Yıl 2019, Cilt 6 , Sayı 3, Sayfalar 158 - 169 2019-10-08

Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi

Ebru ARSLAN ÖZDEMİR [1] , Özlem ÖRSAL [2]


Amaç: Yoğun Bakım ünitelerinde görev yapan hemşireler vardiya boyunca, kendi kilolarından çok daha fazla ağırlıkta olan hastaları, kaldırma, itme, çevirme gibi fiziksel zorlanma gerektiren faaliyetleri yerine getirmektedir. Bu çalışmanın amacı; ergonomik risk analizine göre yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerde gözlenen tekrarlı hareketlerden hastaya pozisyon verme faaliyetinin kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ile ilişkisini değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışma Şubat-Nisan 2017 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından hazırlanan tanımlayıcı bilgiler formu ve REBA çalışan değerlendirme formu kullanılarak anket ve gözlem yoluyla bir devlet hastanesinin beş adet yoğun bakım ünitesinde çalışan 98 hemşire ile tamamlanmıştır.

Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 32.50±7.3, beden kitle indeksleri 23.51 olup, %46.9’unun 3. basamak GYB, %29.6’sının 2. basamak GYB, %9.2’sinin Koroner YB, %6.1’inin Göğüs YB ve %8.2’sinin Nöroloji YB’da görev yaptığı bulunmuştur.  Çalışmamızda hemşirelerin tekrarlı hareketlerde bulundukları pozisyon verme işleminde vücut postürü değerlendirmesi sonucunda REBA’dan aldıkları ortalama puan 8.71 ± 1.74 (min. 5.00 – maks. 13.00) olup, hemşirelerin %63.3’ünün yüksek derecede risk altında olduğu bulunmuştur. Boyun bölgesinde, omuz bölgesinde, sırt bölgesinde ve ayak-ayak bileğinde ağrısı olan hemşirelerin REBA puanları daha yüksektir (p<.05).

Sonuç: Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin çoğunda kas iskelet problemi bulunmaktadır. Yoğun bakımlarda hastaya pozisyon verme işleminde hemşirelerin yükünü azaltan yatakların / yardımcı cihazların kullanılması yararlı olacaktır.

