Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Sperm ATP Düzeyleri ile Sperm Hareketsizliği Arasında Doğrusal Bir İlişki Var Mı?

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 09.03.2026
https://izlik.org/JA72AK79YH

Öz

Amaç: Asthenozoospermi (AS) ve oligoasthenoteratozoospermi (OAT), farklı derecelerde sperm hareketsizliği ile karakterize edilen erkek infertilitesi fenotipleridir. Adenosine triphosphate (ATP) eksikliğinin sperm motilitesinde azalmaya yol açtığı öne sürülmüş olsa da, hareketsiz sperm fenotipinin hücre içi ATP düzeyleri ile nasıl bir ilişki içinde olduğu yeterince araştırılmamıştır. Bu çalı şma, AS ve OAT olgularında sperm hareketsizliği ile ATP düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Materyal ve metod: Semen örnekleri, AT, AS tanılı ve fertil kontrol grubundaki erkeklerden oluşan üç gruptan (her grup n=30) toplanmış ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Sperm hücreleri ayrıldıktan sonra hücre lizatı içinde ATP ve Adenosine diphosphate (ADP) düzeyleri biyolüminesans yöntemiyle ölçüldü.

Bulgular: OAT grubunda sperm ATP düzeyleri, hem AS hem de yaş-eşleştirilmiş kontrol grubuna göre daha yüksekti. ATP düzeylerindeki artışa rağmen, hiçbir grupta ilerleyici motilite yüzdesi ile ATP düzeyleri arasında anlamlı bir doğrusal ilişki gözlenmedi. OAT spermatozoalarında ADP/ATP oranı anlamlı şekilde yüksek bulundu ve bu oran motilite ile güçlü negatif korelasyon (r=-0,84, p<0,0001) gösterdi. Bu sonuçlar, motilite ve enerji metabolizmasındaki değişimlerin yalnızca ATP üretimi ile açıklanamayacağını ortaya koymaktadır.

Sonuç: AS ve OAT gruplarında ATP düzeyleri ile ilerleyici motilite arasında doğrudan ilişki olmaması, azalmış motilitenin sperm ATP içeriğini etkileyen tek ya da başlıca faktör olmadığını göstermektedir. OAT grubundaki yüksek ADP/ATP oranı, ATP üretimi ve /veya dengesizlik olduğunu düşündürmektedir. Sperm fonksiyonları ve erkek infertilitesi incelenirken hem enerji sentezi hem de kullanım süreçlerinin birlikte değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

 

Etik Beyan

This study was approved by the Cerrahpaşa Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee (approval no: A-51, date: February 2, 2021).

Proje Numarası

36175

Kaynakça

  • 1. du Plessis SS, Agarwal A, Mohanty G, van der Linde M. Oxidative phosphorylation versus glycolysis: what fuel do spermatozoa use? Asian J Androl. 2015;17(2):230-5.
  • 2. Bohnensack R, Halangk W. Control of respiration and of motility in ejaculated bull spermatozoa. Biochim Biophys Acta. 1986;850:72-9.
  • 3. Amaral A. Energy metabolism in mammalian sperm motility. Wiley Interdiscip Rev Syst Biol Med. Published online June 9, 2022. 1569
  • 4. Castellini C, D'Andrea S, Cordeschi G, Totaro M, Parisi A, Di Emidio G, et al. Pathophysiology of mitochondrial dysfunction in human spermatozoa: focus on energetic metabolism, oxidative stress and apoptosis. Antioxidants (Basel). 2021;10(5):695.
  • 5. Costa J, Braga PC, Rebelo I, Oliveira PF, Alves MG. Mitochondria quality control and male fertility. Biology (Basel). 2023;12(6):827.
  • 6. Losano JDA, Padín JF, Méndez-López I, Angrimani DSR, García AG, Barnabe VH, et al. The stimulated glycolytic pathway is able to maintain ATP levels and kinetic patterns of bovine epididymal sperm subjected to mitochondrial uncoupling. Oxid Med Cell Longev. 2017;2017:1682393.
  • 7. Levin RM, Shofer J, Wein AJ, Greenberg SH. ATP concentration of human spermatozoa: lack of correlation with sperm motility. Andrologia. 1981;13(5):468-72.
  • 8. Mukai C, Okuno M. Glycolysis plays a major role for adenosine triphosphate supplementation in mouse sperm flagellar movement. Biol Reprod. 2004;71(2):540-7.
  • 9. Setiawan R, Priyadarshana C, Tajima A, Travis AJ, Asano A. Localisation and function of glucose transporter GLUT1 in chicken (Gallus gallus domesticus) spermatozoa: relationship between ATP production pathways and flagellar motility. Reprod Fertil Dev. 2020;32(7):697-705.
  • 10. Guerra-Carvalho B, Carrageta DF, Maurício T, Pereira SC, Barros A, Carvalho RA, et al. Metabolomics analysis of human spermatozoa reveals impaired metabolic pathways in asthenozoospermia. Eur J Clin Invest. 2024;54(11):e14289.
  • 11. Ateş A, Özsoy Ç, Tuzcu A. Metabolik sendrom ve erkek infertilitesi. Androl Bul. 2024;26:67-74.
  • 12. Dasgupta M, Kumaresan A, Saraf KK, Nag P, Sinha MK, Aslam M K M, et al. Deep metabolomic profiling reveals alterations in fatty acid synthesis and ketone body degradations in spermatozoa and seminal plasma of astheno-oligozoospermic bulls. Front Vet Sci. 2022;8:755560.
  • 13. Mai Z, Yang D, Wang D, Zhang J, Zhou Q, Han B, et al. A narrative review of mitochondrial dysfunction and male infertility. Transl Androl Urol. 2024;13(9):2134-45.
  • 14. Peña FJ, Ortiz-Rodríguez JM, Gaitskell-Phillips GL, Gil MC, Ortega-Ferrusola C, Martín-Cano FE. An integrated overview on the regulation of sperm metabolism (glycolysis-Krebs cycle-oxidative phosphorylation). Laboratory of Equine Reproduction and Equine Spermatology, University of Extremadura.
  • 15. Chan SY, Wang C. Correlation between semen adenosine triphosphate and sperm fertilizing capacity. Fertil Steril. 1987;47(4):717-9.
  • 16. Wilson JM. Response to discrepancies in publications related to HMB-FA and ATP supplementation. Nutr Metab (Lond). 2017;14:74.
  • 17. Miki K. Energy metabolism and sperm function. Soc Reprod Fertil Suppl. 2007;65:309-25.
  • 18. Sansegundo E, Tourmente M, Roldan ERS. Energy metabolism and hyperactivation of spermatozoa from three mouse species under capacitating conditions. Cells. 2022;11(2):220.
  • 19. Vahedi Raad M, Firouzabadi AM, Tofighi Niaki M, Henkel R, Fesahat F. The impact of mitochondrial impairments on sperm function and male fertility: a systematic review. Reprod Biol Endocrinol. 2024;22(1):83.
  • 20. Harper ME, Green K, Brand MD. The efficiency of cellular energy transduction and its implications for obesity. Annu Rev Nutr. 2008;28:13-33.
  • 21. Nury H, Dahout-Gonzalez C, Trézéguet V, Lauquin GJ, Brandolin G, Pebay- Peyroula E. Relations between structure and function of the mitochondrial ADP/ATP carrier. Annu Rev Biochem. 2006;75:713-41.
  • 22. Hartree EF. Determination of protein: a modification of the Lowry method that gives a linear photometric response. Anal Biochem. 1972; 2:422-7.
  • 23. Lowry OH, Rosebrough NJ, Farr AL, Randall RJ. Protein measurement with the Folin phenol reagent. J Biol Chem. 1951;1:265-75.

