Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Kardiyak Arrest Sonrası Yoğun Bakım Hastalarında Amantadin Tedavisinin Nörolojik ve Laboratuvar Sonuçlar Üzerine Etkisi: Retrospektif Bir Analiz

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 09.03.2026
https://izlik.org/JA93FJ52DE

Öz

Amaç: Kardiyopulmoner arrest (KPA), yüksek mortalite ve ciddi nörolojik hasar riski nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu retrospektif çalışma, KPA sonrası spontan dolaşımın geri dönüşünü (ROSC) sağlayan ve yoğun bakım ünitesine (YBÜ) yatırılan hastalarda amantadin’in nörolojik iyileşme, mortalite ve inflamatuar biyomarkerlar üzerindeki etkisini araştırmıştır. Materyal ve metod: Bu retrospektif gözlemsel çalışma, 1 Ocak 2016 ile 31 Aralık 2020 tarihleri arasında ROSC sonra yoğun bakım ünitesine yatırılan ve en az altı gün kalan 18-85 yaş arası hastaları içermiştir. Hastalar iki gruba ayrılmıştır: amantadin grubu (Grup A, n=31) ve kontrol grubu (Grup C, n=47). Demografik bilgiler, GCS, CPC ve laboratuvar parametreleri (laktat, nötrofil, lenfosit, NLR) 1., 2., 4. ve 6. günlerde kaydedilmiştir. İstatistiksel analiz SPSS 22.0 kullanılarak yapılmıştır.

Bulgular: Gruplar arasında yaş, cinsiyet veya KPR süresi açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Hedeflenen sıcaklık yönetimi A grubunda daha yaygındı. GKS, CPC ve inflamatuar belirteçler gruplar arasında anlamlı farklılık göstermezken, 6. günde laktat seviyeleri hayatta kalanlarda anlamlı derecede daha düşüktü. Hayatta kalamayanlarda ise 2. gün nötrofil seviyeleri ve 4. gün NLR anlamlı derecede daha düşüktü.

Sonuç: Amantadin nöroprotektif faydalar sağlayabilir, ancak istatistiksel anlamlılığa ulaşılamamıştır. Daha büyük prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Laktat, nötrofil ve NLO, KPA sonrası hastalarda değerli prognostik göstergeler olabilir.

Etik Beyan

This retrospective observational study was approved by the Interventional Clinical Research Ethics Committee of Harran University (approval no: HRU/21.13.13, date: July 05, 2021).

Kaynakça

  • 1. Graham R, McCoy MA SA. Strategies to Improve Cardiac Arrest Survival; Committee on the Treatment of Cardiac Arrest: Current Status and Future Directions; Board on Health Sciences Policy; Institute of Medicine. 1st ed. Washington, D.C.: National Academies Press; 2015.
  • 2. Lynge TH, Risgaard B, Banner J, Nielsen JL, Jespersen T, Stampe NK, et al. Nationwide burden of sudden cardiac death: A study of 54,028 deaths in Denmark. Heart Rhythm 2021;18:1657-65.
  • 3. Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, Cushman M, Das SR, Deo R, et al. Heart Disease and Stroke Statistics-2017 Update: A Report From the American Heart Association. Circulation 2017;135.
  • 4. Meaney PA, Bobrow BJ, Mancini ME, Christenson J, de Caen AR, Bhanji F, et al. Cardiopulmonary Resuscitation Quality: Improving Cardiac Resuscitation Outcomes Both Inside and Outside the Hospital. Circulation 2013;128:417-35.
  • 5. Mozaffarian D, Benjamin EJ, Go AS, Arnett DK, Blaha MJ, Cushman M, et al. Heart Disease and Stroke Statistics—2015 Update. Circulation 2015;131.
  • 6. Love G, Haines C. Predicting Survival from In - Hospital CPR: An Update. Med Res Arch 2020;8. https://doi.org/10.18103/mra.v8i3.2038.
  • 7. Joundi RA, Rabinstein AA, Nikneshan D, Tu J V., Fang J, Holloway R, et al. Cardiac Arrest in Acute Ischemic Stroke: Incidence, Predisposing Factors, and Clinical Outcomes. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases 2016;25:1644-52.
  • 8. Nolan JP, Sandroni C, Böttiger BW, Cariou A, Cronberg T, Friberg H, et al. European Resuscitation Council and European Society of Intensive Care Medicine guidelines 2021: post-resuscitation care. Intensive Care Med 2021;47:369-421.
  • 9. Sorini Dini C, Geraci G, Valente S, Tizzani E, Sacco A, Grimaldi M, et al. [Post-cardiac arrest syndrome: definition, pathophysiology, and management]. G Ital Cardiol (Rome) 2025;26:488-99.
  • 10. Hong DK, Park YS, Woo JS, Kim JH, Beom JH, Chung SP, et al. Transient Global Ischemia-Induced Brain Inflammatory Cascades Attenuated by Targeted Temperature Management. Int J Mol Sci 2021;22:5114.
  • 11. Michels G, Pöss J, Thiele H. ERC-Leitlinien 2021 zur kardiopulmonalen Reanimation. Herz 2022;47:4-11.
  • 12. Loggini A, Tangonan R, El Ammar F, Mansour A, Goldenberg FD, Kramer CL, et al. The role of amantadine in cognitive recovery early after traumatic brain injury: A systematic review. Clin Neurol Neurosurg 2020;194:105815.
  • 13. Ghalaenovi H, Fattahi A, Koohpayehzadeh J, Khodadost M, Fatahi N, Taheri M, et al. The effects of amantadine on traumatic brain injury outcome: a double-blind, randomized, controlled, clinical trial. Brain Inj 2018;32:1050-5.
  • 14. Heran M, Lindsay P, Gubitz G, Yu A, Ganesh A, Lund R, et al. Canadian Stroke Best Practice Recommendations: Acute Strke Management, 7th Edition Practice Guidelines Update, 2022. Can J Neurol Sci 2024;51:1-31.
  • 15. Öner Ö, Hanci V, Gürkok MÇ, Ergan B, Yaka E, Gökmen AN. The effect of amantadine treatment on neurological outcome and mortality in mechanically ventilated severe head trauma patients in intensive care unit. Medicine 2024;103:e38172.
  • 16. Zhao Q, Li H, Li H, Zhang J. Research progress on pleiotropic neuroprotective drugs for traumatic brain injury. Front Pharmacol 2023;14.
  • 17. Sahin F, Peksen S, Kocayigit H, Kaya B, Erdem AF. Effect of amantadine in comatose patients: Traumatic brain injury versus post-cardiac resuscitation syndrome. Neurol Asia 2025;30:603-8.
  • 18. Plaitano EG, Scharf RA, Aboutaleb PE, Glennon AL, Melkumova E, Green-LaRoche DM. Informing future randomized controlled trials of amantadine hydrochloride in neurocritical care and post-neurocritical care stroke patients through a retrospective study. BMC Neurol 2024;24:338. 19. Danysz W, Dekundy A, Scheschonka A, Riederer P. Amantadine: reappraisal of the timeless diamond—target updates and novel therapeutic potentials. J Neural Transm 2021;128:127-69.
  • 20. Reynolds JC, Rittenberger JC, Callaway CW. Methylphenidate and amantadine to stimulate reawakening in comatose patients resuscitated from cardiac arrest. Resuscitation 2013;84:818-24.
  • 21. Coppler PJ, Gagnon DJ, Flickinger KL, Elmer J, Callaway CW, Guyette FX, et al. A multicenter, randomized, doubleblind, placebo-controlled trial of amantadine to stimulate awakening in comatose patients resuscitated from cardiac arrest. Clin Exp Emerg Med 2024;11:205-12.
  • 22. McGuigan PJ, Pauley E, Eastwood G, Hays LMC, Jakobsen JC, Moseby-Knappe M, et al. Drug therapy versus placebo or usual care for comatose survivors of cardiac arrest; a systematic review with meta-analysis. Resuscitation 2024;205:110431.
  • 23. Węgrzyn D, Kutwin-Chojnacka A, Bilski J, Mroszczyk K, Węgrzyn K. Neurotrophic Factors in the Treatment of Acute Brain Hypoxia Secondary to Cardiac Arrest: a Case Report. J Med Life 2019;12:233-5.
  • 24. Dekundy A, Pichler G, El Badry R, Scheschonka A, Danysz W. Amantadine for Traumatic Brain Injury—Supporting Evidence and Mode of Action. Biomedicines 2024;12:1558.
  • 25. Grüdtner DOM, Rocha JP, Monteiro MD, Mazon J, Silveira GSB, Koerbel A. Efficacy and safety of amantadine for functional recovery in adults with traumatic brain injuries: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Clin Neurol Neurosurg 2025;257:109084.
  • 26. Zhou B-C, Zhang Z, Zhu J-J, Liu L-J, Liu C-F. Blood Lactate or Lactate Clearance: Which Is Robust to Predict the Neurological Outcomes after Cardiac Arrest? A Systematic Review and Meta-Analysis. Biomed Res Int 2018;2018:1-11.
  • 27. Patel VH, Vendittelli P, Garg R, Szpunar S, LaLonde T, Lee J, et al. Neutrophil-lymphocyte ratio: A prognostic tool in patients with in-hospital cardiac arrest. World J Crit Care Med 2019;8:9-17.
  • 28. Altaş ÖF, Kızılkaya M. The Effects of Neutrophil-Lymphocyte Ratio, Platelet-Lymphocyte Ratio and Prognostic Markers in Determining the Mortality in Patients Diagnosed With Pneumonia in Intensive Care. Medeni Med J 2021.
  • 29. Forget P, Khalifa C, Defour J-P, Latinne D, Van Pel M-C, De Kock M. What is the normal value of the neutrophil-to-lymphocyte ratio? BMC Res Notes 2017;10:12.
  • 30. Weiser C, Schwameis M, Sterz F, Herkner H, Lang IM, Schwarzinger I, et al. Mortality in patients resuscitated from out-of-hospital cardiac arrest based on automated blood cell count and neutrophil lymphocyte ratio at admission. Resuscitation 2017;116:49-55.

