Araştırma Makalesi
Savaşın Gölgesinde Tüberküloz: Türkiye'nin Sınır İlinde Türk ve Suriyeli Hastaların Karşılaştırılması
Öz
Amaç: Günümüzde dünyada yaklaşık 250 milyon uluslararası ve 763 milyon iç göçmen bulunmaktadır. Türkiye'ye dış göç çoğunlukla Suriye, Afganistan ve Irak'tan gelmektedir. En kötü olumsuz koşul olan savaş ve bunun sonucunda ortaya çıkan göçler, tüberküloz hastalığına karşı yüksek bir duyarlılık yaratmaktadır. Bu makalenin amacı, Türkiye'nin Suriye sınırındaki ilinde elverişsiz sosyoekonomik koşulların kolaylaştırdığı tüberküloz hastalığını etnik kökene göre değerlendirmektir.
Materyal ve metod: Çalışmada kullanılan veriler 2022 yılına aittir ve Şanlıurfa Tüberküloz Dispanseri Kurumu'nda arşivlenen dosyalardan alınmıştır. Türk ve Suriyeli hastaların demografik bilgileri, tanı ve tedavi bilgileri dosyalardan elde edilerek değerlendirilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmada, hastaların yaklaşık beşte birinin Suriyeli olduğu tespit edilmiştir. Suriyeli hastaların ortalama yaşının daha düşük olduğu ve 0-14 yaş aralığındaki hasta oranının Türk hastalara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Suriyeli hastalarda pulmoner tüberküloz oranı, ekstra pulmoner tüberküloz oranından çok daha yüksekti. Streptomisin direnci Türk hastalarda en yaygın iken, rifampisin direnci Suriyeli hastalarda en yaygın idi.
Sonuç: Çalışmamız, göç alan ülkelerin bulaşıcı hastalıklar açısından risk altında olduğunu hatırlattı. Çalışmamız sonucunda, Türk ve Suriyeli hastalar arasında sosyodemografik ve hastalıkla ilgili özellikler açısından bazı farklılıklar tespit edildi. Çalışmamız, etnik köken farklılıklarına dayalı ilaç direnci farklılıklarının araştırılması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. T.C. Ministry of Health. Tuberculosis Diagnosis Treatment Guide, Ministry of Health Publications Ankara, 2011.
- 2. World Health Organization (March 2007: Retrieved on 10 January 2008). Tuberculosis Fact sheet N°104 - Global and regional incidence.
- 3. D’Ambrosio L, Centis R, Tiberi S, Tadolini M, Dalcolmo M, Rendon A, et al. Delamanid and bedaquiline to treat multidrug-resistant and extensively drug-resistant tuberculosis in children: a systematic review. J Th orac Dis. 2017;9(7):2093-101.
- 4. Furin J, Cox H, Pai M. Tuberculosis. Lancet. 2019;20:393(10181):1642-56.
- 5. Githinji LN, Gray DM, Zar HJ. Lung function in HIV-infected children and adolescents. Pneumonia (Nathan). 2018;25:10:6.
- 6. Lawn SD, Zumla AI. Tuberculosis. Lancet. 2011;2:378(9785):57-72.
- 7. Kolcu G, Demirbaş T, Yıldırım AE, Gökgöz M, Öngel K. The Importance of Anamnesis Findings in Measles Disease. Smyrna Medical Journal. 2015;5(3):7-10.
- 8. Topçu S, Beşer A. Migration and Health. CU School of Nursing Journal. 2006;10(3): 37-42.
- 9. Demir G, Arıöz A. Healthy Lifestyle Behaviors of Migrant Women and Affecting Factors. Journal of Düzce University Health Sciences Institute. 2014;1(2).
- 10. Keskinbora K. Another enemy in the war: tuberculosis. Mersin University Faculty of Medicine Lokman Hekim Journal of Medical History and Folkloric Medicine. 2016;6(3):174-84.
- 11. Gambhir S, Ravina M, Rangan K, Dixit M, Barai S, Bomanji J. Imaging in extrapulmonary tuberculosis. International Journal of Infectious Diseases. 2017;56:237-47.
- 12. Sharara, S, Kanj S. War and infectious diseases: challenges of the Syrian civil war. PLoS Pathogens. 2014;10(11), e1004438.
- 13. Aydoğan S, Metintas S. External Migration to Turkey and Its Effects on Health. Turkish World Application and Research Center Public Health Journal. 2017;2(2):37-45.
- 14. Doğru S, Döner P. Frequency and outcomes of new patients with pulmonary tuberculosis in Hatay province after Syrian civil war. Indian J Tuberc. 2017;64(2):83-8.
- 15. Aktaş A, Nakipoğlu Y, Şatana D. A current look at our country's data on tuberculosis. Sakarya Medical Journal. 2022;12(3):586-95.
- 16. European Centre for Disease Prevention and Control, WHO Regional Off ice for Europe. Tuberculosis surveillance and monitoring in Europe 2021 – 2019 data. Copenhagen: WHO Regional Off ice for Europe; 2021. (accessed January 10, 2022)
- 17. Number of Syrians in Turkey in 2022. https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi-aralik-2022/ (accessed January 1, 2025)
- 18. Dogar OF, Shah SK, Chughtai AA, Qadeer E. Gender disparity in tuberculosis cases in eastern and western provinces of Pakistan. BMC infectious diseases. 2012;12:1-7.
- 19. Arab Borzou Z, Afzal Aghaei M, Esmaeli H, Samiei A, Jamali J, Mohammadzadelari S. Evaluating related factors with sputum smear negation at the end of the second month of tuberculosis treatment. Med J Mashhad Univ Med Sci. 2016;10:547-54.
- 20. Ilgazli A, Boyaci H, Basyigit İ, Yildiz F. Extrapulmonary tuberculosis: clinical and epidemiologic spectrum of 636 cases. Archives of medical research. 2004;35(5):435-41.
