Çocukluk Çağı Nötropenisinin Klinik ve Etiyolojik Özellikleri: Tek Merkezli Retrospektif Bir Çalışma
Öz
Amaç: Nötropeni, çocukluk çağında sık görülen ve enfeksiyon riskini artıran bir hematolojik anormalliktir. Bu çalışmanın amacı, pediatrik nötropeni olgularının demografik, k linik v e etiyolojik özelliklerini değerlendirmek ve akut ile kronik nötropeni formları arasındaki farklılıkları ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları ile Pediatrik Hematoloji Kliniklerinde Mart 2023-Eylül 2024 tarihleri arasında nötropeni tanısı alan toplam 49 hasta dahil edilmiştir. Hastaların verileri hastane kayıtlarından retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların cinsiyet, nötropeni başlangıç yaşı, nötropeninin saptanma şekli, süresi (akut/kronik), etiyolojik sınıflandırması, şiddeti (hafif, o rta, a ğır) v e c iddi e nfeksiyon/sepsis g elişimi gibi klinik verileri toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmış; kategorik değişkenler için Ki-kare testi veya Fisher's Exact testi, sürekli değişkenler için ise bağımsız örneklem t-testi veya Mann-Whitney U testi uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 49 nötropeni tanılı olgunun %57,1’i erkekti ve ortalama nötropeni başlangıç yaşı 20,2±14,4 ay olarak saptanmıştır. Olguların %67,3’ünde akut nötropeni (n=33) ve %32,7’sinde kronik nötropeni (n=16) tespit edildi. Akut nötropeni grubunda ortalama tanı yaşı 12,6±8,4 ay olup, %75,8’i enfeksiyon, %21,2’si ise ilaç ilişkili etiyolojiye sahipti. Bu grubun %69,7’sini ağır nötropeni olguları oluşturmaktaydı ve akut nötropeni grubunun %15,2’sinde ciddi enfeksiyon veya sepsis izlendi. Kronik nötropeni grubunda ise ortalama tanı yaşı 37,2±26,4 ay olup, %43,8'i idiyopatik, %31,2'si otoimmün ve %25'i genetik sendromlarla ilişkiliydi. Kronik nötropenili olguların %50’sinde ciddi enfeksiyon veya sepsis gözlenmiş olup bu oran akut nötropeni grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,01).
Sonuç: Bu tek merkezli çalışma, çocukluk çağı nötropenisinin klinik ve etiyolojik açıdan heterojen bir yapı gösterdiğini ortaya koymaktadır. Akut nötropeninin çoğunlukla enfeksiyon veya ilaçlarla ilişkili olduğu ve genellikle benign bir seyir izlediği gözlenirken, kronik nötropeninin daha ileri yaşlarda ortaya çıktığı ve sıklıkla idiyopatik, otoimmün veya genetik nedenlerle ilişkili olduğu saptanmıştır. Kronik nötropenili hastalarda ciddi enfeksiyon riskinin belirgin şekilde artmış olması, bu grubun yakın izlem ve kapsamlı etiyolojik değerlendirme gereksinimini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu bulgular çocukluk çağı nötropenisinin yönetiminde bireyselleştirilmiş yaklaşımların önemini desteklemekte ve klinisyenlere yol gösterici nitelikte bilgiler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- 1. Kobayashi SD, DeLeo FR. Role of neutrophils in innate immunity: a systems biology-level approach. Wiley Interdiscip Rev Syst Biol Med. 2009;1(3):309-33.
- 2. Rungelrath V, Kobayashi SD, DeLeo FR. Neutrophils in innate immunity and systems biology-level approaches. Wiley Interdiscip Rev Syst Biol Med. 2020;12(1):e1458.
- 3. Mortaz E, Alipoor SD, Adcock IM, Mumby S, Koenderman L. Update on Neutrophil Function in Severe Inflammation. Front Immunol. 2018;9:2171.
- 4. Liew PX, Kubes P. The Neutrophil's Role During Health and Disease. Physiol Rev. 2019;99(2):1223-48.
- 5. Gupta AK, Meena JP. Neutropenia in Pediatric Infections. Indian J Pediatr. 2019;86(11):983-4.
- 6. Welte K, Zeidler C, Dale DC. Severe congenital neutropenia. Semin Hematol. 2006;43(3):189-95.
- 7. Newburger PE, Dale DC. Evaluation and management of patients with isolated neutropenia. Semin Hematol. 2013;50(3):198-206.
- 8. Lirette MP, Wright N, Trottier ED, Beck CE. Management of febrile neutropenia in immunocompetent children and youth. Paediatr Child Health. 2023;28(5):324-30.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi, Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
15 Ocak 2026
Kabul Tarihi
11 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 2