Effect of Amantadine Therapy on Neurological and Laboratory Outcomes in Post-Cardiac Arrest Intensive Care Patients: A Retrospective Analysis

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 09.03.2026
https://izlik.org/JA93FJ52DE

Öz

Background: Cardiopulmonary arrest (CPA) is a major public health issue due to its high mortality and risk of severe neurological impairment. This retrospective study investigated the impact of amantadine on neurological recovery, mortality, and inflammatory biomarkers in patients who achieved return of spontaneous circulation (ROSC) after CPA and were admitted to the intensive care unit (ICU).

Materials and Methods: This retrospective observational study included patients aged 18-85 years who were admitted to the ICU after ROSC and stayed for at least six days between January 1, 2016, and December 31, 2020. Patients were divided into two groups: amantadine group (Group A, n=31) and control group (Group C, n=47). Demographics, GCS, CPC, and laboratory parameters (lactate, neutrophil, lymphocyte, NLR) were recorded on days 1, 2, 4, and 6. Statistical analysis was performed using SPSS 22.0.

Results: No significant differences were found between the groups in terms of age, sex, or CPR duration. Targeted temperature management was more common in Group A. While GCS, CPC, and inflammatory markers did not significantly differ between groups, lactate levels on day 6 were significantly lower in survivors. In non-survivors, day 2 neutrophil levels and day 4 NLR were significantly lower.

Conclusions: Amantadine may offer neuroprotective benefits, though statistical significance was not reached. Larger prospective studies are needed. Lactate, neutrophil, and NLR may be valuable prognostic indicators in post-CPA patients.

Etik Beyan

This retrospective observational study was approved by the Interventional Clinical Research Ethics Committee of Harran University (approval no: HRU/21.13.13, date: July 05, 2021).

