Araştırma Makalesi

Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 9 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi

Öz

Amaç: Kadavra kaynaklı organ nakillerindeki yetersizlik ve yüksek ret oranları, organ arzı ile talebi arasındaki makası genişleterek küresel çapta kritik bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, adli süreçlerin bağış kararlarına etkisini değerlendirmek amacıyla, adli ve adli olmayan beyin ölümü olgularında ailelerin organ bağışı onay oranlarını karşılaştırmayı hedeflemektedir.
Materyal ve metod: Çalışma kapsamında, 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2025 tarihleri arasında Samsun Organ ve Doku Nakli Bölge Koordinasyon Merkezi'nde beyin ölümü tanısı alan 1840 olguya ait veriler retrospektif olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Olguların ortanca yaşı 57 (0-98) olup, %56,3'ü (n=1036) erkektir. Beyin ölümlerinin %93,9'u (n=1728) kamu hastanelerinde gerçekleşmiştir. Tüm kohortun %21,7'sini (n=400) adli olgular oluştururken, genel organ bağışı aile onay oranı %23,9 (n=440) olarak saptanmıştır. Adli olgularda ailelerin organ bağışına onay verme oranı (%45, n=180), adli olmayan olgulara (%18,1, n=260) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001).
Sonuç: Son on yılda tespit edilen beyin ölümü olgularının yaklaşık beşte biri adli nitelik taşımaktadır. Sanılanın aksine, adli olgu statüsü ailelerin organ bağışı kararlarını olumsuz etkilememekte; bilakis kadavra donör havuzuna katılım oranını belirgin şekilde artırmaktadır. Adli olgular, kadavradan organ verici havuzunun genişletilmesi açısından önemli bir potansiyel kaynak oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu makalenin araştırma, yazım ve/veya yayınlanması için herhangi bir mali destek almamıştır.

Proje Numarası

GOKAEK 2025/11/24

Etik Beyan

Bu araştırma Samsun Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (karar no: 2025/11/24, tarih: 28/05/2025).

Teşekkür

Beyan edilecek bir şey yok.

Kaynakça

  1. IRODaT - International Registry on Organ Donation and Transplantation [Internet]. [cited 2025 Feb 1]. Available from: https://www.irodat.org/?p=database&c=TR#data
  2. Haberal M, Moray G, Ayvazoğlu Soy EH, Arslan G. Transplantation and Legislation History in Turkey. Exp Clin Transplant. 2020 Jul;18(Suppl2):6–15. doi:10.6002/ect. rlgnsymp2020.L2
  3. International Report On Organ Donation And Transplantation Actıvities 2023. Global Observatory on Donation and Transplantation; 2024.
  4. Leblebici M. Prevalence and Potential Correlates of Family Refusal to Organ Donation for Brain-Dead Declared Patients: A 12-Year Retrospective Screening Study. Transplant Proc. 2021;53(2):548–54.
  5. Ozsoy B, Herrera-Gayol A, Unal Y, Askar M, Haberal M, Cantarovich M. Impact of Religion on Opinions About Organ Donation and Transplantation in University Students From a Single University in Turkey. Exp Clin Transplant. 2021;19(7):645–50.
  6. Hot I, Vatanoglu E, Dirican A, Dogan H. Attitudes toward Death and Brain Death among Turkey’s Physicians: A Brief Research Report. OMEGA - J Death Dying. 2009 ;59(4):339–49.
  7. Karataş H. Beyond Death: Exploring Cultural Perceptions in Cadaveric Organ Donation. OMEGA - J Death Dying. 2026;93(1):209–24.
  8. Mıhçıokur S, Ayvazoğlu Soy EH, Türkçelik E, Akın A, Haberal M. Gender Imbalance and the Relationship Between Living Donors and Recipients in Liver Transplantations in an Organ Transplant Center in Turkey. Exp Clin Transplant. 2019;17(Suppl 1):131–4.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Organ Nakli , Adli Tıp

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

9 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2026

Kabul Tarihi

1 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Kurt Bulut, G., Yavuz, D., Akca, E., Kudsioğlu, Ş. T., Aydemir, N., & Demirag, M. D. (2026). Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication. https://izlik.org/JA57PD36BN
AMA
1.Kurt Bulut G, Yavuz D, Akca E, Kudsioğlu ŞT, Aydemir N, Demirag MD. Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). https://izlik.org/JA57PD36BN
Chicago
Kurt Bulut, Gulen, Demet Yavuz, Enis Akca, Şefika Türkan Kudsioğlu, Nihal Aydemir, ve Mehmet Derya Demirag. 2026. “Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://izlik.org/JA57PD36BN.
EndNote
Kurt Bulut G, Yavuz D, Akca E, Kudsioğlu ŞT, Aydemir N, Demirag MD (01 Eylül 2026) Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]G. Kurt Bulut, D. Yavuz, E. Akca, Ş. T. Kudsioğlu, N. Aydemir, ve M. D. Demirag, “Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57PD36BN
ISNAD
Kurt Bulut, Gulen - Yavuz, Demet - Akca, Enis - Kudsioğlu, Şefika Türkan - Aydemir, Nihal - Demirag, Mehmet Derya. “Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. Advanced Online Publication (01 Eylül 2026). https://izlik.org/JA57PD36BN.
JAMA
1.Kurt Bulut G, Yavuz D, Akca E, Kudsioğlu ŞT, Aydemir N, Demirag MD. Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2026. Available at https://izlik.org/JA57PD36BN.
MLA
Kurt Bulut, Gulen, vd. “Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eylül 2026, https://izlik.org/JA57PD36BN.
Vancouver
1.Gulen Kurt Bulut, Demet Yavuz, Enis Akca, Şefika Türkan Kudsioğlu, Nihal Aydemir, Mehmet Derya Demirag. Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2026;(Advanced Online Publication). Erişim adresi: https://izlik.org/JA57PD36BN

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.