Is There a Linear Relationship Between Sperm ATP Levels and Non-Motility of Sperm?

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 09.03.2026
https://izlik.org/JA72AK79YH

Öz

Background: Asthenozoospermia (AS) and       oligoasthenoteratozoospermia (OAT)  are characterized by varying degrees of sperm immotility. While ATP deficiency has been proposed as a cause of impaired motility, the relationship between the immotile sperm phenotype and intracellular Adenosine triphosphate (ATP) content remains insufficiently explored. The aim of this study was to evaluate the relationship between sperm motility impairment and intracellular ATP content in AS and OAT. Materials and Methods: Semen samples were obtained from three groups of men (n = 30 per group): patients diagnosed with OAT, AS, and fertile controls. Semen analysis was performed in accordance with the World Health Organization (WHO) guidelines. Following sperm isolation, intracellular ATP and Adenosine diphosphate (ADP) levels were quantified in sperm cell lysates using a bioluminescence-based assay.

Results: Sperm ATP levels were significantly higher in the OAT group compared with both AS and age-matched controls. Despite elevated ATP levels, no linear correlation was observed between progressive sperm motility and ATP levels in any group. The ADP/ATP ratio was significantly elevated in OAT spermatozoa and showed a strong negative correlation with progressive motility (r=-0.84, p<0.0001).

Conclusions: The absence of a linear correlation between ATP levels and progressive motility in both AS and OAT groups suggests that reduced motility is unlikely to be the primary determinant of sperm ATP content. The elevated ADP/ATP ratio observed in OAT sperm may reflect an imbalance between ATP production and/or utilization rather than increased ATP availability. Together, these findings highlight the complexity of sperm ATP metabolism and emphasize the importance of evaluating both energy synthesis and energy consumption when assessing sperm function and male infertility.

 

Etik Beyan

This study was approved by the Cerrahpaşa Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee (approval no: A-51, date: February 2, 2021).

Destekleyen Kurum

This study was supported by İstanbul University-Cerrahpaşa Scientific Research Projects (BAP), project no: TYL-2021-36175

Proje Numarası

36175

Teşekkür

Acknowledgment of the individuals who contributed to the preparation of the manuscript but who do not fulfill the authorship criteria.