Kaynakça

  • 1. Graham R, McCoy MA SA. Strategies to Improve Cardiac Arrest Survival; Committee on the Treatment of Cardiac Arrest: Current Status and Future Directions; Board on Health Sciences Policy; Institute of Medicine. 1st ed. Washington, D.C.: National Academies Press; 2015.
  • 2. Lynge TH, Risgaard B, Banner J, Nielsen JL, Jespersen T, Stampe NK, et al. Nationwide burden of sudden cardiac death: A study of 54,028 deaths in Denmark. Heart Rhythm 2021;18:1657-65.
  • 3. Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, Cushman M, Das SR, Deo R, et al. Heart Disease and Stroke Statistics-2017 Update: A Report From the American Heart Association. Circulation 2017;135.
  • 4. Meaney PA, Bobrow BJ, Mancini ME, Christenson J, de Caen AR, Bhanji F, et al. Cardiopulmonary Resuscitation Quality: Improving Cardiac Resuscitation Outcomes Both Inside and Outside the Hospital. Circulation 2013;128:417-35.
  • 5. Mozaffarian D, Benjamin EJ, Go AS, Arnett DK, Blaha MJ, Cushman M, et al. Heart Disease and Stroke Statistics—2015 Update. Circulation 2015;131.
  • 6. Love G, Haines C. Predicting Survival from In - Hospital CPR: An Update. Med Res Arch 2020;8. https://doi.org/10.18103/mra.v8i3.2038.
  • 7. Joundi RA, Rabinstein AA, Nikneshan D, Tu J V., Fang J, Holloway R, et al. Cardiac Arrest in Acute Ischemic Stroke: Incidence, Predisposing Factors, and Clinical Outcomes. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases 2016;25:1644-52.
  • 8. Nolan JP, Sandroni C, Böttiger BW, Cariou A, Cronberg T, Friberg H, et al. European Resuscitation Council and European Society of Intensive Care Medicine guidelines 2021: post-resuscitation care. Intensive Care Med 2021;47:369-421.
  • 9. Sorini Dini C, Geraci G, Valente S, Tizzani E, Sacco A, Grimaldi M, et al. [Post-cardiac arrest syndrome: definition, pathophysiology, and management]. G Ital Cardiol (Rome) 2025;26:488-99.
  • 10. Hong DK, Park YS, Woo JS, Kim JH, Beom JH, Chung SP, et al. Transient Global Ischemia-Induced Brain Inflammatory Cascades Attenuated by Targeted Temperature Management. Int J Mol Sci 2021;22:5114.
  • 11. Michels G, Pöss J, Thiele H. ERC-Leitlinien 2021 zur kardiopulmonalen Reanimation. Herz 2022;47:4-11.
  • 12. Loggini A, Tangonan R, El Ammar F, Mansour A, Goldenberg FD, Kramer CL, et al. The role of amantadine in cognitive recovery early after traumatic brain injury: A systematic review. Clin Neurol Neurosurg 2020;194:105815.
  • 13. Ghalaenovi H, Fattahi A, Koohpayehzadeh J, Khodadost M, Fatahi N, Taheri M, et al. The effects of amantadine on traumatic brain injury outcome: a double-blind, randomized, controlled, clinical trial. Brain Inj 2018;32:1050-5.
  • 14. Heran M, Lindsay P, Gubitz G, Yu A, Ganesh A, Lund R, et al. Canadian Stroke Best Practice Recommendations: Acute Strke Management, 7th Edition Practice Guidelines Update, 2022. Can J Neurol Sci 2024;51:1-31.
  • 15. Öner Ö, Hanci V, Gürkok MÇ, Ergan B, Yaka E, Gökmen AN. The effect of amantadine treatment on neurological outcome and mortality in mechanically ventilated severe head trauma patients in intensive care unit. Medicine 2024;103:e38172.
  • 16. Zhao Q, Li H, Li H, Zhang J. Research progress on pleiotropic neuroprotective drugs for traumatic brain injury. Front Pharmacol 2023;14.
  • 17. Sahin F, Peksen S, Kocayigit H, Kaya B, Erdem AF. Effect of amantadine in comatose patients: Traumatic brain injury versus post-cardiac resuscitation syndrome. Neurol Asia 2025;30:603-8.
  • 18. Plaitano EG, Scharf RA, Aboutaleb PE, Glennon AL, Melkumova E, Green-LaRoche DM. Informing future randomized controlled trials of amantadine hydrochloride in neurocritical care and post-neurocritical care stroke patients through a retrospective study. BMC Neurol 2024;24:338. 19. Danysz W, Dekundy A, Scheschonka A, Riederer P. Amantadine: reappraisal of the timeless diamond—target updates and novel therapeutic potentials. J Neural Transm 2021;128:127-69.
  • 20. Reynolds JC, Rittenberger JC, Callaway CW. Methylphenidate and amantadine to stimulate reawakening in comatose patients resuscitated from cardiac arrest. Resuscitation 2013;84:818-24.
  • 21. Coppler PJ, Gagnon DJ, Flickinger KL, Elmer J, Callaway CW, Guyette FX, et al. A multicenter, randomized, doubleblind, placebo-controlled trial of amantadine to stimulate awakening in comatose patients resuscitated from cardiac arrest. Clin Exp Emerg Med 2024;11:205-12.
  • 22. McGuigan PJ, Pauley E, Eastwood G, Hays LMC, Jakobsen JC, Moseby-Knappe M, et al. Drug therapy versus placebo or usual care for comatose survivors of cardiac arrest; a systematic review with meta-analysis. Resuscitation 2024;205:110431.
  • 23. Węgrzyn D, Kutwin-Chojnacka A, Bilski J, Mroszczyk K, Węgrzyn K. Neurotrophic Factors in the Treatment of Acute Brain Hypoxia Secondary to Cardiac Arrest: a Case Report. J Med Life 2019;12:233-5.
  • 24. Dekundy A, Pichler G, El Badry R, Scheschonka A, Danysz W. Amantadine for Traumatic Brain Injury—Supporting Evidence and Mode of Action. Biomedicines 2024;12:1558.
  • 25. Grüdtner DOM, Rocha JP, Monteiro MD, Mazon J, Silveira GSB, Koerbel A. Efficacy and safety of amantadine for functional recovery in adults with traumatic brain injuries: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Clin Neurol Neurosurg 2025;257:109084.
  • 26. Zhou B-C, Zhang Z, Zhu J-J, Liu L-J, Liu C-F. Blood Lactate or Lactate Clearance: Which Is Robust to Predict the Neurological Outcomes after Cardiac Arrest? A Systematic Review and Meta-Analysis. Biomed Res Int 2018;2018:1-11.
  • 27. Patel VH, Vendittelli P, Garg R, Szpunar S, LaLonde T, Lee J, et al. Neutrophil-lymphocyte ratio: A prognostic tool in patients with in-hospital cardiac arrest. World J Crit Care Med 2019;8:9-17.
  • 28. Altaş ÖF, Kızılkaya M. The Effects of Neutrophil-Lymphocyte Ratio, Platelet-Lymphocyte Ratio and Prognostic Markers in Determining the Mortality in Patients Diagnosed With Pneumonia in Intensive Care. Medeni Med J 2021.
  • 29. Forget P, Khalifa C, Defour J-P, Latinne D, Van Pel M-C, De Kock M. What is the normal value of the neutrophil-to-lymphocyte ratio? BMC Res Notes 2017;10:12.
  • 30. Weiser C, Schwameis M, Sterz F, Herkner H, Lang IM, Schwarzinger I, et al. Mortality in patients resuscitated from out-of-hospital cardiac arrest based on automated blood cell count and neutrophil lymphocyte ratio at admission. Resuscitation 2017;116:49-55.
Toplam 29 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Anesteziyoloji
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mizgin Duz Taymur 0000-0002-8036-2938

