Sağlık Tedbiri Kapsamındaki Çocukların Psikiyatrik Özellikleri

Öz

 Amaç: Sağlık tedbiri, çocuğun ruhsal ve fiziksel iyilik hâlinin korunmasına, tıbbî tedavisine veya rehabilitasyonuna yönelik geçici ya da kalıcı müdahaleleri kapsamaktadır. Bu çalışmada sağlık tedbiri kapsamında yönlendirilen çocukların ruhsal durumlarının, başvuru nedenlerinin ve risk göstergelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Materyal ve metod: İzmir Şehir Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği’ne Çocuk Mahkemeleri tarafından hakkında sağlık tedbiri alınmış olması nedeni ile yönlendirilen olgular çalışmaya alınmıştır. 01.01.2024 ve 01.12.2025 tarihleri arasında başvurusu yapılan olgular retrospektif olarak çalışmaya dahil edilmiştir ve dosyaları taranarak olguların sosyodemografik özellikleri ve psikiyatrik durumları incelenmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 125 çocuk dahil edilmiştir. Çocukların %61,6’sı kız, %39,4’ü erkek ve yaş ortalamaları 13,6±3,6 yıldır. Çocukların %10,4’ü (n=13) ilkokul öğrencisiyken; %4,8 (n=6) okul öncesi dönemdedir. Ortalama poliklinik başvuru sayısı 8,2±7,6 şeklindedir. Olguların 54 (%42,8) tanesi annesi ile; 26 (%20,8) tanesi babası ile; 30 (%24) tanesi anne babası ile; 13 (%10,4) tanesi birinci dereceden yakınları ile başvururken 2 tanesi kurum bakımında kaldığı için kurum yetkilileri aracılığıyla başvurmuştur. Olguların tanıları incelendiği en sık davranım bozukluğu olduğu görülmüştür.

Sonuç: Çalışmamızda çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniğine çok sık başvuran sağlık tedbiri kararı olan çocuklar değerlendirildi. Sağlık tedbiri ile izlenen vakalar hakkında çalışmalar yapılması onların takip ve tedavi süreçlerinin detaylı değerlendirilmesi, ruhsal bozukluğu olan çocukların erken müdahale ile takip ve tedavisinin yapılandırılıp düzenlenmesi hem çocuk ruh sağlığı hem de toplumsal açıdan büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık tedbiri
• Adli çocuk ve ergen psikiyatrisi
• Çocuk ihmali
• Çocuk istismarı

Psychiatric Profiles of Children Under Health Measure System

Öz

 Background: Health measure system encompasses temporary or permanent interventions aimed at protecting the mental and physical well-being of a child, providing medical treatment, or rehabilitation. This study aims to evaluate the mental health status, reasons for referral, and risk indicators of children referred under health measure programs.

Materials and Methods: Cases referred to the Child Psychiatry Clinic of İzmir Hospital due to health measures taken by the Juvenile Courts were included in the study. Cases that applied between 01.01.2024 and 01.12.2025 were retrospectively included in the study, and their sociodemographiccharacteristics and psychiatric status were examined by reviewing their files.

Results: The study included 125 children. 61.6%were girls, 39.4%were boys, and the average age was 13.6±3.6 years. 10.4% were primary school students, while 4.8% were preschool children. The average number of referrals of outpatient unit was 8.2±7.6. 54 (42.8%) of the cases presented with their mothers; 26 (20.8%) with their fathers; 30 (24%) with both parents; 13 (10.4%) with first-degree relatives; and 2 cases were in the care of social services and presented through social service authorities.When the diagnoses ofthe cases were examined, it was seen that the most frequent diagnosis was conduct disorder.

Conclusions: Our study evaluated children who were in the health measure system who frequently visited the child psychiatry clinic.Conducting studies on cases monitored in health measure system, thoroughly evaluating their follow-up and treatment processes, andstructuring and organizing the early intervention, follow-up, and treatment of children with mental disorders are in great importance both for child mental health and for society as awhole.

Anahtar Kelimeler

• Health measure
• Forensic child and adolescent psychiatry
• Child neglect
• Child abuse

Kaynakça

1. 1. Çocuk Koruma Kanunu. (2005). 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu. Resmî Gazete, 15 Temmuz 2005.
2. 2. Çocuk Koruma Kanunu. (2025). 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişiklikler. Resmî Gazete.
3. 3. Er Fazlıoğlu A. Sağlık tedbiri kapsamında tedavisi yürütülen çocukların ve ailelerinin psikososyal özelliklerinin sosyal hizmet perspektifinden değerlendirilmesi. Journal of International Social Research. 2019;12(64):735-42.
4. 4. World Health Organization. (2020). Child maltreatment: Keyfacts and prevention strategies. WHO Press. https://www.who.int
5. 5. UNICEF. (2023). Child maltreatment: Global report 2023. UNICEF Publications. https://www.unicef.org
6. 6. Güçlü DM, Acemioğlu R. Erken çocukluk döneminde yaşanan fiziksel istismar: Nitel bir çalışma. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;4(4):97-111.
7. 7. Strathearn L, Giannotti M, Mills R, Kisely S, Najman JM, Abajobir AA, et al. Long-term cognitive, psychological, and health outcomes associated with child abuse and neglect. Pediatrics. 2020;146(4):e20200438.
8. 8. Yolcuoğlu, İG. Çocukların ihmal-istismara uğramasında aile ve çocuklara yönelik risk faktörleri ve sosyal hizmet müdahalesi. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2010;21(1):73-83.

9. 9. Nasıroğlu S. Mental assessment of child and adolescents in health measures. Cukurova Med J. 2017;42:484-9.
10. 10. Güller B, Yaylacı F. Sağlık tedbiri nedeniyle takip edilen çocuk ve ergenlerin sosyodemografik ve klinik özellikleri. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health. 2022;29(2):67-74.
11. 11. Taner HA, Çetin FH, Işık Y, İşeri E. Psychopathology in abused children and adolescents and related risk factors. Anatolian Journal of Psychiatry. 2015;16(4):294–300.
12. 12. Nemeroff CB. Paradise lost: the neurobiological and clinical consequences of child abuse and neglect. Neuron. 2016;89:892-909.
13. 13. Garland AF, Hough RL, McCabe KM, Yeh M, Wood PA, Aarons GA. Prevalence of psychiatric disorders in youths across five sectors of care. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 2001;40(4):409-18.
14. 14. Dursunkaya D. Duygusal örselenme ve ihmal. İçinde: Çuhadaroğlu Ç ve ark., editörler. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı. Ankara: Hekimler Yayın Birliği; 2008;478-87.
15. 15. Schneider W, Waldfogel J, Brooks-Gunn J. The Great Recession and risk for child abuse and neglect. Child Youth Serv Rev. 2016;72:71-81.
16. 16. Reams R. Children birth to three entering the state's custody.Infant Ment Health J. 1999;20:166-74.
17. 17. Reilly T. Transition from care: Status and outcomes of youth who age out of foster care. Child welfare Newyork. 2003;82:727-46.
18. 18. Pears KC, Kim HK, Fisher PA, Yoerger K. Early school engagement and late elementary outcomes for maltreated children in foster care. Dev Psychol. 2013;49:2201-11.
19. 19. Mohr-Jensen C, Steinhausen HC. A meta-analysis and systematic review of the risks associated with childhood attention-deficit hyperactivity disorder on long-term outcomes of arrests, convictions, and incarcerations. Clin Psychol Rev. 2016;48:32-42.