Hemşirelik, kas-iskelet sistemi, postür, yoğun bakım üniteleri
  • 1. WHO. WHO global plan of action on workers’ health (2008-2017): Baseline for implementation. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2013. 2. Yılmaz E, Özkan S. Hastanede çalışan hemşirelerde bel ağrısı prevelensının saptanması. Türk Fiz Tıp Rehab Derg. 2008;54:8-12. 3. Saygün M. Sağlık çalışanlarında iş sağlığı ve güvenliği sorunları. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2012;11(4):373-382. 4. Ceylan H, Başhelvacı VS. Risk değerlendirme tablosu yöntemi ile risk analizi: bir uygulama. International Journal of Engineering Research and Development. 2011;3(2):25-33. 5. Güngörmüş Z. Çalışan sağlığı ve çalışma güvenliği. In: Erci B, editor. Halk Sağlığı Hemşireliği. Amasya: Göktuğ Yayıncılık; 2012; 284-312. 6. Berk M, Önal B, Güven R. Meslek Hastalıkları Rehberi. 2011. Ankara: alışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü [11-32]. 7. Güler T, Yıldız T, Önler E, Yıldız B, G. G. Hastane ergonomik koşullarının hemşirelerin mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlıkları üzerine etkisi. IAAOJ, Scientific Science,. 2015;3(1):1-7. 8. Babayiğit MA, Kurt M. Hastane ergonomisi. İstanbul Tıp Dergisi. 2013;14:153-159. 9. Gupta S. Ergonomic applications to dental practice. Indian Journal of Dental Research. 2011;22(6):816-822. 10. Önal B. Kas İskelet Hastalıklarının Ülkemizdeki Durumu ve İlgili Yasal Düzenlemeler. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi. 2007;34:15-19. 11. Fujishiro K, Weaver JL, Heaney CA, Hamrick CA, Marras WS. The effect of ergonomic interventions in healthcare facilities on musculoskeletal disorders. American Journal of Industrial Medicine. 2005;48:338-347. 12. Nelson A, Matz M, Chen F, Siddharthan K, Lloyd J, Fragala G. Development and evaluation of a multifaceted ergonomics program to prevent injuries associated with patient handling tasks. International Journal of Nursing Studies. 2006;43(6):717-733. 13. Alp E, Bozkurt M, Başçiftçi İ. Hastane malzemelerinin sağlık çalışanlarının postürüne etkileri. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2012:221-226. 14. Pompei LA, Lipscomb HJ, Schoenfisch AL. Musculoskeletal ınjuries resulting from patient handling tasks among hospital workers. American Journal of Industrial Medicine. 2009;52(7):571-578. 15. Pınar R. Work-related musculoskeletal disorders in Turkish hospital nurses. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences. 2010;30(6):1869-1875. 16. Freimann T, Merisalu E, Pääsuke M. Effects of a home-exercise therapy programme on cervical and lumbar rangeof motion among nurses with neck andlower back pain: a quasi-experimental study. BMC Sports Science Medicine and Rehabilitation. 2015;7(31):1-7. 17. Esin NM, Sezgin D. Intensive Care Unit Workforce: Occpational HEalth and Safety , Chapter 10. Intensive Care: Intech; 2017;199-216. 18. Hignett S, McAtamney L. Technical note: Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics. 2000;31:201-205. 19. Kahya E, Gülbandılar S, Gürleyen E. Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldığı Fiziksel Zorlanmaların Analizi. Ergonomics. 2018;1(1):39-48. 20. Sayılan Aydın A, Öztekin S. Ameliyathane Hemşirelerinin Vücut Postürleri ve İlişkili Faktörler. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;7(1):23-27. 21. Abdollahzade F, Mohammadi F, Dianat I, Asghari E, Asghari Jafarabadi M, Sokhanvar Z. Working posture and its predictors in hospital operating room nurses. Health Promotion Perspectives. 2016;6(1):17-22. 22. Ratzon NZ, Bar-Niv NA, Froom P. The effect of a structured personalized ergonomic intervention program for hospital nurses with reported musculoskeletal pain: An assigned randomized control trial. Work 2016;54:367-377. 23. Abdalla DR, Freitas FS, Matheus JPC, Walsh IAP, Bertoncello D. Postural biomechanical risks for nursing workers. Scielo Analyties. 2014;27(3):421-427. 24. Lederer V, Rivard M, Mechakra-Tahiri SD. Gender Differences in Personal and Work-Related Determinants of Return-to-Work Following Long-Term Disability: A 5-Year Cohort Study. Journal of Occupational Rehabilitation. 2012; 22(4):522–531. 25. Frediksson K, Alfredsson L, Ahlberg G, Josephson M, Kilbom A, Hjelm EW, et al. Work environment and neck and shoulder pain: the influence of exposure time. Results from a population based case-control study. Occupational and Environmental Medicine. 2002;59(3):182-187. 26. Das B. Gender differences in prevalence of musculoskeletal disorders among the rice farmers of West Bengal, India. Work. 2015;50(2):229-240. 27. Bilir N, Yıldız AN. Çalışma hayatında kadın. İş sağlığı ve güvenliği. Genişletilmiş İkinci Baskı ed. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları; 2014. p. 147-57. 28. Lu JM, Twu LJ, Wang MJJ. Risk assessments of work-related musculoskeletal disorders among the TFT-LCD manufacturing operators. International Journal of Industrial Ergonomics. 2016;52:40-51. 29. Çalık BB, Atalay OT, Başkan E, Gökçe B. Bilgisayar kullanan masa başı çalışanlarında kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, işin engellenmesi ve risk faktörlerinin incelenmesi. MÜSBED. 2013;3(4):208-14. 30. Karlqvist L, Tornqvist EW, Hagberg M, Hagman M, Toomingas A. Self-reported working conditions of VDU operators and associations with musculoskeletal symptoms: a cross-sectional study focussing on gender differences. International Journal of Industrial Ergonomics. 2002;30:277-94. 31. Widanarko B, Legg S, Stevenson M, Devereux J, Eng A, Mannetje A, et al. Prevalence of musculoskeletal symptoms in relation to gender, age, and occupational/industrial group. International Journal of Industrial Ergonomics. 2011;41(5):561-72. 32. Gül A, Üstündağ H, Kahraman B, Purisa S. Hemşirelerde Kas İskelet Ağrılarının Değerlendirilmesi. HSP. 2014:1-10. 33. Cımbız A, Uzgören N, Aras Ö, Öztürk S, Elem E, Aksoy CC. Kas iskelet sisteminde ağrıya ait risk faktörlerinin lojistik regresyon analizi ile belirlenmesi: pilot çalışma. Fizyoterapi Rehabilitasyon Dergisi. 2007;18(1):20-7. 34. Şirzai H, Doğu B, Erdem P, Yılmaz F, Kuran B. Hastane çalışanlarında işe bağlı kas iskelet sistemi hastalıkları: üst ekstremite problemleri. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni. 2015;49(2):135-41. 35. Koçoğlu D, Özdemir L. Yetişkin nüfusta ağrı ve ağrı inançlarının sosyo-demografik ekonomik özelliklerle ilişkisi. Ağrı. 2011;23(2):64-70. 36. Abedini R, Choobineh A, Hasanzadeh J. Musculoskeletal load assessment in hospital nurses with patient transfer activity. Internatıonal Journal of Occupatıonal Hygiene. 2013;5(2):39-45. 37. Esen H, Fığlalı N. Çalışma duruşu analiz yöntemleri ve çalışma duruşunun kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına etkileri. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2013;17(1):41-51. 38. Serranheira F, Sousa-Uva M, Sousa-Uva A. Hospital nurses tasks and work-related musculoskeletal disorders symptoms: a detailed analysis. Work. 2015;51:401-9. 39. TUİK. İş kazaları ve işe bağlı sağlık problemleri araştırma sonuçları. 2013. 40. İlçe A. Study on work-related musculoskeletal dısorders ın ıntensıve care unıt nurses. Anatolian Journal of Clinical Investigation. 2014;8(2):68-76. 41. NIOSH. Safe patient handling and mobility (SPHM): The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH); 2018 [cited 2018 12 Ocak]. Available from: https://www.cdc.gov/niosh/topics/safepatient/.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4540-7528
Yazar: Ebru ARSLAN ÖZDEMİR
Kurum: ZONGULDAK ATATÜRK DEVLET HASTANESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-4012-7036
Yazar: Özlem ÖRSAL (Sorumlu Yazar)
Kurum: ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 8 Ekim 2019