- 21. Najafizada M, Rahman A, Taufique Q, Sarkar A. Social determinants of multidrug-resistant tuberculosis: a scoping review and research gaps. Indian Journal of Tuberculosis 2021;68(1):99-105.
- 22. Yaghi AR, Shaheed HS, Harun SN, Hyder Ali IA, Khan AH. Survival trend of tuberculosis patients and risk factors associated with mortality and developing drug-resistant tuberculosis in hospital Pulau Pinang, Malaysia: a retrospective study. Advances in Respiratory Medicine. 2022;90(6):467-82.
- 23. Gazel D, Çeylan K, Çalışkantürk G, Karslıgil. Analysis of Mycobacterium tuberculosis complex isolates produced from samples of patients living in northern Syria. Mikrobiyol Bul. 2023;57(3):444-53.
- 24. Abarca Tomá, B, Pell C, Bueno Cavanillas A, Guillén Solvas J, Pool R, Roura M. Tuberculosis in migrant populations: A systematic review of the qualitative literature. PLOS ONE. 2013;8(12), e82440.
- 25. Zubaroğlu AH. Evaluation of 2013-2014 tuberculosis surveillance and performance in Hatay province: Comparison of local and immigrant cases. Master's thesis, Health Sciences Institute, Turkey, 2016.
Tuberculosis in the Shadow of War: A Comparison of Turkish and Syrian Patients in Türkiye's Border Province
Öz
Background: Today, there are approximately 250 million international and 763 million internal migrants in the world. External migration to Türkiye is mostly from Syria, Afghanistan, and Iraq. War, which is the worst of the adverse conditions, and the resulting migrations increase susceptibility to tuberculosis disease. This study aimed to evaluate tuberculosis, which is facilitated by unfavorable socioeconomic conditions, in a Turkish border province neighboring Syria, according to ethnicity.
Materials and Methods: The data used in the study belong to the year 2022 and were taken from the files archived in Şanlıurfa Tuberculosis Dispensary Institution. Demographic information, diagnosis and treatment information of Turkish and Syrian patients were obtained from the files and evaluated.
Results: In this study, we found that approximately one fifth of the patients were Syrian. It was found that the average age of Syrian patients was lower and the rate of patients in the 0-14 age range was higher than that of Turkish patients. The rate of pulmonary tuberculosis was higher in Syrian patients than extrapulmonary tuberculosis. While streptomycin resistance was most common in Turkish patients, rifampicin resistance was most common in Syrian patients.
Conclusions: Our study reminded us that countries receiving immigration are at risk of infectious diseases. As a result of our study, some differences were found between Turkish and Syrian patients in terms of sociodemographic and disease-related characteristics. Our study has once again revealed that drug resistance differences based on ethnicity differences should be investigated.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
The study was conducted in accordance with the declaration of Helsinki and approved by the Harran University Ethics Committees. (Reference No. HRU/24.20.59). The information collected remained confidential and anonymous.
Destekleyen Kurum
None
Teşekkür
I thank the Sanliurfa Tuberculosis Dispensary Institution for sharing tuberculosis patients. Thanks also to Elif Demir for her contributions to the article.
Kaynakça
- 1. T.C. Ministry of Health. Tuberculosis Diagnosis Treatment Guide, Ministry of Health Publications Ankara, 2011.
- 2. World Health Organization (March 2007: Retrieved on 10 January 2008). Tuberculosis Fact sheet N°104 - Global and regional incidence.
- 3. D’Ambrosio L, Centis R, Tiberi S, Tadolini M, Dalcolmo M, Rendon A, et al. Delamanid and bedaquiline to treat multidrug-resistant and extensively drug-resistant tuberculosis in children: a systematic review. J Th orac Dis. 2017;9(7):2093-101.
- 4. Furin J, Cox H, Pai M. Tuberculosis. Lancet. 2019;20:393(10181):1642-56.
- 5. Githinji LN, Gray DM, Zar HJ. Lung function in HIV-infected children and adolescents. Pneumonia (Nathan). 2018;25:10:6.
- 6. Lawn SD, Zumla AI. Tuberculosis. Lancet. 2011;2:378(9785):57-72.
- 7. Kolcu G, Demirbaş T, Yıldırım AE, Gökgöz M, Öngel K. The Importance of Anamnesis Findings in Measles Disease. Smyrna Medical Journal. 2015;5(3):7-10.
- 8. Topçu S, Beşer A. Migration and Health. CU School of Nursing Journal. 2006;10(3): 37-42.
- 9. Demir G, Arıöz A. Healthy Lifestyle Behaviors of Migrant Women and Affecting Factors. Journal of Düzce University Health Sciences Institute. 2014;1(2).
- 10. Keskinbora K. Another enemy in the war: tuberculosis. Mersin University Faculty of Medicine Lokman Hekim Journal of Medical History and Folkloric Medicine. 2016;6(3):174-84.
- 11. Gambhir S, Ravina M, Rangan K, Dixit M, Barai S, Bomanji J. Imaging in extrapulmonary tuberculosis. International Journal of Infectious Diseases. 2017;56:237-47.
- 12. Sharara, S, Kanj S. War and infectious diseases: challenges of the Syrian civil war. PLoS Pathogens. 2014;10(11), e1004438.
- 13. Aydoğan S, Metintas S. External Migration to Turkey and Its Effects on Health. Turkish World Application and Research Center Public Health Journal. 2017;2(2):37-45.
- 14. Doğru S, Döner P. Frequency and outcomes of new patients with pulmonary tuberculosis in Hatay province after Syrian civil war. Indian J Tuberc. 2017;64(2):83-8.
- 15. Aktaş A, Nakipoğlu Y, Şatana D. A current look at our country's data on tuberculosis. Sakarya Medical Journal. 2022;12(3):586-95.