Kaynakça

  • 1. du Plessis SS, Agarwal A, Mohanty G, van der Linde M. Oxidative phosphorylation versus glycolysis: what fuel do spermatozoa use? Asian J Androl. 2015;17(2):230-5.
  • 2. Bohnensack R, Halangk W. Control of respiration and of motility in ejaculated bull spermatozoa. Biochim Biophys Acta. 1986;850:72-9.
  • 3. Amaral A. Energy metabolism in mammalian sperm motility. Wiley Interdiscip Rev Syst Biol Med. Published online June 9, 2022. 1569
  • 4. Castellini C, D'Andrea S, Cordeschi G, Totaro M, Parisi A, Di Emidio G, et al. Pathophysiology of mitochondrial dysfunction in human spermatozoa: focus on energetic metabolism, oxidative stress and apoptosis. Antioxidants (Basel). 2021;10(5):695.
  • 5. Costa J, Braga PC, Rebelo I, Oliveira PF, Alves MG. Mitochondria quality control and male fertility. Biology (Basel). 2023;12(6):827.
  • 6. Losano JDA, Padín JF, Méndez-López I, Angrimani DSR, García AG, Barnabe VH, et al. The stimulated glycolytic pathway is able to maintain ATP levels and kinetic patterns of bovine epididymal sperm subjected to mitochondrial uncoupling. Oxid Med Cell Longev. 2017;2017:1682393.
  • 7. Levin RM, Shofer J, Wein AJ, Greenberg SH. ATP concentration of human spermatozoa: lack of correlation with sperm motility. Andrologia. 1981;13(5):468-72.
  • 8. Mukai C, Okuno M. Glycolysis plays a major role for adenosine triphosphate supplementation in mouse sperm flagellar movement. Biol Reprod. 2004;71(2):540-7.
  • 9. Setiawan R, Priyadarshana C, Tajima A, Travis AJ, Asano A. Localisation and function of glucose transporter GLUT1 in chicken (Gallus gallus domesticus) spermatozoa: relationship between ATP production pathways and flagellar motility. Reprod Fertil Dev. 2020;32(7):697-705.
  • 10. Guerra-Carvalho B, Carrageta DF, Maurício T, Pereira SC, Barros A, Carvalho RA, et al. Metabolomics analysis of human spermatozoa reveals impaired metabolic pathways in asthenozoospermia. Eur J Clin Invest. 2024;54(11):e14289.
  • 11. Ateş A, Özsoy Ç, Tuzcu A. Metabolik sendrom ve erkek infertilitesi. Androl Bul. 2024;26:67-74.
  • 12. Dasgupta M, Kumaresan A, Saraf KK, Nag P, Sinha MK, Aslam M K M, et al. Deep metabolomic profiling reveals alterations in fatty acid synthesis and ketone body degradations in spermatozoa and seminal plasma of astheno-oligozoospermic bulls. Front Vet Sci. 2022;8:755560.
  • 13. Mai Z, Yang D, Wang D, Zhang J, Zhou Q, Han B, et al. A narrative review of mitochondrial dysfunction and male infertility. Transl Androl Urol. 2024;13(9):2134-45.
  • 14. Peña FJ, Ortiz-Rodríguez JM, Gaitskell-Phillips GL, Gil MC, Ortega-Ferrusola C, Martín-Cano FE. An integrated overview on the regulation of sperm metabolism (glycolysis-Krebs cycle-oxidative phosphorylation). Laboratory of Equine Reproduction and Equine Spermatology, University of Extremadura.
  • 15. Chan SY, Wang C. Correlation between semen adenosine triphosphate and sperm fertilizing capacity. Fertil Steril. 1987;47(4):717-9.
  • 16. Wilson JM. Response to discrepancies in publications related to HMB-FA and ATP supplementation. Nutr Metab (Lond). 2017;14:74.
  • 17. Miki K. Energy metabolism and sperm function. Soc Reprod Fertil Suppl. 2007;65:309-25.
  • 18. Sansegundo E, Tourmente M, Roldan ERS. Energy metabolism and hyperactivation of spermatozoa from three mouse species under capacitating conditions. Cells. 2022;11(2):220.
  • 19. Vahedi Raad M, Firouzabadi AM, Tofighi Niaki M, Henkel R, Fesahat F. The impact of mitochondrial impairments on sperm function and male fertility: a systematic review. Reprod Biol Endocrinol. 2024;22(1):83.
  • 20. Harper ME, Green K, Brand MD. The efficiency of cellular energy transduction and its implications for obesity. Annu Rev Nutr. 2008;28:13-33.
  • 21. Nury H, Dahout-Gonzalez C, Trézéguet V, Lauquin GJ, Brandolin G, Pebay- Peyroula E. Relations between structure and function of the mitochondrial ADP/ATP carrier. Annu Rev Biochem. 2006;75:713-41.
  • 22. Hartree EF. Determination of protein: a modification of the Lowry method that gives a linear photometric response. Anal Biochem. 1972; 2:422-7.
  • 23. Lowry OH, Rosebrough NJ, Farr AL, Randall RJ. Protein measurement with the Folin phenol reagent. J Biol Chem. 1951;1:265-75.
Toplam 23 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Üroloji
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ayla Karımova 0000-0001-9950-250X

Mustafa Abusak 1111-1111-1111-1111

Nalin Gümüşçü 0000-0002-9740-2887

Hamdi Ozkara 0000-0002-2196-3821

İlhan Onaran 0000-0003-4630-9516

Proje Numarası 36175
Gönderilme Tarihi 22 Ağustos 2025
Kabul Tarihi 7 Ocak 2026
Erken Görünüm Tarihi 9 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 9 Mart 2026
IZ https://izlik.org/JA72AK79YH
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

Vancouver 1.Ayla Karımova, Mustafa Abusak, Nalin Gümüşçü, Hamdi Ozkara, İlhan Onaran. Is There a Linear Relationship Between Sperm ATP Levels and Non-Motility of Sperm? Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Mart 2026;(Advanced Online Publication). Erişim adresi: https://izlik.org/JA72AK79YH

Amaç ve Kapsam

Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (e-ISSN: 1309-4025, ISSN: 1304-9623), Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. 2004 yılında yayın hayatına başlayan dergimiz kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak yayınlanmış olup; 2025 yılı 4. sayıdan itibaren; yayınlanan tüm makalelerde CC-BY-NC-SA 4.0 lisansına da yer vermiştir. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır. 

Tüm tıp alanlarında yapılmış Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’nde, tıp bilimleri ile ilgili alanlarda (temel, dahili ve cerrahi) deneysel ve klinik özgün araştırma makaleleri, davetli derlemeler, olgu sunumları ve editöre mektuplar yayınlamaktadır.

Genel tıbbi konularda yüksek kalitede bilimsel makaleler yayınlayarak tıp bilimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Derginin misyonu, tıp alanındaki bilgi birikimini genişletmek ve yaygınlaştırmak amacıyla, fikirleri bir araya getiren ve keşfi teşvik eden, destekleyici ve dinamik bir bilim insanları topluluğu oluşturmaktır.
Dergimizin temel amacı, yüksek bilimsel ve etik standartlara sahip özgün araştırmaları yayınlayarak bilimsel literatüre katkıda bulunmaktır.

Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Editör Kurulu, Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME), Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Konseyi (ICMJE), Yayın Etiği Komitesi (COPE), Çalışmaların Raporlanmasında Konsolidasyon Standartları (CONSORT) ve Epidemiyolojide Gözlemsel Çalışmaların Raporlanmasının Güçlendirilmesi (STROBE) ilkelerine uymaktadır.

Yazım Kuralları
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (e-ISSN: 1309-4025, ISSN: 1304-9623), Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. 2004 yılında yayın hayatına başlayan dergide, 2025 yılından itibaren yayınlanan tüm makaleler CC BY-NC-SA 4.0 lisansıyla kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak paylaşılmaktadır. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır.

Makale formatı, Tıp Dergilerinde Akademik Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayınlanmasına İlişkin ICMJE Tavsiyelerine http://www.icmje.org/icmje-recommendations.pdf) uygun olmalıdır. Dergi formatına uymayan ve intihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir.