Bibtex @araştırma makalesi { hunhemsire630794, journal = {Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-3590}, eissn = {2149-2956}, address = {}, publisher = {Hacettepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {158 - 169}, doi = {10.31125/hunhemsire.630794}, title = {Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi}, key = {cite}, author = {Arslan Özdemi̇r, Ebru and Örsal, Özlem} }
APA Arslan Özdemi̇r, E , Örsal, Ö . (2019). Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi . Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi , 6 (3) , 158-169 . DOI: 10.31125/hunhemsire.630794
MLA Arslan Özdemi̇r, E , Örsal, Ö . "Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi" . Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 6 (2019 ): 158-169 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunhemsire/issue/49374/630794>
Chicago Arslan Özdemi̇r, E , Örsal, Ö . "Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi". Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 6 (2019 ): 158-169
RIS TY - JOUR T1 - Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi AU - Ebru Arslan Özdemi̇r , Özlem Örsal Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.31125/hunhemsire.630794 DO - 10.31125/hunhemsire.630794 T2 - Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 158 EP - 169 VL - 6 IS - 3 SN - 2148-3590-2149-2956 M3 - doi: 10.31125/hunhemsire.630794 UR - https://doi.org/10.31125/hunhemsire.630794 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi %A Ebru Arslan Özdemi̇r , Özlem Örsal %T Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi %D 2019 %J Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi %P 2148-3590-2149-2956 %V 6 %N 3 %R doi: 10.31125/hunhemsire.630794 %U 10.31125/hunhemsire.630794
ISNAD Arslan Özdemi̇r, Ebru , Örsal, Özlem . "Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi". Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 6 / 3 (Ekim 2019): 158-169 . https://doi.org/10.31125/hunhemsire.630794
AMA Arslan Özdemi̇r E , Örsal Ö . Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2019; 6(3): 158-169.
Vancouver Arslan Özdemi̇r E , Örsal Ö . Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Maruz Kaldıkları Fiziksel Zorlanmaların Analizi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2019; 6(3): 158-169.