TASARRUFLAR İLE DIŞ BORÇLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Öz
Toplumların organize olmuş halini
ifade eden devlet yapılanmalarına son birkaç yüzyıl içinde eskiye kıyasla çok
daha fazla sorumluluk yüklenmektedir. Kamu hizmetlerinin devamlılığının
gerekliliği, giderlerin gelirleri aştığı dönemlerde devletleri borçlanmaya
mecbur bırakmaktadır. Devletlerin borçlanma sebepleri her ne olursa olsun,
borçlanma amacıyla yönelecekleri kaynak ulusal veya uluslararası tasarruflar
olacaktır. Tasarruflar ile borçlar arasında var olan bu organik bağ, bu
çalışmanın temel hareket noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, ülkemizin
dış borçlanmaya olan gereksinimi ile tasarruf ve tasarrufu etkileyen bir dizi
değişken arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkinin varlığını tespit
edebilmektir. 1980-2016 yıllarını kapsayan
verilerle gerçekleştirilen analiz sonucunda, tasarruflar ile dış borçlar
arasında negatif bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Bir başka ifade ile,
tasarruflarda yaşanan %1’lik bir artışın dış borçları uzun dönemde %1.4
azalttığı bulgusuna ulaşılmıştır. Analiz neticesinde ulaşılan diğer bir sonuca
göre de, ekonomik büyümedeki %1’lik artış dış borçları uzun dönemde %1.6
azaltmaktadır. Elde edilen diğer ampirik bulgular arasında enflasyon, kamu
gelirleri ve yaşa bağımlı nüfusta yaşanacak %1’lik artışların uzun dönemde dış
borcu sırasıyla %0.12, %1.3 ve %1.9 oranında arttırdığı yer almaktadır. Kısa dönemli ilişkinin analizi
sonucunda ise, bahse konu değişkenlerden kaynaklanan herhangi bir şokun
etkisinin yaklaşık olarak iki buçuk dönemde ortadan kalktığı ve uzun dönemli
denge seviyesine geri dönüldüğü görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aizenman J., B. Pinto, A. Radziwill (2007), “Sources for Financing Domestic Capital –Is Foreign Saving a Viable Option for Developing Countries?”, Journal of International Money and Finance, 26(5), 682-702.
- Aliyu, R.M., A.U. Usman (2013), “An Econometric Study of the Impact of External Debt, Public Debt and Debt Servicing on National Savings in Nigeria: A Cointegration Approach”, International Journal of Management and Social Sciences Research, 2(2), 73-83.
- Bozkurt Yıldız, H. (2013), Zaman Serileri Analizi, Ekin Yayınevi, Bursa.
- Brown, R.L., J. Durbin, J.M. Evans (1975), “Techniques for Testing the Constancy of Regression Relationships over Time”, Journal of the Royal Statistical Society, 37(2), 149-192.
- Cavid, B.M. (2001), İktisat İlmi, (Osmanlıcadan Çeviren: Sema Alpun Çakmak), İstanbul: Liberte Yayınları.
- Chaudhry, I.S., S. Malik, M. Ramazan (2009), “Impact of Foreign Debt on Saving and Investment in Pakistan”, Journal of Qality and Technology Management, 5(2), 101-115.
- Diamond, P.A. (1965), “National Debt in a Neoclassical Growth Model”, The American Economic Review, 55(5), Part: 1, 1126-1150.
- Dippelsman, R., C. Dziobek, C.A.G. Mangas (2012), “What Lies Beneath: The Statistical Definition of Public Sector Debt”, IMF Staff Discussion Note, SDN/12/09.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2018
Kabul Tarihi
14 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 37 Sayı: 3
Cited By
MAKROEKONOMİK DENGEDE ÜÇÜZ AÇIK SORUNU: TÜRKİYE İÇİN 1975 – 2015 DÖNEMİ ARDL MODEL İLE TAHMİN EDİLMESİ
M U Iktisadi ve Idari Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.14780/muiibd.763883BRICS-T Ekonomilerinde Makroekonomik Değişkenlerin Özel Tasarruflar Üzerindeki Etkisi
İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.25204/iktisad.1088177Dış Borç Yatırımlar İçin Önemli mi? Türkiye’den Kanıtlar
Bulletin of Economic Theory and Analysis
https://doi.org/10.25229/beta.1202076Türkiye Cumhuriyet Tarihinde Vergi Canlılığı Analizi (1924 – 2022)
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18037/ausbd.1305973