Dergiye gönderilen tüm çalışmaların özgün olması ve daha önce başka bir yerde yayınlanmamış olması gerekmektedir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili alana eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Makale lisansüstü tezlerden üretilmiş ise tarihi ve tez numarası (Ulusal Tez Merkezi) belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve hukuki tüm sorumluluğu yazarlara aittir.

Genel Kurallar
Dergiye gönderilecek tüm çalışmalar Microsoft Word formatında olmalıdır. Makale metni ile birlikte tüm şekil, grafik ve tablolar tek bir dosya halinde veya talimatlara uygun şekilde elektronik ortamda sunulmalıdır. Yazının başlığı ve kısa başlığı kapak sayfasında yer almalıdır. Her iki başlık Türkçe ve İngilizce olarak yazılmalıdır. Yazının başlığı 100 karakteri, kısa başlığı ise 50 karakteri geçmemelidir. Yazıda çalışmaya katkısı olan tüm yazarların adları, soyadları, çalıştıkları kurumlar, e-posta adresleri ve ORCID ID numaraları açık olarak yazılmalıdır.
İngilizce makalelerde gerekli görülmesi durumunda dil yönünden kontrolün yapılması için profesyonel çeviri onaylı dil edisyon belgesi istenebilir.
Dergimizde çift-kör hakemlik süreci uygulandığından, yazar(lar)ın kimliğini belli edecek isim, kurum, teşekkür vb. hiçbir bilgiye kapak sayfası haricindeki bölümlerde yer verilmemelidir.
Dergimiz, aşağıda yer alan makale türlerinde makale kabul etmektedir;

A) Özgün Araştırma
İlgili bir alanda özgün araştırma bulgularını bildiren özgün araştırma makaleleri. Makaleler şunları içermelidir:

o Türkçe özet; Amaç, Materyal ve Metod, Bulgular, Sonuç başlıkları şeklinde, İngilizce özet; Background, Materials and Methods, Results, Conclusions şeklinde başlıkları yapılandırılmış olup en fazla 250 kelime olarak yüklenmelidir.

o Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla beş adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerin seçimi Medical Subject Headings (MeSH) veri tabanına (www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html), Türkçe anahtar kelimelerin seçimi ise Türkiye Bilim Terimleri (TBT) portalına (www.bilimterimleri.com) uygun olmalıdır.

o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: Giriş, Materyal ve Metod, Bulgular, Tartışma, Sonuç, Kaynaklar, İngilizce makalelerde; Introduction, Materials and Methods, Results, Discussion, Conclusion, References başlıkları şeklinde yapılandırılmış olmalıdır.
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 4000’i geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 10 adet olmalıdır. Tablolar ve şekiller mutlaka isimlendirilmeli, metinde geçiş sırasına göre numaralandırılmalı ve metin içinde geçtiği yerlerde ilgili cümlenin sonunda belirtilmelidir. Tablolar (Tablo 1., Tablo 2., ...) ve şekiller (Şekil 1., Şekil 2.) ardışık numara ile gösterilmelidir. Tablo başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları ise şeklin altında yer almalıdır. Mikroskobik resimlerde büyütme oranı ve tekniği açıklanmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 40 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

Dergi:
• Dergi isimlerinin kısaltmaları Index Medicus/Medline/PubMed listesine göre yapılmalıdır (dergilerin kısaltmaları için NLM tarafından her yıl yayınlanan MEDLINE dergilerin listesine http://www.nlm.nih.gov/tsd/serials/lji.html adresinden ulaşılabilir). Dergi ismi bu listelerde yer almıyorsa tam olarak yazılmalıdır.
• Kaynaklarda yazarların soyadları ile adlarının baş harfleri yazılmalıdır. Kaynaklarda yazar sayısı 6’dan fazla ise ilk 6 yazarın ismi yazılır ve sonrasındaki yazarların isimleri yerine İngilizce kaynaklarda ‘‘et al.’’, Türkçe kaynaklarda ‘‘ve ark.’’ yazılır.
1) Koyuncu I, Gonel A, Kocyigit A, Temiz E, Durgun M, Supuran CT. Selective inhibition of carbonic anhydrase-IX by sulphonamide derivatives induces pH and reactive oxygen species-mediated apoptosis in cervical cancer HeLa cells. J Enzyme Inhib Med Chem. 2018;33(1):1137-49.

Türkiye’de yayımlanan ulusal dergilerin adları (indekslenenler hariç) tam olarak yazılmalıdır.
2) Öztürk İA, Ertürk C, Bilge A, Altay MA, Altay N, Işıkan UE. Tibia Kırıklarında Cerrahi Tedavi Yöntemlerinin Kompartman Basıncına Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2017;14(3):160-70.

Ek sayı (Supplement):
3) Solca M. Acute pain management: Unmet needs and new advances in pain management. Eur J Anaesthesiol 2002;19 Suppl 25: S3-10.

Henüz yayınlanmamış online makaleler;
4) Das RR, Singh M, Naik SS. Vitamin D as an adjunct to antibiotics for the treatment of acute childhood pneumonia. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Jul 19;7:CD011597. doi: 10.1002/14651858.CD011597.pub2. [Epub ahead of print] Review.

Kitaplar:
1) Krogman WM, İşcan MY. The Human Skeleton in Forensic Medicine. Second ed. Springfield Illinois: Charles Thomas Publisher, 1986:189-243.
2) Beard SD. Gaines PA, eds. Vascular and Endovascular Surgery. London: WB Sounders, 1998:319-29.

Kitaptan Bölüm:
1) Soysal Z, Albek E, Eke M. Fetüs hakları. Soysal Z, Çakalır C, ed. Adli Tıp, Cilt III, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1999:1635-1650.
2) Freidman WF. The intrinsic properties of the developing heart. In: Sonneblick E, Leschi M, Friedman WF, eds. Neonatal Heart Disease. New York: Grunestratton, 1999:21-50.