Başak Pehlivan 0000-0001-6985-343X

Veli Fahri Pehlivan 0000-0001-5661-4499

Erdoğan Duran 0000-0002-9606-8266

Gönderilme Tarihi 12 Aralık 2025
Kabul Tarihi 19 Ocak 2026
Erken Görünüm Tarihi 9 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 9 Mart 2026
IZ https://izlik.org/JA93FJ52DE
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

Vancouver 1.Mizgin Duz Taymur, Başak Pehlivan, Veli Fahri Pehlivan, Erdoğan Duran. Effect of Amantadine Therapy on Neurological and Laboratory Outcomes in Post-Cardiac Arrest Intensive Care Patients: A Retrospective Analysis. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Mart 2026;(Advanced Online Publication). Erişim adresi: https://izlik.org/JA93FJ52DE

Amaç ve Kapsam

Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (e-ISSN: 1309-4025, ISSN: 1304-9623), Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. 2004 yılında yayın hayatına başlayan dergimiz kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak yayınlanmış olup; 2025 yılı 4. sayıdan itibaren; yayınlanan tüm makalelerde CC-BY-NC-SA 4.0 lisansına da yer vermiştir. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır. 

Tüm tıp alanlarında yapılmış Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’nde, tıp bilimleri ile ilgili alanlarda (temel, dahili ve cerrahi) deneysel ve klinik özgün araştırma makaleleri, davetli derlemeler, olgu sunumları ve editöre mektuplar yayınlamaktadır.

Genel tıbbi konularda yüksek kalitede bilimsel makaleler yayınlayarak tıp bilimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Derginin misyonu, tıp alanındaki bilgi birikimini genişletmek ve yaygınlaştırmak amacıyla, fikirleri bir araya getiren ve keşfi teşvik eden, destekleyici ve dinamik bir bilim insanları topluluğu oluşturmaktır.
Dergimizin temel amacı, yüksek bilimsel ve etik standartlara sahip özgün araştırmaları yayınlayarak bilimsel literatüre katkıda bulunmaktır.

Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Editör Kurulu, Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME), Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Konseyi (ICMJE), Yayın Etiği Komitesi (COPE), Çalışmaların Raporlanmasında Konsolidasyon Standartları (CONSORT) ve Epidemiyolojide Gözlemsel Çalışmaların Raporlanmasının Güçlendirilmesi (STROBE) ilkelerine uymaktadır.

Yazım Kuralları
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (e-ISSN: 1309-4025, ISSN: 1304-9623), Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. 2004 yılında yayın hayatına başlayan dergide, 2025 yılından itibaren yayınlanan tüm makaleler CC BY-NC-SA 4.0 lisansıyla kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak paylaşılmaktadır. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır.

Makale formatı, Tıp Dergilerinde Akademik Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayınlanmasına İlişkin ICMJE Tavsiyelerine http://www.icmje.org/icmje-recommendations.pdf) uygun olmalıdır. Dergi formatına uymayan ve intihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir.

Dergiye gönderilen tüm çalışmaların özgün olması ve daha önce başka bir yerde yayınlanmamış olması gerekmektedir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili alana eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Makale lisansüstü tezlerden üretilmiş ise tarihi ve tez numarası (Ulusal Tez Merkezi) belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve hukuki tüm sorumluluğu yazarlara aittir.

Genel Kurallar
Dergiye gönderilecek tüm çalışmalar Microsoft Word formatında olmalıdır. Makale metni ile birlikte tüm şekil, grafik ve tablolar tek bir dosya halinde veya talimatlara uygun şekilde elektronik ortamda sunulmalıdır. Yazının başlığı ve kısa başlığı kapak sayfasında yer almalıdır. Her iki başlık Türkçe ve İngilizce olarak yazılmalıdır. Yazının başlığı 100 karakteri, kısa başlığı ise 50 karakteri geçmemelidir. Yazıda çalışmaya katkısı olan tüm yazarların adları, soyadları, çalıştıkları kurumlar, e-posta adresleri ve ORCID ID numaraları açık olarak yazılmalıdır.
İngilizce makalelerde gerekli görülmesi durumunda dil yönünden kontrolün yapılması için profesyonel çeviri onaylı dil edisyon belgesi istenebilir.
Dergimizde çift-kör hakemlik süreci uygulandığından, yazar(lar)ın kimliğini belli edecek isim, kurum, teşekkür vb. hiçbir bilgiye kapak sayfası haricindeki bölümlerde yer verilmemelidir.
Dergimiz, aşağıda yer alan makale türlerinde makale kabul etmektedir;

A) Özgün Araştırma
İlgili bir alanda özgün araştırma bulgularını bildiren özgün araştırma makaleleri. Makaleler şunları içermelidir:

o Türkçe özet; Amaç, Materyal ve Metod, Bulgular, Sonuç başlıkları şeklinde, İngilizce özet; Background, Materials and Methods, Results, Conclusions şeklinde başlıkları yapılandırılmış olup en fazla 250 kelime olarak yüklenmelidir.

o Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla beş adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerin seçimi Medical Subject Headings (MeSH) veri tabanına (www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html), Türkçe anahtar kelimelerin seçimi ise Türkiye Bilim Terimleri (TBT) portalına (www.bilimterimleri.com) uygun olmalıdır.

o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: Giriş, Materyal ve Metod, Bulgular, Tartışma, Sonuç, Kaynaklar, İngilizce makalelerde; Introduction, Materials and Methods, Results, Discussion, Conclusion, References başlıkları şeklinde yapılandırılmış olmalıdır.
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 4000’i geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 10 adet olmalıdır. Tablolar ve şekiller mutlaka isimlendirilmeli, metinde geçiş sırasına göre numaralandırılmalı ve metin içinde geçtiği yerlerde ilgili cümlenin sonunda belirtilmelidir. Tablolar (Tablo 1., Tablo 2., ...) ve şekiller (Şekil 1., Şekil 2.) ardışık numara ile gösterilmelidir. Tablo başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları ise şeklin altında yer almalıdır. Mikroskobik resimlerde büyütme oranı ve tekniği açıklanmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 40 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

Dergi:
• Dergi isimlerinin kısaltmaları Index Medicus/Medline/PubMed listesine göre yapılmalıdır (dergilerin kısaltmaları için NLM tarafından her yıl yayınlanan MEDLINE dergilerin listesine http://www.nlm.nih.gov/tsd/serials/lji.html adresinden ulaşılabilir). Dergi ismi bu listelerde yer almıyorsa tam olarak yazılmalıdır.
• Kaynaklarda yazarların soyadları ile adlarının baş harfleri yazılmalıdır. Kaynaklarda yazar sayısı 6’dan fazla ise ilk 6 yazarın ismi yazılır ve sonrasındaki yazarların isimleri yerine İngilizce kaynaklarda ‘‘et al.’’, Türkçe kaynaklarda ‘‘ve ark.’’ yazılır.
1) Koyuncu I, Gonel A, Kocyigit A, Temiz E, Durgun M, Supuran CT. Selective inhibition of carbonic anhydrase-IX by sulphonamide derivatives induces pH and reactive oxygen species-mediated apoptosis in cervical cancer HeLa cells. J Enzyme Inhib Med Chem. 2018;33(1):1137-49.