- 16. European Centre for Disease Prevention and Control, WHO Regional Off ice for Europe. Tuberculosis surveillance and monitoring in Europe 2021 – 2019 data. Copenhagen: WHO Regional Off ice for Europe; 2021. (accessed January 10, 2022)
- 17. Number of Syrians in Turkey in 2022. https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi-aralik-2022/ (accessed January 1, 2025)
- 18. Dogar OF, Shah SK, Chughtai AA, Qadeer E. Gender disparity in tuberculosis cases in eastern and western provinces of Pakistan. BMC infectious diseases. 2012;12:1-7.
- 19. Arab Borzou Z, Afzal Aghaei M, Esmaeli H, Samiei A, Jamali J, Mohammadzadelari S. Evaluating related factors with sputum smear negation at the end of the second month of tuberculosis treatment. Med J Mashhad Univ Med Sci. 2016;10:547-54.
- 20. Ilgazli A, Boyaci H, Basyigit İ, Yildiz F. Extrapulmonary tuberculosis: clinical and epidemiologic spectrum of 636 cases. Archives of medical research. 2004;35(5):435-41.
- 21. Najafizada M, Rahman A, Taufique Q, Sarkar A. Social determinants of multidrug-resistant tuberculosis: a scoping review and research gaps. Indian Journal of Tuberculosis 2021;68(1):99-105.
- 22. Yaghi AR, Shaheed HS, Harun SN, Hyder Ali IA, Khan AH. Survival trend of tuberculosis patients and risk factors associated with mortality and developing drug-resistant tuberculosis in hospital Pulau Pinang, Malaysia: a retrospective study. Advances in Respiratory Medicine. 2022;90(6):467-82.
- 23. Gazel D, Çeylan K, Çalışkantürk G, Karslıgil. Analysis of Mycobacterium tuberculosis complex isolates produced from samples of patients living in northern Syria. Mikrobiyol Bul. 2023;57(3):444-53.
- 24. Abarca Tomá, B, Pell C, Bueno Cavanillas A, Guillén Solvas J, Pool R, Roura M. Tuberculosis in migrant populations: A systematic review of the qualitative literature. PLOS ONE. 2013;8(12), e82440.
- 25. Zubaroğlu AH. Evaluation of 2013-2014 tuberculosis surveillance and performance in Hatay province: Comparison of local and immigrant cases. Master's thesis, Health Sciences Institute, Turkey, 2016.
Toplam 25 adet kaynakça vardır.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Göğüs Hastalıkları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 4 Şubat 2026 |
| Kabul Tarihi | 17 Mart 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 27 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35440/hutfd.1882116 |
| IZ | https://izlik.org/JA73HH92EY |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (e-ISSN: 1309-4025, ISSN: 1304-9623), Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. 2004 yılında yayın hayatına başlayan dergimiz kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak yayınlanmış olup; 2025 yılı 4. sayıdan itibaren; yayınlanan tüm makalelerde CC-BY-NC-SA 4.0 lisansına da yer vermiştir. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır.
Tüm tıp alanlarında yapılmış Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’nde, tıp bilimleri ile ilgili alanlarda (temel, dahili ve cerrahi) deneysel ve klinik özgün araştırma makaleleri, davetli derlemeler, olgu sunumları ve editöre mektuplar yayınlamaktadır.
Genel tıbbi konularda yüksek kalitede bilimsel makaleler yayınlayarak tıp bilimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Derginin misyonu, tıp alanındaki bilgi birikimini genişletmek ve yaygınlaştırmak amacıyla, fikirleri bir araya getiren ve keşfi teşvik eden, destekleyici ve dinamik bir bilim insanları topluluğu oluşturmaktır.
Dergimizin temel amacı, yüksek bilimsel ve etik standartlara sahip özgün araştırmaları yayınlayarak bilimsel literatüre katkıda bulunmaktır.
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Editör Kurulu, Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME), Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Konseyi (ICMJE), Yayın Etiği Komitesi (COPE), Çalışmaların Raporlanmasında Konsolidasyon Standartları (CONSORT) ve Epidemiyolojide Gözlemsel Çalışmaların Raporlanmasının Güçlendirilmesi (STROBE) ilkelerine uymaktadır.
Yazım Kuralları
Yazım Kuralları
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (e-ISSN: 1309-4025, ISSN: 1304-9623), Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. 2004 yılında yayın hayatına başlayan dergide, 2025 yılından itibaren yayınlanan tüm makaleler CC BY-NC-SA 4.0 lisansıyla kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak paylaşılmaktadır. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır.
Makale formatı, Tıp Dergilerinde Akademik Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayınlanmasına İlişkin ICMJE Tavsiyelerine http://www.icmje.org/icmje-recommendations.pdf) uygun olmalıdır. Dergi formatına uymayan ve intihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir.
Dergiye gönderilen tüm çalışmaların özgün olması ve daha önce başka bir yerde yayınlanmamış olması gerekmektedir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili alana eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Makale lisansüstü tezlerden üretilmiş ise tarihi ve tez numarası (Ulusal Tez Merkezi) belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve hukuki tüm sorumluluğu yazarlara aittir.
Genel Kurallar
Dergiye gönderilecek tüm çalışmalar Microsoft Word formatında olmalıdır. Makale metni ile birlikte tüm şekil, grafik ve tablolar tek bir dosya halinde veya talimatlara uygun şekilde elektronik ortamda sunulmalıdır. Yazının başlığı ve kısa başlığı kapak sayfasında yer almalıdır. Her iki başlık Türkçe ve İngilizce olarak yazılmalıdır. Yazının başlığı 100 karakteri, kısa başlığı ise 50 karakteri geçmemelidir. Yazıda çalışmaya katkısı olan tüm yazarların adları, soyadları, çalıştıkları kurumlar, e-posta adresleri ve ORCID ID numaraları açık olarak yazılmalıdır.
İngilizce makalelerde gerekli görülmesi durumunda dil yönünden kontrolün yapılması için profesyonel çeviri onaylı dil edisyon belgesi istenebilir.