İnternet makalesi:
1) Abood S. Quality improvement initiative in nursing homes: The ANA acts in an advisory role. Am J Nurs [serial on the Internet] 2002 [cited 12 Aug 2002]. Available from: www.nursingworld.org/AJN/2002/june/wawatch.htm

Web sitesi:
1) Cancer-pain.org [homepage on the Internet]. New York: Association of Cancer Online Resources [updated 16 May 2002; cited 9 July 2002]. Available from: www.cancer-pain.org

Tez:
1) Gezer R: Rugae Palatina’ların Morfolojik Özellikleri ve Bireysel Farklılıklar. Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2016.

B) Vaka Sunumu
• Türkçe ve İngilizce özet, başlıkları yapılandırılmamış şekilde tek paragraf halinde yazılmalıdır. En fazla 200 kelime olarak yüklenmelidir.
• Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla beş adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerin seçimi Medical Subject Headings (MeSH) veri tabanına (www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html), Türkçe anahtar kelimelerin seçimi ise Türkiye Bilim Terimleri (TBT) portalına (www.bilimterimleri.com) uygun olmalıdır.

o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: Giriş, Olgu, Tartışma, Kaynaklar, İngilizce makalelerde; Introduction, Case, Discussion, References başlıkları şeklinde yapılandırılmalıdır.
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 2000’i geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 10 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

C) Editöre Mektup
• Türkçe ve İngilizce özet bulunmamaktadır.
o Ana Metin;
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 500’ü geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 5 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

D) Görüntü Sunumları
• Türkçe ve İngilizce özet bulunmamaktadır.
o Ana Metin;
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 300’ü geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 3 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

E) Davetli Derleme
o Bu tür makaleler sayıca sınırlı olup hakem değerlendirmesine tabi tutulmazlar. Davetli derlemeler, doğrudan editör onayından geçerek yayına kabul edilir.

Telif Hakkı Formu: Telif hakkı formu tüm yazarlar tarafından imzalanmalı ve gönderime ek olarak gönderilmelidir.

Editöryal Politikalar
Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) ve Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME) Yayın Etiği Komitesi (COPE) standartlarını benimsemektedir. Ayrıca, tıp dergilerindeki akademik çalışmaların yürütülmesi, raporlanması, düzenlenmesi ve yayınlanması için Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi'nin (ICMJE) önerilerine uymaktadır.

Yazarlık Kriterleri
Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi'nin (JAMA. 1997; 277:927-934) kriterleri takip edilmektedir. İki veya daha fazla yazarı olan makaleler için, her yazarın çalışmaya aktif ve önemli ölçüde katkıda bulunmuş olması gerekir.
Yazarlar şunlara göre dahil edilmelidir:
(1) çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen nihai versiyonu onaylamak,
Tüm yazarlar yukarıdaki 3 maddede belirtilen koşulları karşılamalıdır. Çalışmaya katkıda bulunan ancak bu kriterleri karşılamayan kişilere ayrıca teşekkür edilmelidir. Ön yazıda, listelenen tüm yazarların bu yazarlık gerekliliklerini karşıladığı teyit edilmelidir.
Makaleler, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirmeye sunulmalıdır.

Editörlerin Yazarlığı
Dergimizde hakem değerlendirme süreci tüm taraflar için gizlidir. Alan editörlerinin makaleleri, diğer yazarların makaleleri gibi anonim hakem değerlendirmesine tabi tutulur.
Baş editörler ve alan editörleri, aralarında herhangi bir çıkar çatışması olması durumunda dergi yönetimini bilgilendirmekle yükümlüdür.
Yöneticiler, dergiye gönderilen makaleler hakkında editörlere öneride bulunamaz ve/veya baskı yapamazlar.

Çıkar Çatışması
Sorumlu yazarlar, çıkar çatışmalarını ve anlaşmazlıkları beyan etmelidir. Gönderilen makalenin konusu olan çalışma için alınan maddi ve her türlü katkı, destek ve fonlar belirtilmelidir (bu desteğin nasıl ve çalışmanın hangi aşamasında alındığına dair açıklamalar da dahil). Herhangi bir destek alınmamışsa da beyan edilmelidir.
Yazarlar, editörler ve hakemler, karar verme süreçlerini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması yaşarlarsa, Baş Editör'e yazılı olarak bildirmelidirler.

İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan verilerin ve analizlerin kalitesi dergimiz için çok önemlidir. Yazarlar, editörler tarafından inceleme için talep edilmesi halinde veri setlerini sağlamak zorundadır. Tüm gönderiler uygun yazılımlar kullanılarak intihal ve tekrarlama açısından kontrol edilir. Bir makale göndererek yazarlar, daha önce yayınlanmış çalışmalarla karşılaştırılarak intihal açısından taranabileceğini kabul ederler. Yayınlanmadan önce intihal tespit edilirse, makale reddedilir ve yazarların kurumlarına bildirilebilir.
Başka bir dergi tarafından incelenmekte olan veya daha önce yayınlanmış makaleler kabul edilmemektedir. Bu nedenle, yazarlar ön yazılarında makalenin başka bir yere gönderilmediğini teyit etmelidirler.

Yazarlar için Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası
Yayın Etiği Komitesi'nin
(COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zeka (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:

1. Yapay Zeka Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zeka araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.

2. Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir el yazmasının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zeka aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Ön yazıda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu el yazmasının hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, örneğin ChatGPT, OpenAI]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, arka plan literatürünü özetleme] kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (AI) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.

