EN
TR
Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz
Öz
Özet
Amaç: Yanık epidemiyolojisi, her bölgenin sosyo-ekonomik etkenlere ve kültürel özelliklerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu travmaların önüne geçilmesi veya azaltılması için alınması gereken tedbirler açısından her bölgede yanık travmalarının etiyolojisine yönelik verilere ihtiyaç vardır. Bu çalışmadaki amacımız 2012- 2021 yılları arasında Yanık Merkezimizde tedavi gören yaşlı Türk ve Suriyeli hastaların demografik ve epidemiyolojik olarak incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Kurum onayı alındıktan sonra Ocak 2012 ile Aralık 2021 tarihleri arasında, 10 yıllık dönemde, hastanemiz yanık merkezinde yatarak tedavi gören toplam 21531 hastanın kayıtları incelendi. Toplamda 155 hastanın (136 Türk, 19 Suriyeli) demografik ve epidemiyolojik verileri kaydedildi. Ayakta tedavi gören, başka bir merkeze sevk edilen veya kronik yanığı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan hastanın yaşı, cinsiyeti, yanık nedenleri, yanık lokalizasyonları, yanık şiddeti (toplam vücut yüzey alanı (TBSA) yüzdesine göre hafif, orta, şiddetli ve kritik olarak gruplandırıldı), başvuru zamanı, hastaların ikamet ettikleri yer, hastanede takip süresi ve sonuçları kayıt edildi. Yanık nedenleri; haşlanma, alev, elektrik, kimyasal yanık olarak sınıflandırıldı. TBSA dokuzlar kuralına göre hesaplandı. Yanık lokalizasyonları baş-boyun, gövde(ön ve arka), üst ekstremite ve alt ekstremite, kalça ve genital bölge olarak sınıflandırıldı. Hastaların başvuru tarihleri sonbahar, kış, ilkbahar ve yaz olarak sınıflandırıldı. Hastaların yaşadıkları bölge kentsel ve kırsal olmak üzere iki grupta değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 97’si (%62.7) kadın, 58’i (%37.3) erkek olmak üzere toplam 155 hasta dahil edildi. En sık görülen neden haşlanma yaralanmalarıydı. Bunu alev yanıkları ve elektrik yanıkları takip ediyordu. Hastaların yanık derecelerinin toplam vücut alan yüzeyine göre sınıflandırdığımızda en yüksek oranda orta (%10-30 TBSA) derecede yanık olduğunu gördük. Yine en sık yanan vücut anatomik bölgesi ise kol(%51.6) ve bacak(%50.3) olmak üzere ekstremitelerde olduğu görüldü. Hastaların 136’sı Türk, 19’u Suriyeli olduğu görüldü. Yanık nedenlerinin analizinde ise kimyasal ve elektrik yanıklarının Suriyelilerde hiç görülmediği, alev ve haşlanma yanıklarının ise Türklerde istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla olduğu saptandı. Yanık vücut alanları incelendiğinde ise her iki ırkta da en sık ekstremite yanıklarının olduğu tespit edildi. Takiplerde 15 (%9.7) hastanın öldüğü görüldü. Ölümler arasında ise en sık ölümün %80 oranla 65 yaş altında gerçekleştiği saptandı (p=0.027).
Sonuç: Yaşlı nüfustaki yanık yaralanmalarını incelediğimiz bu çalışmada bölgesel nüfus, Suriyeli mülteci sayısı, yaşam koşulları gibi etkenler göz önüne alındığında genç hastalara kıyasla bu özel hasta grubunda tıbbi bakım ihtiyacının fazla ve önemli olduğunu söyleyebiliriz. Geriatrik yanık hastalarında gerek komorbid hastalıklar gerekse yaşlanmanın sistemsel etkisi nedeniyle her adımda multidisipliner yaklaşım ile azalan mortalite ve morbiditeyi yakalayabiliriz.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yok
Kaynakça
- Referans1. Çınal H, Barın EZ. Five Years of Experience In A Burn Care Unit: Analysis Of Burn Injuries In 667 Patients. Van Medical Journal. 2020; 27(1): 56-62.
- Referans2. GBD 2017 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators: Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 354 diseases and injuries for 195 countries and territories, 1990-2017: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet. 2018; 10159:1789–858.
- Referans3. Zor F, Ersoz N, Külahci Y, Kapi E, Bozkurt M. Gold standards for primary care of burn management. Dicle Medical Journal. 2009; 36(3): 219-225.
- Referans4. Keck M, Lumenta DB, Andel H, Kamolz LP, Frey M. Burn treatment in the elderly. Burns. 2009; 35(8):1071-1079.
- Referans5. Düzgün AP, Özmen MM, Senel E, Coşkun F. Factors influencing mortality in elderly burn patients. Geriatri. 2003; 6 (2): 55-58.
- Referans6. Abu-Sittah GS, Chahine FM, Janom H. Management of burns in the elderly. Ann Burns Fire Disasters. 2016; 29:249–245.
- Referans7. Li XL, Peng Y, Shang XZ, Liu SL. Epidemiologic investigation of geriatric burns in Southwest China. Burns. 2009;35: 714–8.
- Referans8. Mabrouk A, Maher A, Nasser S. An epidemiologic study of elderly burn patients in AinShams University burn unit, Cairo, Egypt. Burns. 2003;29:687–90.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
16 Haziran 2022
Kabul Tarihi
24 Temmuz 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: 2
APA
Demir, H. A., Çavuşoğlu, Ç., & Dinç, N. (2022). Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 19(2), 245-250. https://doi.org/10.35440/hutfd.1131754
AMA
1.Demir HA, Çavuşoğlu Ç, Dinç N. Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2022;19(2):245-250. doi:10.35440/hutfd.1131754
Chicago
Demir, Hüseyin Avni, Çağatay Çavuşoğlu, ve Nadire Dinç. 2022. “Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 19 (2): 245-50. https://doi.org/10.35440/hutfd.1131754.
EndNote
Demir HA, Çavuşoğlu Ç, Dinç N (01 Ağustos 2022) Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 19 2 245–250.
IEEE
[1]H. A. Demir, Ç. Çavuşoğlu, ve N. Dinç, “Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 19, sy 2, ss. 245–250, Ağu. 2022, doi: 10.35440/hutfd.1131754.
ISNAD
Demir, Hüseyin Avni - Çavuşoğlu, Çağatay - Dinç, Nadire. “Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 19/2 (01 Ağustos 2022): 245-250. https://doi.org/10.35440/hutfd.1131754.
JAMA
1.Demir HA, Çavuşoğlu Ç, Dinç N. Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2022;19:245–250.
MLA
Demir, Hüseyin Avni, vd. “Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 19, sy 2, Ağustos 2022, ss. 245-50, doi:10.35440/hutfd.1131754.
Vancouver
1.Hüseyin Avni Demir, Çağatay Çavuşoğlu, Nadire Dinç. Geriatrik Hastalarda Yanık Yaralanmalarının Epidemiyolojik İncelenmesi: 10 Yıllık Analiz. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 01 Ağustos 2022;19(2):245-50. doi:10.35440/hutfd.1131754