Dergimizde çift-kör hakemlik süreci uygulandığından, yazar(lar)ın kimliğini belli edecek isim, kurum, teşekkür vb. hiçbir bilgiye kapak sayfası haricindeki bölümlerde yer verilmemelidir.
Dergimiz, aşağıda yer alan makale türlerinde makale kabul etmektedir;
A) Özgün Araştırma
İlgili bir alanda özgün araştırma bulgularını bildiren özgün araştırma makaleleri. Makaleler şunları içermelidir:
o Türkçe özet; Amaç, Materyal ve Metod, Bulgular, Sonuç başlıkları şeklinde, İngilizce özet; Background, Materials and Methods, Results, Conclusions şeklinde başlıkları yapılandırılmış olup en fazla 250 kelime olarak yüklenmelidir.
o Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla beş adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerin seçimi Medical Subject Headings (MeSH) veri tabanına (www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html), Türkçe anahtar kelimelerin seçimi ise Türkiye Bilim Terimleri (TBT) portalına (www.bilimterimleri.com) uygun olmalıdır.
o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: Giriş, Materyal ve Metod, Bulgular, Tartışma, Sonuç, Kaynaklar, İngilizce makalelerde; Introduction, Materials and Methods, Results, Discussion, Conclusion, References başlıkları şeklinde yapılandırılmış olmalıdır.
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 4000’i geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 10 adet olmalıdır. Tablolar ve şekiller mutlaka isimlendirilmeli, metinde geçiş sırasına göre numaralandırılmalı ve metin içinde geçtiği yerlerde ilgili cümlenin sonunda belirtilmelidir. Tablolar (Tablo 1., Tablo 2., ...) ve şekiller (Şekil 1., Şekil 2.) ardışık numara ile gösterilmelidir. Tablo başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları ise şeklin altında yer almalıdır. Mikroskobik resimlerde büyütme oranı ve tekniği açıklanmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 40 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].
Dergi:
• Dergi isimlerinin kısaltmaları Index Medicus/Medline/PubMed listesine göre yapılmalıdır (dergilerin kısaltmaları için NLM tarafından her yıl yayınlanan MEDLINE dergilerin listesine http://www.nlm.nih.gov/tsd/serials/lji.html adresinden ulaşılabilir). Dergi ismi bu listelerde yer almıyorsa tam olarak yazılmalıdır.
• Kaynaklarda yazarların soyadları ile adlarının baş harfleri yazılmalıdır. Kaynaklarda yazar sayısı 6’dan fazla ise ilk 6 yazarın ismi yazılır ve sonrasındaki yazarların isimleri yerine İngilizce kaynaklarda ‘‘et al.’’, Türkçe kaynaklarda ‘‘ve ark.’’ yazılır.
1) Koyuncu I, Gonel A, Kocyigit A, Temiz E, Durgun M, Supuran CT. Selective inhibition of carbonic anhydrase-IX by sulphonamide derivatives induces pH and reactive oxygen species-mediated apoptosis in cervical cancer HeLa cells. J Enzyme Inhib Med Chem. 2018;33(1):1137-49.
Türkiye’de yayımlanan ulusal dergilerin adları (indekslenenler hariç) tam olarak yazılmalıdır.
2) Öztürk İA, Ertürk C, Bilge A, Altay MA, Altay N, Işıkan UE. Tibia Kırıklarında Cerrahi Tedavi Yöntemlerinin Kompartman Basıncına Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2017;14(3):160-70.
Ek sayı (Supplement):
3) Solca M. Acute pain management: Unmet needs and new advances in pain management. Eur J Anaesthesiol 2002;19 Suppl 25: S3-10.
Henüz yayınlanmamış online makaleler;
4) Das RR, Singh M, Naik SS. Vitamin D as an adjunct to antibiotics for the treatment of acute childhood pneumonia. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Jul 19;7:CD011597. doi: 10.1002/14651858.CD011597.pub2. [Epub ahead of print] Review.
Kitaplar:
1) Krogman WM, İşcan MY. The Human Skeleton in Forensic Medicine. Second ed. Springfield Illinois: Charles Thomas Publisher, 1986:189-243.
2) Beard SD. Gaines PA, eds. Vascular and Endovascular Surgery. London: WB Sounders, 1998:319-29.
Kitaptan Bölüm:
1) Soysal Z, Albek E, Eke M. Fetüs hakları. Soysal Z, Çakalır C, ed. Adli Tıp, Cilt III, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1999:1635-1650.
2) Freidman WF. The intrinsic properties of the developing heart. In: Sonneblick E, Leschi M, Friedman WF, eds. Neonatal Heart Disease. New York: Grunestratton, 1999:21-50.
İnternet makalesi:
1) Abood S. Quality improvement initiative in nursing homes: The ANA acts in an advisory role. Am J Nurs [serial on the Internet] 2002 [cited 12 Aug 2002]. Available from: www.nursingworld.org/AJN/2002/june/wawatch.htm
Web sitesi:
1) Cancer-pain.org [homepage on the Internet]. New York: Association of Cancer Online Resources [updated 16 May 2002; cited 9 July 2002]. Available from: www.cancer-pain.org
Tez:
1) Gezer R: Rugae Palatina’ların Morfolojik Özellikleri ve Bireysel Farklılıklar. Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2016.
B) Vaka Sunumu
• Türkçe ve İngilizce özet, başlıkları yapılandırılmamış şekilde tek paragraf halinde yazılmalıdır. En fazla 200 kelime olarak yüklenmelidir.
• Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla beş adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerin seçimi Medical Subject Headings (MeSH) veri tabanına (www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html), Türkçe anahtar kelimelerin seçimi ise Türkiye Bilim Terimleri (TBT) portalına (www.bilimterimleri.com) uygun olmalıdır.
o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: Giriş, Olgu, Tartışma, Kaynaklar, İngilizce makalelerde; Introduction, Case, Discussion, References başlıkları şeklinde yapılandırılmalıdır.