Yayın Etiği
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Yayın Etiği Komitesi (COPE) yönergelerini benimsemektedir ve yayın etiği ilkelerini kabul ederek gönderilen tüm makaleleri bu kapsamda değerlendirir. Ayrıntılı politikalar ve vaka örnekleri için şu adresleri ziyaret edin:

Etik Onay
İnsanları, verilerini veya materyallerini içeren araştırmalar Helsinki Bildirgesi'ne uygun olmalı ve etik kurul onayı ile çalışma katılımcılarından alınmış bilgilendirilmiş onam formuna sahip olmalıdır. Etik onay gerekmiyorsa, muafiyet ve onay kurulu belirtilmelidir. Yazarlar, talep edilmesi halinde destekleyici belgeler sunmalıdır. Editör, uygun etik çerçevede yürütülmeyen çalışmaları reddedebilir ve daha fazla bilgi için etik kurulla iletişime geçebilir.
Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara (Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi "İnsan Denekleri İçeren Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler," Ekim 2013 tarihli değişiklik) uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile birlikte yüklenmelidir.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna, etik kurul onayı alındığına (kurul adı, tarih ve sayı no) ve bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgilere makalenin yöntem bölümünde mutlaka yer verilmelidir. On sekiz yaş altı bireyler için, her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.












YAYIN İLKELERİ

Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Committee on Publication Ethics (COPE), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), Budapest Open Access Initiative (BOAI) ve World Association of Medical Editors ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) organizasyonlarının öngördüğü ve kabul ettiği yayın ilkelerini uygular. Ayrıca, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi yer aldığı TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında DergiPark'ın belirlediği yayın ilkelerini uygular.

İnsan ve Hayvan Hakları
Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara (Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi "İnsan Denekleri İçeren Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler," Ekim 2013 tarihli değişiklik) uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile birlikte yüklenmelidir.
Etik kurul onayı; yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna dair beyan; ve hastadan bilgilendirilmiş onam alındığına dair kanıt, Materyal ve Metot bölümünde belirtilmelidir. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.
18 yaş altı bireyler için, lütfen her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır.

İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan veri ve analizlerin kalitesi, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi için önemli konulardır. Yazarlar, editörlerden gelen inceleme talepleri üzerine veri setlerini sağlamak zorundadır. Dergi editörleri, metin içeriklerini intihal ve çoğaltma açısından ilgili yazılımı kullanarak kontrol eder. Yazarlar, makalelerini bu dergiye göndererek, makalenin daha önce yayınlanmış eserlere karşı intihal taramasından geçirilebileceğini kabul etmiş sayılır. Yayından önce intihal tespit edilirse, makale reddedilecek ve yazarların kurumsal olarak tanınmasına tabi tutulacaktır. Bu bilgi, yazarların kurumlarına ve diğer ilgili kurumlara gönderilebilir. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, daha önce başka bir dergiye değerlendirme için gönderilmiş ve/veya önceden yayınlanmış makaleleri kabul etmez. Bu nedenle, yazarlar emin olmalı ve makalenin eşzamanlı olarak başka hiçbir dergiye gönderilmediğini kapak mektubunda beyan etmelidir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili alana eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve hukuki tüm sorumluluğu yazarlara aittir. İntihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir. Süreçteki bir makale başka bir dergiye gönderilemez veya yayınlanamaz.

Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır. Tüm yazarlar, çalışmalarını oluşturma sürecinde bir çıkar çatışması olup olmadığını açıklamalıdır. Bir çalışma için bireyler veya kurumlardan alınan her türlü finansal hibe veya diğer desteklerin, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Editör Kurulu'na açıklanması gerekir. Olası bir çıkar çatışmasını açıklamak için ICMJE Olası Çıkar Çatışması Bildirim Formu, makaleye katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından doldurulmalı ve sunulmalıdır. Derginin Editör Kurulu, editörlerin, yazarların veya hakemlerin olası çıkar çatışması durumlarını COPE ve ICMJE kılavuzları kapsamında belirler.

Finansal veya kişisel kazanç sağlayan koşullar bir çıkar çatışmasına yol açar. Bilimsel sürecin ve yayınlanan makalelerin güvenilirliği, bilimsel çalışmaların planlanması, uygulanması, yazılması, değerlendirilmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması sırasında çıkar çatışmalarının nesnel bir şekilde dikkate alınmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Finansal ilişkiler, en kolay tanımlanabilen çıkar çatışmalarıdır ve derginin, yazarların ve bilimin itibarını etkilemeleri kaçınılmazdır. Bu çatışmalar bireysel ilişkiler, akademik rekabet veya entellektüel yaklaşımlardan kaynaklanabilir. Yazarlar, çalışmanın tüm verilerine erişme veya makalelerini analiz etme, yorumlama, hazırlama ve yayınlama becerilerini kısıtlayan, kazanç veya herhangi bir başka avantaj elde etme görüşünde sponsorlarla anlaşma yapmaktan mümkün olduğunca kaçınmalıdır. Makaleler hakkında nihai kararı veren editörler, karar verecekleri konuların herhangi biri ile kişisel, mesleki veya mali bağları olmamalıdır. Yazarlar, makalelerinin bağımsız bir değerlendirme süreci ile etik ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesini sağlamak için olası çıkar çatışmaları konusunda editör kurulunu bilgilendirmelidir.

Editörlerden herhangi biri herhangi bir makalede yazar ise, ilgili editör makale değerlendirme sürecinden çıkarılır. Herhangi bir çıkar çatışmasını önlemek için makale değerlendirme süreci çift-kör olarak yürütülür. Çift-kör değerlendirme süreci nedeniyle, Baş Editör hariç, editör kurulu üyelerinden, uluslararası danışma kurulu üyelerinden veya hakemlerden hiçbiri, makalenin yazarları veya yazarların kurumları hakkında bilgilendirilmez.

Yayın ekibimiz, tüm bu durumları göz önünde bulundurarak değerlendirme sürecinin tarafsız bir şekilde yürütülmesini sağlamak için özveriyle çalışmaktadır.

Yazarlık ve Beyanı
International Committee of Medical Journal Editors kriterlerini benimsemekteyiz (JAMA. 1997; 277:927-934). İki veya daha fazla yazarlı yazılar için, her yazar, yürütülen ve raporlanan çalışmada aktif ve yeterli şekilde yer alarak yazarlık için gerekli şartları taşımalıdır. Her bir yazarın, bir yazının yazar listesine dahil edilmesi sadece şu esaslara dayanır:

(1) çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen nihai versiyonu onaylamak.

