-

Öz

The aim of the study is to examine the drawing features of 4 to 6 year-old children attending preschool from sub, medium and high socio-economic levels in terms of age, sex and socio-economic levels. The sample consists of 600 free drawings of 66 children who drew freely for 15 weeks from 4-6 age groups in Aydın. The results of the study showed that smoothing, completing, height hierarchy, transparency, realism, repetition and symmetry, proportion, humour and proper drawing features were examined in terms of their sex, it was seen that there was no statistically significant difference. In addition there was no statistically significant difference in smoothing, completing, height hierarchy, transparency, proportion and humour features in terms of the children’s age. However, there was statistically significant difference in realism, proper drawing, repetition and symmetry features. While no statistically significant difference was seen in smoothing, completing, transparency and humour features in terms of the children’s socio-economic levels, statistically significant difference was seen in height hierarchy, realism, repetition and symmetry, proportion and proper drawing features.

Anahtar Kelimeler

• children, preschool education, drawing, drawing features

4-6 Yaş Arasındaki Çocukların Serbest Resim Çalışmalarındaki Resim Özellikleri

Öz

Çalışmanın amacı, alt, orta ve üst sosyoekonomik düzeyde bulunan okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 4-6 yaş arasındaki çocukların serbest resim çalışmalarındaki resim özelliklerinin yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik düzey değişkenleri açısından incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini, Aydın ilinde alt, orta ve üst sosyoekonomik düzeylerdeki okullara devam eden 4-6 yaş grubundaki 66 çocuğun on beş hafta boyunca çizdikleri toplam 600 serbest resim çalışması oluşturmaktadır. Çalışmanın sonucunda, çocukların serbest resim çalışmalarındaki özellikler ile cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Düzleme, tamamlama, boy hiyerarşisi, saydamlık, orantı ve espri özellikleri açısından çocukların yaşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmezken; realizm, kurallara uygun resim çizme, tekrar ve simetri özelliklerinde anlamlı bir farklılık görülmüştür. Yine resim özelliklerinden düzleme, tamamlama, saydamlık ve espri özellikleri açısından çocukların sosyoekonomik düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmezken; boy hiyerarşisi, realizm, tekrar ve simetri, orantı ve kurallara uygun resim çizme özelliklerinde ise anlamlı bir farklılık görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• çocuk, okul öncesi eğitim, resim, resim özellikleri

Kaynakça

1. Artut, K. (2004). Okul öncesi resim eğitiminde çocukların çizgisel gelişim düzeylerine ilişkin bir inceleme. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. s.223. 13 (1). 1
2. Artut, K. (2004). Sanat eğitimi kuramları ve yöntemleri. 3.Baskı, Ankara: Anı Yayıncılık. 2
3. Balcı, Y. B. (2002). İnsanın sanatsal gelişimi ders notları. 3
4. Bayhan, P. S., Artan, İ. (2007). Çocuk gelişimi ve eğitimi. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları. 4
5. Burkitt, E., Barret, M. and Davis, A. (2005). Drawings of emotionally characterised figures by children from different educational backgrounds. International Journal of Art and Design Education, 21 (1): 71-83. 5
6. Buyurgan, S., Buyurgan, U. (2007). Sanat eğitim ve öğretimi. 2. Baskı. Ankara: Pegem A Yayıncılık, ss.304. 6
7. Büyüköztürk, Ş. (2008). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı [Handbook for data analysis of the social sciences]. Ankara: Pegem Yayıncılık. 7
8. Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. Sixth Edition. New York: Routledge. pp:40-50. 8

9. Dileo, J. (1973). Children’s drawings as diagnostic aids. New York: Brunner/Mazel. 9
10. Einarsdottir, J., Dockett, S. & Perry, B. (2009). Making Meaning: children's perspectives expressed through drawings. Early Child Development and Care. Vol.179, No.2, February, 217-232. 10
11. Gander, M. J. & Gardiner, H. W. (2004). Çocuk ve ergen gelişimi (Edt: Bekir Onur). 5.Baskı. Ankara: İmge Kitabevi. 11
12. Gürtuna, S. (2004). Çocuk ve sanat eğitim “çocuğum sanatla tanışıyor”. 2.Baskı, İstanbul: Morpa Kültür Yayınları. 12 İnan, B. (2006). Ana sınıfı çocuklarının duygu ve düşüncelerini ifade etmelerinde çocuk resimlerinin önemi (6 yaş grubu), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. 13
13. Keskin, S. (2010), Çöp çocuk, çocuk çizgilerindeki giz. Boyut Matbaacılık. ss:34-78. 14
14. Kırışoğlu, O. T. (2002). Sanatta eğitim. Görmek, öğrenme, yaratmak. 2.Baskı. Ankara: Pegema Yayıncılık.ss:46-92. 15 Koppitz, E. (1968). Psychological evaluation of children’s human figure drawings. New York: Grune & Stratton. 16
15. Li-Tsu, C. (1998). Culturally accommodated imagination: discovering children's fantasy worlds in drawings (ERIC Document Reproduction Service No. ED429015). 17
16. Machover, K. (1949). Personality projection in the drawing of the human figure.(a method of personality ınvestigation). Charles C. Thomas Publisher. 18
17. Malchiodi, C. A. (2005). Çocukların resimlerini anlamak. (Çeviren: Tülin Yurtbay).1.Baskı. İstanbul: Epsilon Yayıncılık. 19
18. Matthews, J. (2003). Drawing and painting: children and visual representation (Second Edition). London: Paul Chapman Publishing. 20
19. Munro, T. (1956): Art education: its philosophy and psychology, New York: The Liberal Arts Pres. 21
20. Sezer, H., (2001). İlköğretimde etkili öğretme ve öğrenme öğretmen el kitabı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. 22
21. Skybo, T., Ryan-Wengwe, N. & Su, Y. (2007). Human figure drawings as a measure of children's emotional status: critical review for practice. Journal of Pediatric Nursing, Vol 22, No 1 (February). 23
22. Tas, Y., Aslan, D., Sayek, İ. (2006). “Doktorluk Mesleğini resimlerinde nasıl yansıtıyorlar? 7-12 yaş grubu çocuklar arasında yapılmış bir örnek” Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. Cilt 15. Sayı 11.184-191. 24
23. Türkdoğan, G. (1981). Sanat eğitimi yöntemleri. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 25
24. Yavuzer, H. (2002a). Çocuk psikolojisi, 25. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi. 26
25. Yavuzer, H. (2007b). Resimleriyle çocuk. İstanbul: Remzi Kitabevi. 27
26. Yolcu, E. (2004). Sanat eğitimi kuramları ve yöntemleri. Ankara: Nobel Yayıncılık. 28
27. Wiesel, R., Al-Krenawi, A. (2000). “Perception of family among bedouin arab children of polygamous families as reflected in their family drawings american” Journal of The Art Therapy, 38, 99-106. 29