Prematüre Retinopatisi: Temel Belirleyicilerin Dışındaki Etkenler
Öz
Amaç: Bu çalışmada, prematüre retinopatisi (ROP) gelişen ve gelişmeyen bebeklerde maternal ve neonatal risk faktörlerini karşılaştırarak, ROP gelişimi ile ilişkili bağımsız belirleyicilerin ortaya konulması amaçlandı.
Materyal ve metod: 1 Ocak 2022-31 Aralık 2024 tarihleri arasında Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitemizde izlenen, gebelik haftası ≤34 olan 277 prematüre bebek retrospektif olarak değerlendirildi. Olgular ROP gelişen (n=89) ve gelişmeyen (n=188) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Maternal [(preeklampsi, koryoamniyonit (CA)] ve neonatal (gebelik haftası, doğum ağırlığı, Apgar skorları, surfaktan tedavisi ve patent duktus arteriozus [PDA]) parametreler karşılaştırıldı. ROP gelişimi ile ilişkili bağımsız faktörleri belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: ROP gelişen grupta ortalama gebelik haftası (28,8±2,3 vs. 31,3±1,4 hafta; p<0,001) ve doğum ağırlığı (1077,1±287,3 g vs. 1492,7±341,7 g; p<0,001) anlamlı derecede daha düşüktü. Doğum boyu, baş çevresi ve 1. ile 5. dakika Apgar skorları da ROP grubunda daha düşüktü (tümü p<0,001). Univaryant analizlerde surfaktan gereksinimi (p=0,004), PDA sıklığı (p=0,041), maternal preeklampsi (p=0,005) ve CA (p=0,032) ROP gelişen olgularda daha yüksek bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise yalnızca düşük gebelik haftası [olasılık oranı (OO)=0,569; %95 güven aralığı (GA): 0,443-0,724; p<0,001)], düşük doğum ağırlığı (OO=0,998; %95 GA: 0,997-1,000; p=0,014) ve maternal preeklampsi (OO=2,770; %95 GA: 1,360-5,842; p=0,005) ROP gelişimi ile bağımsız olarak ilişkili bulundu.
Sonuç: Prematürite derecesi ve düşük doğum ağırlığı ROP gelişiminin temel belirleyicileri olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte maternal preeklampsi, gebelik haftası ve doğum ağırlığından bağımsız olarak ROP gelişimi ile ilişkili bulunmuştur. Diğer neonatal faktörler ROP gelişimi ile ilişkili görünmekle birlikte, bu ilişkinin prematüritenin derecesi ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular, yüksek riskli bebeklerin belirlenmesinde perinatal faktörlerin bütüncül değerlendirilmesinin önemini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- 1. Hakeem A, Mohamed G, Othman M. Retinopathy of prematurity: a study of prevalence and risk factors. Middle East Afr J Ophthalmol. 2012;19(3):289.
- 2. Domanico R, Davis DK, Coleman F, Davis BO. Documenting the NICU design dilemma: comparative patient progress in open-ward and single family room units. J Perinatol. 2011;31(4):281-8.
- 3. Alajbegovic-Halimic J, Zvizdic D, Alimanovic-Halilovic E, Dodik I, Duvnjak S, Alajbegovic-Halimic A. Risk factors for retinopathy of prematurity in premature born children. Med Arch. 2015;69(6):409-13.
- 4. Darlow BA, Hutchinson JL, Henderson-Smart DJ, Donoghue DA, Simpson JM, Evans NJ. Prenatal risk factors for severe retinopathy of prematurity among very preterm infants. Pediatrics. 2005;115(4):990-6.
- 5. Saugstad OD. Oxygen and retinopathy of prematurity. J Perinatol. 2006;26(Suppl 1):S46-50.
- 6. Villamor-Martinez E, Cavallaro G, Raffaeli G, Rahim OMM, Gulden S, Ghazi AMT, et al. Chorioamnionitis as a risk factor for retinopathy of prematurity: an updated systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2018;13(10):e0205838. doi:10.1371/journal.pone.0205838.
- 7. Karna P, Muttineni J, Angell L, Karmaus W. Retinopathy of prematurity and risk factors: a prospective cohort study. BMC Pediatr. 2005;5:18.
- 8. Yucel OE, Eraydin B, Niyaz L, Terzi O. Incidence and risk factors for retinopathy of prematurity in premature, extremely low birth weight and extremely low gestational age infants. BMC Ophthalmol. 2022;22(1):423.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Göz Hastalıkları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Guler Kilic
*
0000-0003-4340-1798
Türkiye
Betül Türen
0000-0001-7011-0246
Türkiye
Erbu Yarcı
0000-0003-4434-0958
Türkiye
Mustafa Yaşar
0000-0001-6561-7915
Türkiye
Büşra Yorulmaz
0000-0003-0685-128X
Türkiye
Bayram Ali Dorum
0000-0002-2823-8454
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
17 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
17 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
29 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
1 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1