Araştırma Makalesi

Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Cilt: 20 Sayı: 3 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Öz

Amaç: Metotreksat (Mtx), kanser ve otoimmün hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak Mtx, kendisi gibi birçok kemoterapötiğin metabolizmasından sorumlu olan karaciğerde toksisiteye neden olabilir. Yaban mersini (Ym) meyvesi, yapısında yoğun olarak bulunan fenolik bileşikler sayesinde antioksidan ve antienflamatuvar etkiye sahiptir. Bu çalışma, Ym ekstresinin, Mtx kaynaklı hepatotoksisiteye olan etkilerini araştırmayı amaçlamakta-dır. Materyal ve metod: Çalışma için 21 adet Spraque Dawley ırkı erişkin sıçan, sayıca eşit üç gruba bölündü. Bir gruba, deneyin ilk günü tek doz 30 mg/kg intraperitoneal (ip.) Mtx verildi (MtxG). Diğer gruba tek doz 30 mg/kg ip. Mtx ve beş gün boyunca günde bir kez oral gavajla 200 mg/kg Ym ekstresi verildi (Mtx+YmG). Kontrol grubuna ise herhangi bir işlem yapılmadı (KG). Deney sonunda alınan karaciğer dokularının bir kısmı histolojik olarak değer-lendirilerek skorlanırken diğer kısmı da biyokimyasal olarak değerlendirildi. Bulgular: MtxG’nin karaciğer dokularında malondialdehid (MDA) ve kaspaz 3 düzeyleri KG’ye göre yüksekti. KG’ye göre anlamlı olmamakla birlikte MtxG’de, 8-hidroksi-2′-deoksiguanozin (8-OHdG) ve oksidatif stres indeksi (OSİ)’nde artış; süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve total antioksidan kapasite (TOS)’de ise azalma mevcut-tu. Mtx+YmG’de MDA düzeyleri MtxG’ye göre azaldı. Bu grupta, kaspaz 3, OSI ve 8-OHdG düzeylerinde de MtxG'ye göre istatistiksel olarak anlamlı olmayan belirgin bir azalma görüldü. Ayrıca bu gruptaki SOD seviyesi KG’ye göre düşükken CAT ve total antioksidan kapasite (TAS) seviyeleri ise MtxG’ye göre istatistiksel anlamlı olmasa da yüksekti. MtxG’de; total hasar skorunda, hepatositlerdeki vakuolizasyon/dejenerasyon/piknoziste, Kupffer hücrelerinde ve vazodilatasyon/konjesyonda kontrole göre artış mevcuttu. Mtx+YmG’de ise tüm bu histopatolojik bulgularda ve total hasar skorunda azalma mevcuttu. Sonuç: Oral yolla uygulanan Ym ekstresi, sıçan karaciğerindeki Mtx kaynaklı oksidatif stresi, apoptozu ve bunların neden olduğu hepatotoksisiteyi azaltabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Mudd TW, Guddati AK. Management of hepatotoxicity of chemotherapy and targeted agents. Am J Cancer Res. 2021 Jul 1511(7):3461-3474.
  2. 2. Işeri S, Ercan F, Gedik N, Yüksel M, Alican I. Simvastatin attenuates cisplatin-induced kidney and liver damage in rats. Toxicology. 2007 Feb;230(2-3):256-264.
  3. 3. Gedikli S, Şengül E. Ratlarda Siklofosfamid ile İndüklenen Hepatotoksisite Üzerine Kuersetinin Etkileri. Dicle Tıp Dergi-si. 2019;46(1):41-50.
  4. 4. Özgöçmen M, Aşcı H, Doğan HK, İlhan İ, Pekgöz Ş, Mustafa-oğlu A. A study on Wistar Albino rats: investigating protecti-ve role of ramelteon on liver damage caused by methot-rexate. Drug Chem Toxicol. 2022;45(6):2678–2685.
  5. 5. Hamed KM, Dighriri IM, Baomar AF, Alharthy BT, Alenazi FE, Alali GH et al. Overview of Methotrexate Toxicity: A Comp-rehensive Literature Review. Cureus. 2022 Sep 23;14(9):e29518.
  6. 6. Koca I, Ucar M, Tutoglu A, Berhoglu A, Boyaci A. Henoch-Schönlein Purpura induced by Low-Dose Methotrexate. Har-ran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2014;11(3):316-320.
  7. 7. Ezhilarasan D. Hepatotoxic potentials of methotrexate: Understanding the possible toxicological molecular mecha-nisms. Toxicology. 2021 Jun 30;458:152840.
  8. 8. Abdul-Hamid M, Abdel-Reheim ES, Hegazy W, Allam A, Othman SI, Alwaele MA. Effect of gervital in attenuating he-patotoxicity caused by methotrexate or azathioprine in adult albino rats. Environ Sci Pollut Res Int. 2022 Jul;29(31):46788-46801

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gastroenteroloji ve Hepatoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Kasım 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2023

Kabul Tarihi

23 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kerimoğlu, G., Bilgin, G., Kerimoğlu, S., Türkmen Alemdar, N., Demir, S., & Aliyazıcıoğlu, Y. (2023). Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 20(3), 519-524. https://doi.org/10.35440/hutfd.1367773
AMA
1.Kerimoğlu G, Bilgin G, Kerimoğlu S, Türkmen Alemdar N, Demir S, Aliyazıcıoğlu Y. Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2023;20(3):519-524. doi:10.35440/hutfd.1367773
Chicago
Kerimoğlu, Gökçen, Gamze Bilgin, Servet Kerimoğlu, Nihal Türkmen Alemdar, Selim Demir, ve Yüksel Aliyazıcıoğlu. 2023. “Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 20 (3): 519-24. https://doi.org/10.35440/hutfd.1367773.
EndNote
Kerimoğlu G, Bilgin G, Kerimoğlu S, Türkmen Alemdar N, Demir S, Aliyazıcıoğlu Y (01 Aralık 2023) Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 20 3 519–524.
IEEE
[1]G. Kerimoğlu, G. Bilgin, S. Kerimoğlu, N. Türkmen Alemdar, S. Demir, ve Y. Aliyazıcıoğlu, “Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 3, ss. 519–524, Ara. 2023, doi: 10.35440/hutfd.1367773.
ISNAD
Kerimoğlu, Gökçen - Bilgin, Gamze - Kerimoğlu, Servet - Türkmen Alemdar, Nihal - Demir, Selim - Aliyazıcıoğlu, Yüksel. “Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 20/3 (01 Aralık 2023): 519-524. https://doi.org/10.35440/hutfd.1367773.
JAMA
1.Kerimoğlu G, Bilgin G, Kerimoğlu S, Türkmen Alemdar N, Demir S, Aliyazıcıoğlu Y. Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2023;20:519–524.
MLA
Kerimoğlu, Gökçen, vd. “Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 3, Aralık 2023, ss. 519-24, doi:10.35440/hutfd.1367773.
Vancouver
1.Gökçen Kerimoğlu, Gamze Bilgin, Servet Kerimoğlu, Nihal Türkmen Alemdar, Selim Demir, Yüksel Aliyazıcıoğlu. Yaban Mersini Ekstresinin Metotreksat Kaynaklı Hepatotoksisite Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2023;20(3):519-24. doi:10.35440/hutfd.1367773

Cited By

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.