Araştırma Makalesi

İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI

Cilt: 41 Sayı: 2 15 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye için çok boyutlu insani kalkınma endeksi, yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenemez enerji tüketimi ve ekonomik büyümenin karbonsuz ayak izi üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu amaçla 1965-2016 dönemine ait veriler kullanılarak modifiye edilmiş insani kalkınma Kuznets eğrisi test edilmiştir. Karbonsuz ayak izinin kullanılması ile çevresel bozulmanın lokal etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan analizin güvenilir sonuçlar üretebilmesi amacıyla ilgili döneme ait Türkiye’nin yaşamış olduğu ekonomik ve sosyal dönüşümler dikkate alınarak yapısal kırılmalı metotlar kullanılmıştır. Değişkenlerin durağanlıkları Carrion-i-Silvestre yapısal kırılmalı birim kök testi (2009) ile araştırılmıştır. Gregory-Hansen yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi (1996) ile seriler arasında eşbütünleşme ilişkisi araştırılmış, Tam modifiye edilmiş en küçük kareler (FMOLS) yöntemiyle uzun ve kısa dönem katsayı tahmini yapılmıştır. Son olarak değişkenler arası nedensellik ilişkisi Hatemi-j (2012) asimetrik nedensellik testi ile araştırılmıştır. Yapılan ampirik analiz sonucunda çok boyutlu insani kalkınma ile karbonsuz ayak izi arasında “Ters U” ilişkisinin bulunduğu ve serilerin eşbütünleşik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyümenin, karbonsuz ayak izini büyütürken yenilenemez enerji tüketiminin karbonsuz ayak izini küçülttüğü ve çevresel bozulmayı azaltığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agozie, D. Q., Akwasi Gyamfi, B., Victor Bekun, F., Ozturk, I. & Taha, A. (2022). Environmental Kuznets Curve hypothesis from lens of economic complexity index for BRICS: Evidence from second generation panel analysis. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 53, 102597. https://doi.org/10.1016/j.seta.2022.102597
  2. Ahmed, Z., & Wang, Z. (2019). Investigating the impact of human capital on the ecological footprint in India: An empirical analysis. Environmental Science and Pollution Research, 26(26), 26782–26796. https://doi:10.1007/s11356-019-05911-7
  3. Ahmed, Z., Zafar, M. W., Ali, S., & Danish. (2020). Linking urbanization, human capital, and the ecological footprint in G7 countries: An empirical analysis. Sustainable Cities and Society, 55, 102064. https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102064
  4. Akbar, M., Hussain, A., Akbar, A., & Ullah, I. (2021). The dynamic association between healthcare spending, CO2 emissions, and human development index in OECD countries: Evidence from panel VAR model. Environment, Development and Sustainability, 23(7), 10470–10489. https://10.1007/s10668-020-01066-5.
  5. Aşıcı, A. A., & Acar, S. (2018). How does environmental regulation affect production location of non-carbon ecological footprint? Journal of Cleaner Production, 178, 927–936. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.01.030
  6. Bano, S., Zhao, Y., Ahmad, A., Wang, S., & Liu, Y. (2018). Identifying the impacts of human capital on carbon emissions in Pakistan. Journal of Cleaner Production, 183, 1082–1092. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.02.008
  7. Beder, S. (2011). Environmental economics and ecological economics: The contribution of interdisciplinarity to understanding, influence and effectiveness. Environmental Conservation, 38(2), 140–150. https://doi.org/10.1017/S037689291100021X
  8. Bedir, S., & Yilmaz, V. M. (2016). CO2 emissions and human development in OECD countries: Granger causality analysis with a panel data approach. Eurasian Economic Review, 6(1), 97–110. https://doi.org/10.1007/s40822-015-0037-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kalkınma Ekonomisi - Makro

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

18 Nisan 2022

Kabul Tarihi

27 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Oluç, İ. (2023). İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 41(2), 271-293. https://doi.org/10.17065/huniibf.1105010
AMA
1.Oluç İ. İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2023;41(2):271-293. doi:10.17065/huniibf.1105010
Chicago
Oluç, İhsan. 2023. “İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 41 (2): 271-93. https://doi.org/10.17065/huniibf.1105010.
EndNote
Oluç İ (01 Haziran 2023) İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 41 2 271–293.
IEEE
[1]İ. Oluç, “İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, ss. 271–293, Haz. 2023, doi: 10.17065/huniibf.1105010.
ISNAD
Oluç, İhsan. “İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Haziran 2023): 271-293. https://doi.org/10.17065/huniibf.1105010.
JAMA
1.Oluç İ. İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2023;41:271–293.
MLA
Oluç, İhsan. “İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Haziran 2023, ss. 271-93, doi:10.17065/huniibf.1105010.
Vancouver
1.İhsan Oluç. İNSANİ KALKINMA İLE KARBONSUZ EKOLOJİK AYAK İZİ İLİŞKİSİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2023;41(2):271-93. doi:10.17065/huniibf.1105010

Cited By

Dergiye yayımlanmak üzere gönderilecek yazılar Dergi'nin son sayfasında ve Dergi web sistesinde yer alan Yazar Rehberi'ndeki kurallara uygun olmalıdır.


Gizlilik Beyanı

Bu dergi sitesindeki isimler ve e-posta adresleri sadece bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır; farklı herhangi bir amaç için veya diğer kişilerin kullanımına açılmayacaktır.