Araştırma Makalesi

Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi

Cilt: 22 Sayı: 3 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB) tanılı bireylerde tiyol-disülfid homeostazı (TDH) parametrelerini değerlendirerek oksidatif stres düzeylerinde bozulma olup olmadığını araştırmak ve bu biyolojik değişikliklerin DKB ile ilişkisini incelemektir. Materyal ve Metod: DSM-5 kriterlerine göre DKB tanısı konan 56 hasta ile herhangi bir psikiyatrik bozukluğu bulunmayan 43 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılardan 12 saatlik açlık sonrası kan örnek-leri alınarak tiyol-disülfid homeostazı parametreleri ölçülmüştür. Ölçümler kolorimetrik yöntemle gerçek-leştirilmiş, toplam tiyol, doğal tiyol ve disülfid düzeyleri ile bunların oranları hesaplanmıştır. Katılımcılara Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DYÖ) ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) uygulanmıştır. Veriler istatistik-sel olarak bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U testi, ki-kare testi ve korelasyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: DKB grubunda toplam tiyol (p<0.001) ve disülfid düzeyleri (p<0.001) ile disülfid/toplam tiyol oranları (p=0.02), sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü. Doğal ti-yol/toplam tiyol oranı ise DKB grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksekti (p=0.02). Kore-lasyon analizlerinde ise DKB grubunda TDH parametreleri ile DYÖ ve ÇÇTÖ skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışma, DKB tanılı bireylerde tiyol-disülfid homeostazının bozulduğunu göstermektedir. Toplam tiyol düzeylerindeki düşüş, antioksidan kapasitede azalma olduğunu düşündürürken, disülfid düzeylerinin de düşük bulunması redoks sisteminin yeterince aktive olamadığını düşündürmektedir. Bulgular, DKB’nin biyolojik temelini anlamada tiyol-disülfid homeostazı dengesinin potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini göstermekte olup, daha geniş örneklemlerle yapılacak çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. American Psychiatric Association. Dissociative Disorders. S Schultz, E Kuhl, ed, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Fifth Edition, American Psychiatric Publishing, Wash-ington, 2013; 328–345.
  2. 2. Simone Reinders AAT, Willemsen AT, Vos HP, den Boer JA, Ni-jenhuis ER. Fact or factitious? A psychobiological study of au-thentic and simulated dissociative identity states. PloS one. 2012; 7(6), e39279.
  3. 3. Merckelbach H, Lynn SJ, Lilienfeld SO. Vissia and co-workers claim that DID is trauma-based. But how strong is their evi-dence?. Acta Psychiatrica Scandinavica,. 2016; 134(6).
  4. 4. Vissia EM, Giesen ME, Chalavi S, Nijenhuis ER, Draijer N, Brand BL, et al. Is it trauma‐or fantasy‐based? Comparing dissociative identity disorder, post‐traumatic stress disorder, simulators, and controls. Acta Psychiatrica Scandinavica. 2016; 134(2), 111-128.
  5. 5. Tutkun H, Yargıç Lİ, Şar V. Dissociative identity disorder: Clinical investigation of 20 cases from Turkey. Dissociation 1995; 8:3-9.
  6. 6. Şar V, Dorahy MJ, Krüger C. Revisiting the etiological aspects of dissociative identity disorder: a biopsychosocial perspective. Psychol Res Behav Manag. 2017; 10:137-46.
  7. 7. Şar V. Dissosiyatif Bozukluklar, Karamustafalıoğlu O, ed. Temel ve Klinik Psikiyatri Güneş Tıp Kitabevi, İstanbul 2017; 453-460
  8. 8. Lynn SJ, Lilienfeld SO, Merckelbach H, Giesbrecht T, McNally RJ, Loftus EF, et al. The trauma model of dissociation: inconvenient truths and stubborn fictions. Psychological bulletin, 2014; 140(3), 896–910. https://doi.org/10.1037/a0035570

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

10 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Atılan Fedai, Ü., Çelik, H., Taşkın, S., Asoğlu, M., & Sabuncu, E. (2025). Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 22(3), 544-550. https://izlik.org/JA37AK84SL
AMA
1.Atılan Fedai Ü, Çelik H, Taşkın S, Asoğlu M, Sabuncu E. Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2025;22(3):544-550. https://izlik.org/JA37AK84SL
Chicago
Atılan Fedai, Ülker, Hakim Çelik, Seyhan Taşkın, Mehmet Asoğlu, ve Esat Sabuncu. 2025. “Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 22 (3): 544-50. https://izlik.org/JA37AK84SL.
EndNote
Atılan Fedai Ü, Çelik H, Taşkın S, Asoğlu M, Sabuncu E (01 Eylül 2025) Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 22 3 544–550.
IEEE
[1]Ü. Atılan Fedai, H. Çelik, S. Taşkın, M. Asoğlu, ve E. Sabuncu, “Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 3, ss. 544–550, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37AK84SL
ISNAD
Atılan Fedai, Ülker - Çelik, Hakim - Taşkın, Seyhan - Asoğlu, Mehmet - Sabuncu, Esat. “Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 22/3 (01 Eylül 2025): 544-550. https://izlik.org/JA37AK84SL.
JAMA
1.Atılan Fedai Ü, Çelik H, Taşkın S, Asoğlu M, Sabuncu E. Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2025;22:544–550.
MLA
Atılan Fedai, Ülker, vd. “Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 3, Eylül 2025, ss. 544-50, https://izlik.org/JA37AK84SL.
Vancouver
1.Ülker Atılan Fedai, Hakim Çelik, Seyhan Taşkın, Mehmet Asoğlu, Esat Sabuncu. Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Olan Bireylerde Tiyol-Disülfid Dengesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2025;22(3):544-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37AK84SL

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.