Türkiye’de yayımlanan ulusal dergilerin adları (indekslenenler hariç) tam olarak yazılmalıdır.
2) Öztürk İA, Ertürk C, Bilge A, Altay MA, Altay N, Işıkan UE. Tibia Kırıklarında Cerrahi Tedavi Yöntemlerinin Kompartman Basıncına Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2017;14(3):160-70.

Ek sayı (Supplement):
3) Solca M. Acute pain management: Unmet needs and new advances in pain management. Eur J Anaesthesiol 2002;19 Suppl 25: S3-10.

Henüz yayınlanmamış online makaleler;
4) Das RR, Singh M, Naik SS. Vitamin D as an adjunct to antibiotics for the treatment of acute childhood pneumonia. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Jul 19;7:CD011597. doi: 10.1002/14651858.CD011597.pub2. [Epub ahead of print] Review.

Kitaplar:
1) Krogman WM, İşcan MY. The Human Skeleton in Forensic Medicine. Second ed. Springfield Illinois: Charles Thomas Publisher, 1986:189-243.
2) Beard SD. Gaines PA, eds. Vascular and Endovascular Surgery. London: WB Sounders, 1998:319-29.

Kitaptan Bölüm:
1) Soysal Z, Albek E, Eke M. Fetüs hakları. Soysal Z, Çakalır C, ed. Adli Tıp, Cilt III, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1999:1635-1650.
2) Freidman WF. The intrinsic properties of the developing heart. In: Sonneblick E, Leschi M, Friedman WF, eds. Neonatal Heart Disease. New York: Grunestratton, 1999:21-50.

İnternet makalesi:
1) Abood S. Quality improvement initiative in nursing homes: The ANA acts in an advisory role. Am J Nurs [serial on the Internet] 2002 [cited 12 Aug 2002]. Available from: www.nursingworld.org/AJN/2002/june/wawatch.htm

Web sitesi:
1) Cancer-pain.org [homepage on the Internet]. New York: Association of Cancer Online Resources [updated 16 May 2002; cited 9 July 2002]. Available from: www.cancer-pain.org

Tez:
1) Gezer R: Rugae Palatina’ların Morfolojik Özellikleri ve Bireysel Farklılıklar. Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2016.

B) Vaka Sunumu
• Türkçe ve İngilizce özet, başlıkları yapılandırılmamış şekilde tek paragraf halinde yazılmalıdır. En fazla 200 kelime olarak yüklenmelidir.
• Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla beş adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerin seçimi Medical Subject Headings (MeSH) veri tabanına (www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html), Türkçe anahtar kelimelerin seçimi ise Türkiye Bilim Terimleri (TBT) portalına (www.bilimterimleri.com) uygun olmalıdır.

o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: Giriş, Olgu, Tartışma, Kaynaklar, İngilizce makalelerde; Introduction, Case, Discussion, References başlıkları şeklinde yapılandırılmalıdır.
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 2000’i geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 10 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

C) Editöre Mektup
• Türkçe ve İngilizce özet bulunmamaktadır.
o Ana Metin;
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 500’ü geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 5 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

D) Görüntü Sunumları
• Türkçe ve İngilizce özet bulunmamaktadır.
o Ana Metin;
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 300’ü geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 3 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].

E) Davetli Derleme
o Bu tür makaleler sayıca sınırlı olup hakem değerlendirmesine tabi tutulmazlar. Davetli derlemeler, doğrudan editör onayından geçerek yayına kabul edilir.

Telif Hakkı Formu: Telif hakkı formu tüm yazarlar tarafından imzalanmalı ve gönderime ek olarak gönderilmelidir.

Editöryal Politikalar
Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) ve Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME) Yayın Etiği Komitesi (COPE) standartlarını benimsemektedir. Ayrıca, tıp dergilerindeki akademik çalışmaların yürütülmesi, raporlanması, düzenlenmesi ve yayınlanması için Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi'nin (ICMJE) önerilerine uymaktadır.

Yazarlık Kriterleri
Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi'nin (JAMA. 1997; 277:927-934) kriterleri takip edilmektedir. İki veya daha fazla yazarı olan makaleler için, her yazarın çalışmaya aktif ve önemli ölçüde katkıda bulunmuş olması gerekir.
Yazarlar şunlara göre dahil edilmelidir:
(1) çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen nihai versiyonu onaylamak,
Tüm yazarlar yukarıdaki 3 maddede belirtilen koşulları karşılamalıdır. Çalışmaya katkıda bulunan ancak bu kriterleri karşılamayan kişilere ayrıca teşekkür edilmelidir. Ön yazıda, listelenen tüm yazarların bu yazarlık gerekliliklerini karşıladığı teyit edilmelidir.
Makaleler, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirmeye sunulmalıdır.

Editörlerin Yazarlığı
Dergimizde hakem değerlendirme süreci tüm taraflar için gizlidir. Alan editörlerinin makaleleri, diğer yazarların makaleleri gibi anonim hakem değerlendirmesine tabi tutulur.
Baş editörler ve alan editörleri, aralarında herhangi bir çıkar çatışması olması durumunda dergi yönetimini bilgilendirmekle yükümlüdür.
Yöneticiler, dergiye gönderilen makaleler hakkında editörlere öneride bulunamaz ve/veya baskı yapamazlar.

Çıkar Çatışması
Sorumlu yazarlar, çıkar çatışmalarını ve anlaşmazlıkları beyan etmelidir. Gönderilen makalenin konusu olan çalışma için alınan maddi ve her türlü katkı, destek ve fonlar belirtilmelidir (bu desteğin nasıl ve çalışmanın hangi aşamasında alındığına dair açıklamalar da dahil). Herhangi bir destek alınmamışsa da beyan edilmelidir.
Yazarlar, editörler ve hakemler, karar verme süreçlerini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması yaşarlarsa, Baş Editör'e yazılı olarak bildirmelidirler.

İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan verilerin ve analizlerin kalitesi dergimiz için çok önemlidir. Yazarlar, editörler tarafından inceleme için talep edilmesi halinde veri setlerini sağlamak zorundadır. Tüm gönderiler uygun yazılımlar kullanılarak intihal ve tekrarlama açısından kontrol edilir. Bir makale göndererek yazarlar, daha önce yayınlanmış çalışmalarla karşılaştırılarak intihal açısından taranabileceğini kabul ederler. Yayınlanmadan önce intihal tespit edilirse, makale reddedilir ve yazarların kurumlarına bildirilebilir.
Başka bir dergi tarafından incelenmekte olan veya daha önce yayınlanmış makaleler kabul edilmemektedir. Bu nedenle, yazarlar ön yazılarında makalenin başka bir yere gönderilmediğini teyit etmelidirler.

Yazarlar için Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası
Yayın Etiği Komitesi'nin
(COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zeka (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:

1. Yapay Zeka Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zeka araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.

2. Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir el yazmasının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zeka aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Ön yazıda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu el yazmasının hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, örneğin ChatGPT, OpenAI]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, arka plan literatürünü özetleme] kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (AI) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.

Yayın Etiği
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Yayın Etiği Komitesi (COPE) yönergelerini benimsemektedir ve yayın etiği ilkelerini kabul ederek gönderilen tüm makaleleri bu kapsamda değerlendirir. Ayrıntılı politikalar ve vaka örnekleri için şu adresleri ziyaret edin:

Etik Onay
İnsanları, verilerini veya materyallerini içeren araştırmalar Helsinki Bildirgesi'ne uygun olmalı ve etik kurul onayı ile çalışma katılımcılarından alınmış bilgilendirilmiş onam formuna sahip olmalıdır. Etik onay gerekmiyorsa, muafiyet ve onay kurulu belirtilmelidir. Yazarlar, talep edilmesi halinde destekleyici belgeler sunmalıdır. Editör, uygun etik çerçevede yürütülmeyen çalışmaları reddedebilir ve daha fazla bilgi için etik kurulla iletişime geçebilir.
Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara (Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi "İnsan Denekleri İçeren Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler," Ekim 2013 tarihli değişiklik) uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile birlikte yüklenmelidir.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna, etik kurul onayı alındığına (kurul adı, tarih ve sayı no) ve bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgilere makalenin yöntem bölümünde mutlaka yer verilmelidir. On sekiz yaş altı bireyler için, her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.












YAYIN İLKELERİ

Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Committee on Publication Ethics (COPE), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), Budapest Open Access Initiative (BOAI) ve World Association of Medical Editors ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) organizasyonlarının öngördüğü ve kabul ettiği yayın ilkelerini uygular. Ayrıca, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi yer aldığı TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında DergiPark'ın belirlediği yayın ilkelerini uygular.

İnsan ve Hayvan Hakları
Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara (Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi "İnsan Denekleri İçeren Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler," Ekim 2013 tarihli değişiklik) uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile birlikte yüklenmelidir.
Etik kurul onayı; yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna dair beyan; ve hastadan bilgilendirilmiş onam alındığına dair kanıt, Materyal ve Metot bölümünde belirtilmelidir. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.
18 yaş altı bireyler için, lütfen her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır.

İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan veri ve analizlerin kalitesi, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi için önemli konulardır. Yazarlar, editörlerden gelen inceleme talepleri üzerine veri setlerini sağlamak zorundadır. Dergi editörleri, metin içeriklerini intihal ve çoğaltma açısından ilgili yazılımı kullanarak kontrol eder. Yazarlar, makalelerini bu dergiye göndererek, makalenin daha önce yayınlanmış eserlere karşı intihal taramasından geçirilebileceğini kabul etmiş sayılır. Yayından önce intihal tespit edilirse, makale reddedilecek ve yazarların kurumsal olarak tanınmasına tabi tutulacaktır. Bu bilgi, yazarların kurumlarına ve diğer ilgili kurumlara gönderilebilir. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, daha önce başka bir dergiye değerlendirme için gönderilmiş ve/veya önceden yayınlanmış makaleleri kabul etmez. Bu nedenle, yazarlar emin olmalı ve makalenin eşzamanlı olarak başka hiçbir dergiye gönderilmediğini kapak mektubunda beyan etmelidir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili alana eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve hukuki tüm sorumluluğu yazarlara aittir. İntihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir. Süreçteki bir makale başka bir dergiye gönderilemez veya yayınlanamaz.

Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır. Tüm yazarlar, çalışmalarını oluşturma sürecinde bir çıkar çatışması olup olmadığını açıklamalıdır. Bir çalışma için bireyler veya kurumlardan alınan her türlü finansal hibe veya diğer desteklerin, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Editör Kurulu'na açıklanması gerekir. Olası bir çıkar çatışmasını açıklamak için ICMJE Olası Çıkar Çatışması Bildirim Formu, makaleye katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından doldurulmalı ve sunulmalıdır. Derginin Editör Kurulu, editörlerin, yazarların veya hakemlerin olası çıkar çatışması durumlarını COPE ve ICMJE kılavuzları kapsamında belirler.

Finansal veya kişisel kazanç sağlayan koşullar bir çıkar çatışmasına yol açar. Bilimsel sürecin ve yayınlanan makalelerin güvenilirliği, bilimsel çalışmaların planlanması, uygulanması, yazılması, değerlendirilmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması sırasında çıkar çatışmalarının nesnel bir şekilde dikkate alınmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Finansal ilişkiler, en kolay tanımlanabilen çıkar çatışmalarıdır ve derginin, yazarların ve bilimin itibarını etkilemeleri kaçınılmazdır. Bu çatışmalar bireysel ilişkiler, akademik rekabet veya entellektüel yaklaşımlardan kaynaklanabilir. Yazarlar, çalışmanın tüm verilerine erişme veya makalelerini analiz etme, yorumlama, hazırlama ve yayınlama becerilerini kısıtlayan, kazanç veya herhangi bir başka avantaj elde etme görüşünde sponsorlarla anlaşma yapmaktan mümkün olduğunca kaçınmalıdır. Makaleler hakkında nihai kararı veren editörler, karar verecekleri konuların herhangi biri ile kişisel, mesleki veya mali bağları olmamalıdır. Yazarlar, makalelerinin bağımsız bir değerlendirme süreci ile etik ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesini sağlamak için olası çıkar çatışmaları konusunda editör kurulunu bilgilendirmelidir.