Yukarıdaki her üç şartın da karşılanmış olması gerekir. Çalışmaya katkıda bulunan diğer kişiler, Teşekkür kısmında ayrıca tanınmalıdır. Gönderilen yazılara eşlik eden kapak mektubunda, tüm yazarların her iki şartı da yerine getirdiği teyit edilmelidir.
Dergimize gönderilen yazılarda sahtecilik (fabrikasyon), çarpıtma (falsification), intihal (yağmacılık, plagiarism), dilimleme (salamization), haksız imza (hediye yazarlık, gift authorship), hayalet yazarlık (ghost authorship), bir yayının birden fazla kez yayımlanması (duplikasyon) gibi uluslararası etik ilkelere uygunluğunun sorumluluğu yazarlara aittir. Herhangi bir araştırmada yayınlanmadan önce ya da sonra böyle bir durumun tespit edilmesi halinde yazı dergiden çekilir.

Editörlerin Yazarlığı
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi hakem değerlendirme süreci tüm taraflar için gizli olarak ilerletilmektedir. Editörler, değerlendirme sürecinde gizlilik sağlanamayacağından, editöryal yazılar dışında kendi makalelerini dergiye gönderemezler. Alan editörleri ise kendi yazılarını Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’ne gönderebilirler. Alan editörlerinin yazıları, diğer yazarların makaleleri gibi gizli hakem değerlendirmesine tabi tutulur. Baş editörler ve alan editörleri, kendileri arasında herhangi bir çıkar çatışması olması durumunda Dergi yönetimine bildirmekle yükümlüdür. Yöneticiler, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’ne gönderilen yazılar konusunda editörlere öneride bulunamaz ve/veya baskı yapamaz. Yazılar, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirme için gönderilmelidir. Yazar listesi, ICMJE ve COPE'un yazarlık politikalarına uygun olarak yazar olarak yer alabilecek tüm kişileri içermelidir.

Yazarlar için Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası

Yayın Etiği Komitesi'nin
(COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zeka (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:

1. Yapay Zeka Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zeka araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.

2. Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir el yazmasının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zeka aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Ön yazıda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu el yazmasının hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, örneğin ChatGPT, OpenAI]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, arka plan literatürünü özetleme] kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (AI) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.

Reklam Politikası
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. Dergi, akademik bağımsızlığını korumak amacıyla yayın faaliyetlerini her türlü ticari reklam veya sponsorluk anlaşmasından bağımsız olarak sürdürür.
Tüm editoryal kararlar, herhangi bir ticari veya finansal etki olmaksızın, yalnızca akademik standartlar, bilimsel değer ve titiz bir hakem değerlendirme sürecine dayanılarak verilir. Dergi, kamu yararına hizmet etme ve bilimsel bilgiyi geliştirme taahhüdü ile Harran Üniversitesi’nin mali ve yayın politikalarına uygun şekilde faaliyet gösterir.
Bu ilkeler doğrultusunda, dergi ticari reklamlar veya sponsorlu içerik yayınlamaz; yalnızca akademik ve bilimsel materyallerin yayılmasına adanmıştır. Yayın sürecinin tüm aşamalarında etik yayıncılık uygulamaları ve editoryal bağımsızlık gözetilir.

İtirazlar ve Şikayetler
İtiraz ve şikayet durumları, derginin Editör Kurulu tarafından COPE kılavuzları kapsamında ele alınır. İtirazlar, makalenin bilimsel içeriğine dayanmalıdır. İtiraz ve şikayet üzerine nihai karar Baş Editör tarafından verilir. Duruma göre, dahili olarak çözülemeyen durumları çözümlemek için bir arabulucu veya harici etik editör görevlendirilir. Yazarlar, itiraz ve şikayetleri ile ilgili olarak baş editör ile tipdergisi@harran.edu.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçmelidir.

Etik Dışı Yayın Davranışının Ele Alınması
Yayıncı, iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel suistimal, sahtecilik veya intihal durumlarında, editörlerle yakın işbirliği içinde, söz konusu makaleyi değiştirmek için tüm uygun önlemleri alacaktır. Bu, en ağır durumda etkilenen çalışmanın bir düzeltme, açıklama veya geri çekilmesinin derhal yayınlanmasını içerir. Yayıncı, editörlerle birlikte, araştırma suistimalinin meydana geldiği makalelerin yayınlanmasını tespit etmek ve önlemek için makul adımlar atacak ve hiçbir koşulda bu tür bir kötüye kullanımı teşvik etmeyecek veya bilerek olmasına izin vermeyecektir.

Yayınlanmış Çalışmalarda Tespit Edilen Hatalar
Yazarlar, yayınlanmış çalışmada önemli hatalar veya yanlışlıklar tespit edilirse, derginin editörlerini veya yayıncısını derhal bilgilendirmek ve makaleyi düzeltmek veya geri çekmek için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, bir üçüncü taraftan yayınlanmış bir çalışmanın maddi bir hata veya yanlışlık içerdiğini öğrenirse, yazarlar makaleyi derhal düzeltmeli veya geri çekme gerekçesini editörler kuruluna sunmalı ya da dergi editörlerine makalenin doğruluğunun kanıtını sağlamalıdır.

Dijital Arşivleme ve Koruma Politikası
Dijital koruma, dijital formatta bulunan bilgilerin uzun vadeli ve sürekli erişimini sağlamak için erişim ve dağıtımını garanti altına alan bir dizi süreç ve faaliyettir. Koruma politikası aşağıdaki önlemleri içerir:

Web Sitesi Arşivleme
Tüm elektronik içerik (web sitesi, el yazması vb.) farklı kaynaklarda saklanır. Bir sunucudaki içerik çevrimiçidir ve okuyucuların erişimine açıktır. Aynı içeriğin bir kopyası, yedek olarak saklanır. Bir sunucu arızası durumunda, diğer kaynaklar içerisinden arşiv temini yapılır.

Özetleme/Dizinleme Hizmetleri
Dergimizin özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkında temel bilgileri depolar. Ayrıca, bazı özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkındaki meta verileri ve makalelerin elektronik versiyonlarını arşivler. Bu sayede, makalelerin kopyaları, dergilere alternatif olarak bu sistemler aracılığıyla bilim camiasına sunulur.

