi: 27.03. 2013.
46. MEB. (2012). 12 Yıl Zorunlu Eğitim. [Çevrim içi: http://www.meb.gov.tr/duyurular/ duyurular2012/12yil_soru_cevaplar.pdf], Erişim tarihi: 27.03. 2013.
47. Monique, M.B. (2001). E-Traphy: Practical, Ethical and Legal Issues. Cuberpsychology & Behavior Journal, 4(5), 1
48. Owen, D. W. ve Weikel, W J. (1999). Computer Utilization by School Counselors. Professional School Counseling, 2, 179–182.
49. Pişkin, M. (2006). Türkiye’de Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerinin Dünü, Bugünü ve Yarını. Hesapçıoğlu, M. ve Durmuş, A. (ed.) Türkiye’de Eğitim Bilimleri: Bir Bilanço Denemesi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
50. Rochlen, A.B., Bertvas, N., & Zack, J.S. (2004). The online and face-to-face counseling attitudes scales: A validation study. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 37, 95-111.
51. Rosenberg, M. J. (2001). E-learning: Strategies for delivering knowledge in the digital age. New York: McGraw-Hill. Rust, E.B. (1995). Applications of the International Counselor Network for elementary and middle school counseling. Elementary School Guidance and Counseling, 30, 16-26.
52. Sabella, R A.. (2003). SchoolCounselor.com 2.0: A friendly and practical guide to the World Wide Web. Minneapolis, MN: Educational Media Corporation.
53. Sabella, R. A., & Booker, B. L. (2003). Using technology to promote your guidance and counseling program among stake holders. Professional School Counseling,6 (3), 206-213.
54. Sabella, R.A. (1998). Worldwide web resources for counseling children and adolescents with disabilities. Professional School Counseling, 2, 47-54.
55. Sampson, J. P. (2000). Using the Internet to Enhance Testing in Counseling. Journal of Counseling and Development, 78, 348–356.
56. Savaş, AC, (2006). Liselerde internet üzerinden rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin öğrenci, veli ve rehber öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
57. Schack, M. B. (1998). Choosing the Right College: New Software for Counselors and Students. Professional School Counseling, 1(4), 66.
58. Schmidt, J. J. (2003). Counseling in schools: Essential services and comprehensive programs (4th ed.). Boston: Pearson Education.
59. Sprik, J. (1990). Counseling and guidance software. Michigan: ERIC Document Reproduction Service No. ED 31570
60. Tan, H. (2000). Psikolojik Danışma ve Rehberlik Teori ve Uygulama. Öğretmen Kitapları Dizisi (3. Baskı). İstanbul: MEB
61. Tyler, J. M., & Sabella, R. A. (2004). Using technology to improve counseling practice: A primer for the 21st century. Alexandria, VA: American Counseling Association.
62. Van Horn, S. M. & Myrick, R. D. (2001). Computer technology and the 21st century school counselor. Professional School Counseling,5(2), 124-131.
63. Walz, G.R. & Bleuer, J.C. (1997). Emerging priorities andemphases in school counseling, guidance, and student services. (Report No: EDO-CG-028-983). Beijing, China: ERIC Document Reproduction Service No. ED 4254
64. Wittmer, J., & Clark, M. (2007). Managing your school counseling program: K–12 developmental strategies (3rd ed.). Minneapolis, MN: Educational Media Corporation.
65. Yeşilyaprak, B. (2003). Eğitimde rehberlik hizmetleri gelişimsel yaklaşım. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, Yayın No: 17
66. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
67. Yiğit, Y, Yıldırım, S. ve Özden, Y. (2000). Web Tabanlı Internet Öğreticisi: Bir Durum Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 166-176.
68. Yöndem, D. Z. (1999). Liselerdeki yönetici ve öğretmenlerin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin beklentileri. Çağdaş Eğitim Dergisi, 24 (257).
69. Zalaquett, C. ve Sullivan, J. (1998). Counseling center help screen: students’ use and evaluation of Internet based program. Journal of College Students, 39, 494-495.