Editörlerden herhangi biri herhangi bir makalede yazar ise, ilgili editör makale değerlendirme sürecinden çıkarılır. Herhangi bir çıkar çatışmasını önlemek için makale değerlendirme süreci çift-kör olarak yürütülür. Çift-kör değerlendirme süreci nedeniyle, Baş Editör hariç, editör kurulu üyelerinden, uluslararası danışma kurulu üyelerinden veya hakemlerden hiçbiri, makalenin yazarları veya yazarların kurumları hakkında bilgilendirilmez.

Yayın ekibimiz, tüm bu durumları göz önünde bulundurarak değerlendirme sürecinin tarafsız bir şekilde yürütülmesini sağlamak için özveriyle çalışmaktadır.

Yazarlık ve Beyanı
International Committee of Medical Journal Editors kriterlerini benimsemekteyiz (JAMA. 1997; 277:927-934). İki veya daha fazla yazarlı yazılar için, her yazar, yürütülen ve raporlanan çalışmada aktif ve yeterli şekilde yer alarak yazarlık için gerekli şartları taşımalıdır. Her bir yazarın, bir yazının yazar listesine dahil edilmesi sadece şu esaslara dayanır:

(1) çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen nihai versiyonu onaylamak.

Yukarıdaki her üç şartın da karşılanmış olması gerekir. Çalışmaya katkıda bulunan diğer kişiler, Teşekkür kısmında ayrıca tanınmalıdır. Gönderilen yazılara eşlik eden kapak mektubunda, tüm yazarların her iki şartı da yerine getirdiği teyit edilmelidir.
Dergimize gönderilen yazılarda sahtecilik (fabrikasyon), çarpıtma (falsification), intihal (yağmacılık, plagiarism), dilimleme (salamization), haksız imza (hediye yazarlık, gift authorship), hayalet yazarlık (ghost authorship), bir yayının birden fazla kez yayımlanması (duplikasyon) gibi uluslararası etik ilkelere uygunluğunun sorumluluğu yazarlara aittir. Herhangi bir araştırmada yayınlanmadan önce ya da sonra böyle bir durumun tespit edilmesi halinde yazı dergiden çekilir.

Editörlerin Yazarlığı
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi hakem değerlendirme süreci tüm taraflar için gizli olarak ilerletilmektedir. Editörler, değerlendirme sürecinde gizlilik sağlanamayacağından, editöryal yazılar dışında kendi makalelerini dergiye gönderemezler. Alan editörleri ise kendi yazılarını Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’ne gönderebilirler. Alan editörlerinin yazıları, diğer yazarların makaleleri gibi gizli hakem değerlendirmesine tabi tutulur. Baş editörler ve alan editörleri, kendileri arasında herhangi bir çıkar çatışması olması durumunda Dergi yönetimine bildirmekle yükümlüdür. Yöneticiler, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’ne gönderilen yazılar konusunda editörlere öneride bulunamaz ve/veya baskı yapamaz. Yazılar, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirme için gönderilmelidir. Yazar listesi, ICMJE ve COPE'un yazarlık politikalarına uygun olarak yazar olarak yer alabilecek tüm kişileri içermelidir.

Yazarlar için Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası

Yayın Etiği Komitesi'nin
(COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zeka (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:

1. Yapay Zeka Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zeka araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.

2. Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir el yazmasının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zeka aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Ön yazıda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu el yazmasının hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, örneğin ChatGPT, OpenAI]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, arka plan literatürünü özetleme] kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (AI) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.

Reklam Politikası
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. Dergi, akademik bağımsızlığını korumak amacıyla yayın faaliyetlerini her türlü ticari reklam veya sponsorluk anlaşmasından bağımsız olarak sürdürür.
Tüm editoryal kararlar, herhangi bir ticari veya finansal etki olmaksızın, yalnızca akademik standartlar, bilimsel değer ve titiz bir hakem değerlendirme sürecine dayanılarak verilir. Dergi, kamu yararına hizmet etme ve bilimsel bilgiyi geliştirme taahhüdü ile Harran Üniversitesi’nin mali ve yayın politikalarına uygun şekilde faaliyet gösterir.
Bu ilkeler doğrultusunda, dergi ticari reklamlar veya sponsorlu içerik yayınlamaz; yalnızca akademik ve bilimsel materyallerin yayılmasına adanmıştır. Yayın sürecinin tüm aşamalarında etik yayıncılık uygulamaları ve editoryal bağımsızlık gözetilir.

İtirazlar ve Şikayetler
İtiraz ve şikayet durumları, derginin Editör Kurulu tarafından COPE kılavuzları kapsamında ele alınır. İtirazlar, makalenin bilimsel içeriğine dayanmalıdır. İtiraz ve şikayet üzerine nihai karar Baş Editör tarafından verilir. Duruma göre, dahili olarak çözülemeyen durumları çözümlemek için bir arabulucu veya harici etik editör görevlendirilir. Yazarlar, itiraz ve şikayetleri ile ilgili olarak baş editör ile tipdergisi@harran.edu.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçmelidir.

Etik Dışı Yayın Davranışının Ele Alınması
Yayıncı, iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel suistimal, sahtecilik veya intihal durumlarında, editörlerle yakın işbirliği içinde, söz konusu makaleyi değiştirmek için tüm uygun önlemleri alacaktır. Bu, en ağır durumda etkilenen çalışmanın bir düzeltme, açıklama veya geri çekilmesinin derhal yayınlanmasını içerir. Yayıncı, editörlerle birlikte, araştırma suistimalinin meydana geldiği makalelerin yayınlanmasını tespit etmek ve önlemek için makul adımlar atacak ve hiçbir koşulda bu tür bir kötüye kullanımı teşvik etmeyecek veya bilerek olmasına izin vermeyecektir.

Yayınlanmış Çalışmalarda Tespit Edilen Hatalar
Yazarlar, yayınlanmış çalışmada önemli hatalar veya yanlışlıklar tespit edilirse, derginin editörlerini veya yayıncısını derhal bilgilendirmek ve makaleyi düzeltmek veya geri çekmek için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, bir üçüncü taraftan yayınlanmış bir çalışmanın maddi bir hata veya yanlışlık içerdiğini öğrenirse, yazarlar makaleyi derhal düzeltmeli veya geri çekme gerekçesini editörler kuruluna sunmalı ya da dergi editörlerine makalenin doğruluğunun kanıtını sağlamalıdır.