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 2000’i geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 10 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].
C) Editöre Mektup
• Türkçe ve İngilizce özet bulunmamaktadır.
o Ana Metin;
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 500’ü geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 5 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].
D) Görüntü Sunumları
• Türkçe ve İngilizce özet bulunmamaktadır.
o Ana Metin;
Tablolar, şekil ve kaynaklar hariç olacak şekilde kelime sayısı 300’ü geçmemelidir.
Tablo veya şekil sayısı en fazla 2 adet olmalıdır.
Kaynak sayısı en fazla 3 olmalıdır.
o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralığı iki (2.0) olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, cümle sonunda noktadan hemen önce parantez ( ) içinde belirtilmelidir.
o Birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, numaralar virgülle (,) ayrılmalı; ardışık üç veya daha fazla kaynak için ise aralık bir tire (-) ile belirtilmelidir. [Örnek: (5, 7, 9) veya (12-15)].
E) Davetli Derleme
o Bu tür makaleler sayıca sınırlı olup hakem değerlendirmesine tabi tutulmazlar. Davetli derlemeler, doğrudan editör onayından geçerek yayına kabul edilir.
Telif Hakkı Formu: Telif hakkı formu tüm yazarlar tarafından imzalanmalı ve gönderime ek olarak gönderilmelidir.
Editöryal Politikalar
Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) ve Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME) Yayın Etiği Komitesi (COPE) standartlarını benimsemektedir. Ayrıca, tıp dergilerindeki akademik çalışmaların yürütülmesi, raporlanması, düzenlenmesi ve yayınlanması için Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi'nin (ICMJE) önerilerine uymaktadır.
Yazarlık Kriterleri
Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi'nin (JAMA. 1997; 277:927-934) kriterleri takip edilmektedir. İki veya daha fazla yazarı olan makaleler için, her yazarın çalışmaya aktif ve önemli ölçüde katkıda bulunmuş olması gerekir.
Yazarlar şunlara göre dahil edilmelidir:
(1) çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen nihai versiyonu onaylamak,
Tüm yazarlar yukarıdaki 3 maddede belirtilen koşulları karşılamalıdır. Çalışmaya katkıda bulunan ancak bu kriterleri karşılamayan kişilere ayrıca teşekkür edilmelidir. Ön yazıda, listelenen tüm yazarların bu yazarlık gerekliliklerini karşıladığı teyit edilmelidir.
Makaleler, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirmeye sunulmalıdır.
Editörlerin Yazarlığı
Dergimizde hakem değerlendirme süreci tüm taraflar için gizlidir. Alan editörlerinin makaleleri, diğer yazarların makaleleri gibi anonim hakem değerlendirmesine tabi tutulur.
Baş editörler ve alan editörleri, aralarında herhangi bir çıkar çatışması olması durumunda dergi yönetimini bilgilendirmekle yükümlüdür.
Yöneticiler, dergiye gönderilen makaleler hakkında editörlere öneride bulunamaz ve/veya baskı yapamazlar.
Çıkar Çatışması
Sorumlu yazarlar, çıkar çatışmalarını ve anlaşmazlıkları beyan etmelidir. Gönderilen makalenin konusu olan çalışma için alınan maddi ve her türlü katkı, destek ve fonlar belirtilmelidir (bu desteğin nasıl ve çalışmanın hangi aşamasında alındığına dair açıklamalar da dahil). Herhangi bir destek alınmamışsa da beyan edilmelidir.
Yazarlar, editörler ve hakemler, karar verme süreçlerini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması yaşarlarsa, Baş Editör'e yazılı olarak bildirmelidirler.
İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan verilerin ve analizlerin kalitesi dergimiz için çok önemlidir. Yazarlar, editörler tarafından inceleme için talep edilmesi halinde veri setlerini sağlamak zorundadır. Tüm gönderiler uygun yazılımlar kullanılarak intihal ve tekrarlama açısından kontrol edilir. Bir makale göndererek yazarlar, daha önce yayınlanmış çalışmalarla karşılaştırılarak intihal açısından taranabileceğini kabul ederler. Yayınlanmadan önce intihal tespit edilirse, makale reddedilir ve yazarların kurumlarına bildirilebilir.
Başka bir dergi tarafından incelenmekte olan veya daha önce yayınlanmış makaleler kabul edilmemektedir. Bu nedenle, yazarlar ön yazılarında makalenin başka bir yere gönderilmediğini teyit etmelidirler.
Yazarlar için Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası
Yayın Etiği Komitesi'nin
(COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zeka (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:
1. Yapay Zeka Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zeka araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.
2. Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir el yazmasının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zeka aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Ön yazıda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu el yazmasının hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, örneğin ChatGPT, OpenAI]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, arka plan literatürünü özetleme] kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (AI) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.
Yayın Etiği
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Yayın Etiği Komitesi (COPE) yönergelerini benimsemektedir ve yayın etiği ilkelerini kabul ederek gönderilen tüm makaleleri bu kapsamda değerlendirir. Ayrıntılı politikalar ve vaka örnekleri için şu adresleri ziyaret edin:
Etik Onay
İnsanları, verilerini veya materyallerini içeren araştırmalar Helsinki Bildirgesi'ne uygun olmalı ve etik kurul onayı ile çalışma katılımcılarından alınmış bilgilendirilmiş onam formuna sahip olmalıdır. Etik onay gerekmiyorsa, muafiyet ve onay kurulu belirtilmelidir. Yazarlar, talep edilmesi halinde destekleyici belgeler sunmalıdır. Editör, uygun etik çerçevede yürütülmeyen çalışmaları reddedebilir ve daha fazla bilgi için etik kurulla iletişime geçebilir.
Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara (Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi "İnsan Denekleri İçeren Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler," Ekim 2013 tarihli değişiklik) uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile birlikte yüklenmelidir.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna, etik kurul onayı alındığına (kurul adı, tarih ve sayı no) ve bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgilere makalenin yöntem bölümünde mutlaka yer verilmelidir. On sekiz yaş altı bireyler için, her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN İLKELERİ
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Committee on Publication Ethics (COPE), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), Budapest Open Access Initiative (BOAI) ve World Association of Medical Editors ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) organizasyonlarının öngördüğü ve kabul ettiği yayın ilkelerini uygular. Ayrıca, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi yer aldığı TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında DergiPark'ın belirlediği yayın ilkelerini uygular.
İnsan ve Hayvan Hakları
Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara (Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi "İnsan Denekleri İçeren Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler," Ekim 2013 tarihli değişiklik) uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile birlikte yüklenmelidir.
Etik kurul onayı; yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna dair beyan; ve hastadan bilgilendirilmiş onam alındığına dair kanıt, Materyal ve Metot bölümünde belirtilmelidir. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.
18 yaş altı bireyler için, lütfen her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır.
İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan veri ve analizlerin kalitesi, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi için önemli konulardır. Yazarlar, editörlerden gelen inceleme talepleri üzerine veri setlerini sağlamak zorundadır. Dergi editörleri, metin içeriklerini intihal ve çoğaltma açısından ilgili yazılımı kullanarak kontrol eder. Yazarlar, makalelerini bu dergiye göndererek, makalenin daha önce yayınlanmış eserlere karşı intihal taramasından geçirilebileceğini kabul etmiş sayılır. Yayından önce intihal tespit edilirse, makale reddedilecek ve yazarların kurumsal olarak tanınmasına tabi tutulacaktır. Bu bilgi, yazarların kurumlarına ve diğer ilgili kurumlara gönderilebilir. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, daha önce başka bir dergiye değerlendirme için gönderilmiş ve/veya önceden yayınlanmış makaleleri kabul etmez. Bu nedenle, yazarlar emin olmalı ve makalenin eşzamanlı olarak başka hiçbir dergiye gönderilmediğini kapak mektubunda beyan etmelidir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili alana eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve hukuki tüm sorumluluğu yazarlara aittir. İntihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir. Süreçteki bir makale başka bir dergiye gönderilemez veya yayınlanamaz.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır. Tüm yazarlar, çalışmalarını oluşturma sürecinde bir çıkar çatışması olup olmadığını açıklamalıdır. Bir çalışma için bireyler veya kurumlardan alınan her türlü finansal hibe veya diğer desteklerin, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Editör Kurulu'na açıklanması gerekir. Olası bir çıkar çatışmasını açıklamak için ICMJE Olası Çıkar Çatışması Bildirim Formu, makaleye katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından doldurulmalı ve sunulmalıdır. Derginin Editör Kurulu, editörlerin, yazarların veya hakemlerin olası çıkar çatışması durumlarını COPE ve ICMJE kılavuzları kapsamında belirler.
Finansal veya kişisel kazanç sağlayan koşullar bir çıkar çatışmasına yol açar. Bilimsel sürecin ve yayınlanan makalelerin güvenilirliği, bilimsel çalışmaların planlanması, uygulanması, yazılması, değerlendirilmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması sırasında çıkar çatışmalarının nesnel bir şekilde dikkate alınmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Finansal ilişkiler, en kolay tanımlanabilen çıkar çatışmalarıdır ve derginin, yazarların ve bilimin itibarını etkilemeleri kaçınılmazdır. Bu çatışmalar bireysel ilişkiler, akademik rekabet veya entellektüel yaklaşımlardan kaynaklanabilir. Yazarlar, çalışmanın tüm verilerine erişme veya makalelerini analiz etme, yorumlama, hazırlama ve yayınlama becerilerini kısıtlayan, kazanç veya herhangi bir başka avantaj elde etme görüşünde sponsorlarla anlaşma yapmaktan mümkün olduğunca kaçınmalıdır. Makaleler hakkında nihai kararı veren editörler, karar verecekleri konuların herhangi biri ile kişisel, mesleki veya mali bağları olmamalıdır. Yazarlar, makalelerinin bağımsız bir değerlendirme süreci ile etik ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesini sağlamak için olası çıkar çatışmaları konusunda editör kurulunu bilgilendirmelidir.
Editörlerden herhangi biri herhangi bir makalede yazar ise, ilgili editör makale değerlendirme sürecinden çıkarılır. Herhangi bir çıkar çatışmasını önlemek için makale değerlendirme süreci çift-kör olarak yürütülür. Çift-kör değerlendirme süreci nedeniyle, Baş Editör hariç, editör kurulu üyelerinden, uluslararası danışma kurulu üyelerinden veya hakemlerden hiçbiri, makalenin yazarları veya yazarların kurumları hakkında bilgilendirilmez.
Yayın ekibimiz, tüm bu durumları göz önünde bulundurarak değerlendirme sürecinin tarafsız bir şekilde yürütülmesini sağlamak için özveriyle çalışmaktadır.
Yazarlık ve Beyanı
International Committee of Medical Journal Editors kriterlerini benimsemekteyiz (JAMA. 1997; 277:927-934). İki veya daha fazla yazarlı yazılar için, her yazar, yürütülen ve raporlanan çalışmada aktif ve yeterli şekilde yer alarak yazarlık için gerekli şartları taşımalıdır. Her bir yazarın, bir yazının yazar listesine dahil edilmesi sadece şu esaslara dayanır:
(1) çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen nihai versiyonu onaylamak.
Yukarıdaki her üç şartın da karşılanmış olması gerekir. Çalışmaya katkıda bulunan diğer kişiler, Teşekkür kısmında ayrıca tanınmalıdır. Gönderilen yazılara eşlik eden kapak mektubunda, tüm yazarların her iki şartı da yerine getirdiği teyit edilmelidir.
