Deneysel Epilepsi Hayvan Modelinde 9-Fenantrol’ün Beyin Elektriksel Aktivitesine Etkisine İlişkin Pilot Çalışma
Öz
Amaç: Epilepsi nöbetlerle meydana gelen, dünyada milyonlarca kişinin etkilendiği kronik bir hastalıktır. Hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlar birçok vakada tam bir başarı sağlayamamakta, ilaçların yan etkileri ilaç kullanımını sınırlandırabilmektedir. Bu nedenlerle yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesi elzemdir. Epilepsi hastalığına ilişkin çalışmalarda son zamanlarda TRP kanalları dikkat çekmektedir. TRPM4 kanalı, hücre zarında bulunan bir katyon kanalıdır. Beyin, omurilik gibi vücut bölümlerinde tespit edilen TRPM4 kanalı, 9-Fenantrol tarafından inhibe edilmektedir. Çalışmamızda 9-Fenantrol uygulamasının TRPM4 kanal inhibisyonu ile sinir hücrelerinde uyarılabilirliği azaltabileceği, dolayısıyla antikonvülzan etkinlik meydana gelebileceği düşünüldü. 9-Fenantrol’ün deney hayvanları üzerinde sistemik kullanımına ilişkin çok az sayıda makale bulunduğu için az sayıda hayvanla pilot çalışma yapılması uygun görüldü.
Materyal ve metod: Çalışmamızda penisilinle deneysel epilepsi modeli oluşturuldu ve 9-Fenantrol’ün beynin elektriksel aktivitesi üzerine etkileri elektrokortikografi (ECoG) kayıtları ile gözlemlendi. 9-Fenantrol’ün epileptik nöbet aktivitesinde amplitüd ve frekans üzerine olan etkileri sayısal verilere dönüştürüldü, elde edilen bu veriler istatistiksel olarak incelendi.
Bulgular: Bulgularımız 9-Fenantrol’ün uygulama sonrasında 150. dakikadan itibaren antikonvülzan etki sağladığını gösterdi (p=0,02). Ayrıca diken dalgaların bir dakikadaki ortalama amplitüd değerleri kıyaslandığında da 150. dakikada diken dalga amplitüdlerinde istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azalma meydana geldi (p=0,005).
Sonuç: Literatürde yapılan çalışmalar ile elde ettiğimiz bulgular uyumluluk göstermektedir. TRPM4 kanalı inhibe edildiğinde antikonvülzan etkiler görülmekle beraber epileptik nöbetle meydana gelen hasarlar azaltılabilmektedir. Sonuç olarak TRPM4 kanalının epilepsi tedavisinde yeni bir terapötik hedef olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Kaynakça
- 1. Beghi E, Giussani G, Sander JW. The natural history and prognosis of epilepsy. Epileptic Disord Int Epilepsy J Videotape. 2015;17(3):243-53.
- 2. Thijs RD, Surges R, O’Brien TJ, Sander JW. Epilepsy in adults. The Lancet. 2019 Feb 16;393(10172):689-701. 3. Ali A. Global Health: Epilepsy. Semin Neurol. 2018;38(02):191-9.
- 4. Bartolini E, Ferrari AR, Lattanzi S, Pradella S, Zaccara G. Drug-resistant epilepsy at the age extremes: Disentangling the underlying etiology. Epilepsy Behav. 2022;132:108739.
- 5. Wang R, Tu S, Zhang J, Shao A. Roles of TRP Channels in Neurological Diseases. Oxid Med Cell Longev. 2020;2020:e7289194.
- 6. Launay P, Fleig A, Perraud AL, Scharenberg AM, Penner R, Kinet JP. TRPM4 Is a Ca2+-Activated Nonselective Cation Channel Mediating Cell Membrane Depolarization. Cell. 2002;109(3):397-407.
- 7. Mathar I, Jacobs G, Kecskes M, Menigoz A, Philippaert K, Vennekens R. TRPM4. In: Nilius B, Flockerzi V, editors. Mammalian Transient Receptor Potential (TRP) Cation Channels: Volume I [Internet]. Berlin, Heidelberg: Springer; 2014 [cited 2024 May 17]. p. 461-87. Available from: https://doi.org/10.1007/978-3-642-54215-2_18
- 8. Brayden JE, Earley S, Nelson MT, Reading S. TRANSIENT RECEPTOR POTENTIAL (TRP) CHANNELS, VASCULAR TONE AND AUTOREGULATION OF CEREBRAL BLOOD FLOW. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2008;35(9):1116-20. 9. Earley S, Waldron BJ, Brayden JE. Critical Role for Transient Receptor Potential Channel TRPM4 in Myogenic Constriction of Cerebral Arteries. Circ Res. 2004;95(9):922-9.
- 10. Malhotra S, Castilló J, Negrotto L, Merino-Zamorano C, Montaner J, Vidal-Jordana A, et al. TRPM4 mRNA expression levels in peripheral blood mononuclear cells from multiple sclerosis patients. J Neuroimmunol. 2013;261(1-2):146-8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tıbbi Fizyoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
4 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
4 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
12 Kasım 2025
Kabul Tarihi
9 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1