Dijital Arşivleme ve Koruma Politikası
Dijital koruma, dijital formatta bulunan bilgilerin uzun vadeli ve sürekli erişimini sağlamak için erişim ve dağıtımını garanti altına alan bir dizi süreç ve faaliyettir. Koruma politikası aşağıdaki önlemleri içerir:

Web Sitesi Arşivleme
Tüm elektronik içerik (web sitesi, el yazması vb.) farklı kaynaklarda saklanır. Bir sunucudaki içerik çevrimiçidir ve okuyucuların erişimine açıktır. Aynı içeriğin bir kopyası, yedek olarak saklanır. Bir sunucu arızası durumunda, diğer kaynaklar içerisinden arşiv temini yapılır.

Özetleme/Dizinleme Hizmetleri
Dergimizin özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkında temel bilgileri depolar. Ayrıca, bazı özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkındaki meta verileri ve makalelerin elektronik versiyonlarını arşivler. Bu sayede, makalelerin kopyaları, dergilere alternatif olarak bu sistemler aracılığıyla bilim camiasına sunulur.

Yayının Durdurulması
Bu derginin yayınına son verilmesi durumunda, makaleler çevrimiçi olarak kalacak ve yukarıda açıklananlar gibi üçüncü taraflar ve arşivleme süreçleri aracılığıyla okuyucuların erişimine açık olacaktır. İçeriklere, yayın işleminin durdurulması gibi belirli durumlarda, https://tipdergisi.harran.edu.tr/tipdergisi/tr/dergiler/dergi-arsivi/ linkinden ulaşım sağlayabileceklerdir.

Yazarların Arşivleme Politikası

Özet ve Atıf Bilgileri
Yazarlar, makalelerinin özet ve atıf bilgilerini (örneğin başlık, yazar adı, yayın tarihleri) sosyal medya platformları da dahil olmak üzere yeniden kullanabilirler; ancak Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.

Kabul Edilen El Yazması
"Kabul edilen el yazması", hakemlerin önerileri doğrultusunda yapılan değişiklikler de dahil olmak üzere, bir dergi tarafından yayınlanmak üzere kabul edilen yazarın el yazmasının, düzeltme ve dizgi işlemlerinden geçmeden önceki son taslağıdır.
Açık erişimli makalelerin yazarları, makalelerini yayımlandıktan hemen sonra istedikleri yerde yayınlama ve bağlantılarını paylaşma özgürlüğüne sahiptirler. Ancak Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.


Makale değerlendirme ve yayın sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

Baş Editör

Editörler

Anesteziyoloji, Yoğun Bakım, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Farmakoloji

Alan Editörleri

Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç)
Kalp ve Damar Cerrahisi
İç Hastalıkları
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Romatolojisi, Yenidoğan
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Anesteziyoloji, Yoğun Bakım, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Fizyoloji

İstatistik Editörü

Biyoistatistik, İstatistiksel Deney Tasarımı, Uygulamalı İstatistik

Yabancı Dil Editörü

Tıbbi Farmakoloji

Sekreter

Tıbbi Fizyoloji

Danışma Kurulu

Diş Terapötikleri, Farmakoloji ve Toksikoloji, Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Temel Farmakoloji, Tıbbi Farmakoloji, Psikofarmakoloji
Nörogenetik, Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Fizyoloji
Epidemiyolojik Yöntemler, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Halk Sağlığı (Diğer)
Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Aile Hekimliği
Epigenetik , Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Tıbbi Biyoteknoloji (Diğer)
Klinik Mikrobiyoloji, Tıbbi Bakteriyoloji
Oral Tıp ve Patoloji, Tümör İmmünolojisi, Patoloji , Moleküler Hedefler
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
Tıbbi Farmakoloji
Tıp Etiği, Tıp Tarihi
Dermatoloji
Endokrinoloji, Sağlık Bilimleri

Onkolojik Cerrahi

Cerrahi Onkoloji, Genel Cerrahi

Adı Soyadı: Mehmet Emin Boleken
Doğum Tarihi: 25.04.1971
Öğrenim Durumu:
Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl
Lisans Tıp Fakültesi Çukurova Üniversitesi 1993
Y. Lisans Tıp Fakültesi Çukurova Üniversitesi 1996
Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Çocuk Cerrahisi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı 2001
Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı (özeti ekte) ve Danışman (lar)ı: Doku mühendisliği civciv embriyo hücre kültürü ve barsak yamanabilirliği
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Meral Barlas

Görevler:
Görev Unvanı Görev Yeri Yıl
Arş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Ankara 1996-2001
Uzm. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2001-2003
Uzm. Tbp. Tğm. Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Ankara 2003-2004
Uzm. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2004-2005
Yrd. Doç. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2005-2014
Doç. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2014-2019
Prof. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2019-Halen

İdari Görevler:
1. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı, 2007- Halen



Çocuk Cerrahisi
Metabolik Tıp, Tıbbi Biyokimya - Karbonhidratlar, Sağlık Bilimleri

Prof. Dr. Akpolat Ferah 01.09.1976 tarihinde Gelibolu da dünyaya gelmiş olup, ilk-orta ve lise öğrenimini Gelibolu da tamamlamıştır.  Biyoloji alanında lisans eğitimini 1997 yılında Trakya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinde bitirmiş olup, aynı yıl Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosunda Yüksek Lisans eğitimine başlamıştır. 2001-2007 yılları arasında Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosunda doktora eğitimini tamamlamış olup, aynı yıl öğretim görevlisi kadrosuna atanmıştır. 2010 yılında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalında yardımcı doçent kadrosuna atanmış olup, 2013 yılında aynı anabilim dalında Doçent, 2021 yılımda ise Profesör ünvanı almıştır. Prof. Dr. Meryem Akpolat Ferah halen görevine devam etmektedir.  Çok sayıda ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaya sahip olan Prof. Dr. Akpolat Ferah'ın Web of Science da 550 nin üzerinde atıfı olup H-indeksi 15 dir.  Evli ve bir kız çocuğuna sahiptir.

Histoloji ve Embriyoloji
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kardiyoloji , Tıp Eğitimi

ÖZGEÇMİŞ, BİLİMSEL YAYINLAR VE FAALİYETLER:
İsim ve Soy isim: Cemil Sert
Doğum yeri: Diyarbakır
Öğrenim: Dicle Üniversitesi
Y. Lisans: Dicle Üni. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik
Doktora: Dicle Üni. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik
Araş. Gör: Dicle Üni. Tıp Fak Biyofizik (1991-97)
Ögr. Gör: Dicle Üni. Tıp Fak Biyofizik ( 1997-2001)
Yard.Doç.Dr: Harran Üni.Tıp Fak Biyofizik (2001-2003).
Doç. Dr. Harran Üni. Tıp Fak Biyofizik (2003- 2009 )
Prof. Dr. Harran Üni. Tıp Fak Biyofizik Anabilim Dalı 2009-

Biyofizik

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.