Dergimize gönderilen yazılarda sahtecilik (fabrikasyon), çarpıtma (falsification), intihal (yağmacılık, plagiarism), dilimleme (salamization), haksız imza (hediye yazarlık, gift authorship), hayalet yazarlık (ghost authorship), bir yayının birden fazla kez yayımlanması (duplikasyon) gibi uluslararası etik ilkelere uygunluğunun sorumluluğu yazarlara aittir. Herhangi bir araştırmada yayınlanmadan önce ya da sonra böyle bir durumun tespit edilmesi halinde yazı dergiden çekilir.
Editörlerin Yazarlığı
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi hakem değerlendirme süreci tüm taraflar için gizli olarak ilerletilmektedir. Editörler, değerlendirme sürecinde gizlilik sağlanamayacağından, editöryal yazılar dışında kendi makalelerini dergiye gönderemezler. Alan editörleri ise kendi yazılarını Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’ne gönderebilirler. Alan editörlerinin yazıları, diğer yazarların makaleleri gibi gizli hakem değerlendirmesine tabi tutulur. Baş editörler ve alan editörleri, kendileri arasında herhangi bir çıkar çatışması olması durumunda Dergi yönetimine bildirmekle yükümlüdür. Yöneticiler, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’ne gönderilen yazılar konusunda editörlere öneride bulunamaz ve/veya baskı yapamaz. Yazılar, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirme için gönderilmelidir. Yazar listesi, ICMJE ve COPE'un yazarlık politikalarına uygun olarak yazar olarak yer alabilecek tüm kişileri içermelidir.
Yazarlar için Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası
Yayın Etiği Komitesi'nin
(COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zeka (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:
1. Yapay Zeka Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zeka araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.
2. Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir el yazmasının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zeka aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Ön yazıda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu el yazmasının hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, örneğin ChatGPT, OpenAI]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, arka plan literatürünü özetleme] kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (AI) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.
Reklam Politikası
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Harran Üniversitesi’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır. Dergi, akademik bağımsızlığını korumak amacıyla yayın faaliyetlerini her türlü ticari reklam veya sponsorluk anlaşmasından bağımsız olarak sürdürür.
Tüm editoryal kararlar, herhangi bir ticari veya finansal etki olmaksızın, yalnızca akademik standartlar, bilimsel değer ve titiz bir hakem değerlendirme sürecine dayanılarak verilir. Dergi, kamu yararına hizmet etme ve bilimsel bilgiyi geliştirme taahhüdü ile Harran Üniversitesi’nin mali ve yayın politikalarına uygun şekilde faaliyet gösterir.
Bu ilkeler doğrultusunda, dergi ticari reklamlar veya sponsorlu içerik yayınlamaz; yalnızca akademik ve bilimsel materyallerin yayılmasına adanmıştır. Yayın sürecinin tüm aşamalarında etik yayıncılık uygulamaları ve editoryal bağımsızlık gözetilir.
İtirazlar ve Şikayetler
İtiraz ve şikayet durumları, derginin Editör Kurulu tarafından COPE kılavuzları kapsamında ele alınır. İtirazlar, makalenin bilimsel içeriğine dayanmalıdır. İtiraz ve şikayet üzerine nihai karar Baş Editör tarafından verilir. Duruma göre, dahili olarak çözülemeyen durumları çözümlemek için bir arabulucu veya harici etik editör görevlendirilir. Yazarlar, itiraz ve şikayetleri ile ilgili olarak baş editör ile tipdergisi@harran.edu.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçmelidir.
Etik Dışı Yayın Davranışının Ele Alınması
Yayıncı, iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel suistimal, sahtecilik veya intihal durumlarında, editörlerle yakın işbirliği içinde, söz konusu makaleyi değiştirmek için tüm uygun önlemleri alacaktır. Bu, en ağır durumda etkilenen çalışmanın bir düzeltme, açıklama veya geri çekilmesinin derhal yayınlanmasını içerir. Yayıncı, editörlerle birlikte, araştırma suistimalinin meydana geldiği makalelerin yayınlanmasını tespit etmek ve önlemek için makul adımlar atacak ve hiçbir koşulda bu tür bir kötüye kullanımı teşvik etmeyecek veya bilerek olmasına izin vermeyecektir.
Yayınlanmış Çalışmalarda Tespit Edilen Hatalar
Yazarlar, yayınlanmış çalışmada önemli hatalar veya yanlışlıklar tespit edilirse, derginin editörlerini veya yayıncısını derhal bilgilendirmek ve makaleyi düzeltmek veya geri çekmek için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, bir üçüncü taraftan yayınlanmış bir çalışmanın maddi bir hata veya yanlışlık içerdiğini öğrenirse, yazarlar makaleyi derhal düzeltmeli veya geri çekme gerekçesini editörler kuruluna sunmalı ya da dergi editörlerine makalenin doğruluğunun kanıtını sağlamalıdır.
Dijital Arşivleme ve Koruma Politikası
Dijital koruma, dijital formatta bulunan bilgilerin uzun vadeli ve sürekli erişimini sağlamak için erişim ve dağıtımını garanti altına alan bir dizi süreç ve faaliyettir. Koruma politikası aşağıdaki önlemleri içerir:
Web Sitesi Arşivleme
Tüm elektronik içerik (web sitesi, el yazması vb.) farklı kaynaklarda saklanır. Bir sunucudaki içerik çevrimiçidir ve okuyucuların erişimine açıktır. Aynı içeriğin bir kopyası, yedek olarak saklanır. Bir sunucu arızası durumunda, diğer kaynaklar içerisinden arşiv temini yapılır.
Özetleme/Dizinleme Hizmetleri
Dergimizin özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkında temel bilgileri depolar. Ayrıca, bazı özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkındaki meta verileri ve makalelerin elektronik versiyonlarını arşivler. Bu sayede, makalelerin kopyaları, dergilere alternatif olarak bu sistemler aracılığıyla bilim camiasına sunulur.