Yayının Durdurulması
Bu derginin yayınına son verilmesi durumunda, makaleler çevrimiçi olarak kalacak ve yukarıda açıklananlar gibi üçüncü taraflar ve arşivleme süreçleri aracılığıyla okuyucuların erişimine açık olacaktır. İçeriklere, yayın işleminin durdurulması gibi belirli durumlarda, https://tipdergisi.harran.edu.tr/tipdergisi/tr/dergiler/dergi-arsivi/ linkinden ulaşım sağlayabileceklerdir.

Yazarların Arşivleme Politikası

Özet ve Atıf Bilgileri
Yazarlar, makalelerinin özet ve atıf bilgilerini (örneğin başlık, yazar adı, yayın tarihleri) sosyal medya platformları da dahil olmak üzere yeniden kullanabilirler; ancak Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.

Kabul Edilen El Yazması
"Kabul edilen el yazması", hakemlerin önerileri doğrultusunda yapılan değişiklikler de dahil olmak üzere, bir dergi tarafından yayınlanmak üzere kabul edilen yazarın el yazmasının, düzeltme ve dizgi işlemlerinden geçmeden önceki son taslağıdır.
Açık erişimli makalelerin yazarları, makalelerini yayımlandıktan hemen sonra istedikleri yerde yayınlama ve bağlantılarını paylaşma özgürlüğüne sahiptirler. Ancak Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.


Makale değerlendirme ve yayın sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

Baş Editör

Editörler

Anesteziyoloji, Yoğun Bakım, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Farmakoloji

Alan Editörleri

Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç)
Kalp ve Damar Cerrahisi
İç Hastalıkları
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Romatolojisi, Yenidoğan
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Anesteziyoloji, Yoğun Bakım, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Fizyoloji

İstatistik Editörü

Biyoistatistik, İstatistiksel Deney Tasarımı, Uygulamalı İstatistik

Yabancı Dil Editörü

Tıbbi Farmakoloji

Sekreter

Tıbbi Fizyoloji

Danışma Kurulu

Diş Terapötikleri, Farmakoloji ve Toksikoloji, Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Temel Farmakoloji, Tıbbi Farmakoloji, Psikofarmakoloji
Nörogenetik, Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Fizyoloji
Epidemiyolojik Yöntemler, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Halk Sağlığı (Diğer)
Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Aile Hekimliği
Epigenetik , Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Tıbbi Biyoteknoloji (Diğer)
Klinik Mikrobiyoloji, Tıbbi Bakteriyoloji
Oral Tıp ve Patoloji, Tümör İmmünolojisi, Patoloji , Moleküler Hedefler
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
Tıbbi Farmakoloji
Tıp Etiği, Tıp Tarihi
Dermatoloji
Endokrinoloji, Sağlık Bilimleri

Onkolojik Cerrahi

Cerrahi Onkoloji, Genel Cerrahi

Adı Soyadı: Mehmet Emin Boleken
Doğum Tarihi: 25.04.1971
Öğrenim Durumu:
Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl
Lisans Tıp Fakültesi Çukurova Üniversitesi 1993
Y. Lisans Tıp Fakültesi Çukurova Üniversitesi 1996
Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Çocuk Cerrahisi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı 2001
Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı (özeti ekte) ve Danışman (lar)ı: Doku mühendisliği civciv embriyo hücre kültürü ve barsak yamanabilirliği
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Meral Barlas

Görevler:
Görev Unvanı Görev Yeri Yıl
Arş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Ankara 1996-2001
Uzm. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2001-2003
Uzm. Tbp. Tğm. Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Ankara 2003-2004
Uzm. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2004-2005
Yrd. Doç. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2005-2014
Doç. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2014-2019
Prof. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2019-Halen

İdari Görevler:
1. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı, 2007- Halen



Çocuk Cerrahisi
Metabolik Tıp, Tıbbi Biyokimya - Karbonhidratlar, Sağlık Bilimleri

Prof. Dr. Akpolat Ferah 01.09.1976 tarihinde Gelibolu da dünyaya gelmiş olup, ilk-orta ve lise öğrenimini Gelibolu da tamamlamıştır.  Biyoloji alanında lisans eğitimini 1997 yılında Trakya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinde bitirmiş olup, aynı yıl Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosunda Yüksek Lisans eğitimine başlamıştır. 2001-2007 yılları arasında Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosunda doktora eğitimini tamamlamış olup, aynı yıl öğretim görevlisi kadrosuna atanmıştır. 2010 yılında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalında yardımcı doçent kadrosuna atanmış olup, 2013 yılında aynı anabilim dalında Doçent, 2021 yılımda ise Profesör ünvanı almıştır. Prof. Dr. Meryem Akpolat Ferah halen görevine devam etmektedir.  Çok sayıda ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaya sahip olan Prof. Dr. Akpolat Ferah'ın Web of Science da 550 nin üzerinde atıfı olup H-indeksi 15 dir.  Evli ve bir kız çocuğuna sahiptir.

Histoloji ve Embriyoloji
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kardiyoloji , Tıp Eğitimi

ÖZGEÇMİŞ, BİLİMSEL YAYINLAR VE FAALİYETLER:
İsim ve Soy isim: Cemil Sert
Doğum yeri: Diyarbakır
Öğrenim: Dicle Üniversitesi
Y. Lisans: Dicle Üni. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik
Doktora: Dicle Üni. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik
Araş. Gör: Dicle Üni. Tıp Fak Biyofizik (1991-97)
Ögr. Gör: Dicle Üni. Tıp Fak Biyofizik ( 1997-2001)
Yard.Doç.Dr: Harran Üni.Tıp Fak Biyofizik (2001-2003).
Doç. Dr. Harran Üni. Tıp Fak Biyofizik (2003- 2009 )
Prof. Dr. Harran Üni. Tıp Fak Biyofizik Anabilim Dalı 2009-

Biyofizik

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.