Yayının Durdurulması
Bu derginin yayınına son verilmesi durumunda, makaleler çevrimiçi olarak kalacak ve yukarıda açıklananlar gibi üçüncü taraflar ve arşivleme süreçleri aracılığıyla okuyucuların erişimine açık olacaktır. İçeriklere, yayın işleminin durdurulması gibi belirli durumlarda, https://tipdergisi.harran.edu.tr/tipdergisi/tr/dergiler/dergi-arsivi/ linkinden ulaşım sağlayabileceklerdir.
Yazarların Arşivleme Politikası
Özet ve Atıf Bilgileri
Yazarlar, makalelerinin özet ve atıf bilgilerini (örneğin başlık, yazar adı, yayın tarihleri) sosyal medya platformları da dahil olmak üzere yeniden kullanabilirler; ancak Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.
Kabul Edilen El Yazması
"Kabul edilen el yazması", hakemlerin önerileri doğrultusunda yapılan değişiklikler de dahil olmak üzere, bir dergi tarafından yayınlanmak üzere kabul edilen yazarın el yazmasının, düzeltme ve dizgi işlemlerinden geçmeden önceki son taslağıdır.
Açık erişimli makalelerin yazarları, makalelerini yayımlandıktan hemen sonra istedikleri yerde yayınlama ve bağlantılarını paylaşma özgürlüğüne sahiptirler. Ancak Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.
Ücret Politikası
Makale değerlendirme ve yayın sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Anatomi
Editörler
Anesteziyoloji, Yoğun Bakım, Sağlık Bilimleri
Kardiyoloji
Tıbbi Farmakoloji
Alan Editörleri
Anatomi
Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç)
Kalp ve Damar Cerrahisi
Üroloji
İç Hastalıkları
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Romatolojisi, Yenidoğan
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Anesteziyoloji, Yoğun Bakım, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Fizyoloji
İstatistik Editörü
Biyoistatistik, İstatistiksel Deney Tasarımı, Uygulamalı İstatistik
Yabancı Dil Editörü
Tıbbi Farmakoloji
Sekreter
Tıbbi Fizyoloji
Danışma Kurulu
Diş Terapötikleri, Farmakoloji ve Toksikoloji, Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Temel Farmakoloji, Tıbbi Farmakoloji, Psikofarmakoloji
Nörogenetik, Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar, Sağlık Bilimleri
Tıbbi Fizyoloji
Epidemiyolojik Yöntemler, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Halk Sağlığı (Diğer)
Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Aile Hekimliği
Epigenetik , Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Tıbbi Biyoteknoloji (Diğer)
Klinik Mikrobiyoloji, Tıbbi Bakteriyoloji
Oral Tıp ve Patoloji, Tümör İmmünolojisi, Patoloji , Moleküler Hedefler
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
Tıbbi Farmakoloji
Tıp Etiği, Tıp Tarihi
Dermatoloji
Endokrinoloji, Sağlık Bilimleri
Psikiyatri
Adı Soyadı: Mehmet Emin Boleken
Doğum Tarihi: 25.04.1971
Öğrenim Durumu:
Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl
Lisans Tıp Fakültesi Çukurova Üniversitesi 1993
Y. Lisans Tıp Fakültesi Çukurova Üniversitesi 1996
Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Çocuk Cerrahisi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı 2001
Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı (özeti ekte) ve Danışman (lar)ı: Doku mühendisliği civciv embriyo hücre kültürü ve barsak yamanabilirliği
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Meral Barlas
Görevler:
Görev Unvanı Görev Yeri Yıl
Arş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Ankara 1996-2001
Uzm. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2001-2003
Uzm. Tbp. Tğm. Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Ankara 2003-2004
Uzm. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2004-2005
Yrd. Doç. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2005-2014
Doç. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2014-2019
Prof. Dr. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı / Şanlıurfa 2019-Halen
İdari Görevler:
1. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı, 2007- Halen
Çocuk Cerrahisi
Üroloji
Metabolik Tıp, Tıbbi Biyokimya - Karbonhidratlar, Sağlık Bilimleri
Prof. Dr. Akpolat Ferah 01.09.1976 tarihinde Gelibolu da dünyaya gelmiş olup, ilk-orta ve lise öğrenimini Gelibolu da tamamlamıştır. Biyoloji alanında lisans eğitimini 1997 yılında Trakya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinde bitirmiş olup, aynı yıl Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosunda Yüksek Lisans eğitimine başlamıştır. 2001-2007 yılları arasında Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosunda doktora eğitimini tamamlamış olup, aynı yıl öğretim görevlisi kadrosuna atanmıştır. 2010 yılında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalında yardımcı doçent kadrosuna atanmış olup, 2013 yılında aynı anabilim dalında Doçent, 2021 yılımda ise Profesör ünvanı almıştır. Prof. Dr. Meryem Akpolat Ferah halen görevine devam etmektedir. Çok sayıda ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaya sahip olan Prof. Dr. Akpolat Ferah'ın Web of Science da 550 nin üzerinde atıfı olup H-indeksi 15 dir. Evli ve bir kız çocuğuna sahiptir.
Histoloji ve Embriyoloji
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kardiyoloji , Tıp Eğitimi
ÖZGEÇMİŞ, BİLİMSEL YAYINLAR VE FAALİYETLER:
İsim ve Soy isim: Cemil Sert
Doğum yeri: Diyarbakır
Öğrenim: Dicle Üniversitesi
Y. Lisans: Dicle Üni. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik
Doktora: Dicle Üni. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik
Araş. Gör: Dicle Üni. Tıp Fak Biyofizik (1991-97)
Ögr. Gör: Dicle Üni. Tıp Fak Biyofizik ( 1997-2001)
Yard.Doç.Dr: Harran Üni.Tıp Fak Biyofizik (2001-2003).
Doç. Dr. Harran Üni. Tıp Fak Biyofizik (2003- 2009 )
Prof. Dr. Harran Üni. Tıp Fak Biyofizik Anabilim Dalı 2009-
Biyofizik
Ortopedi
Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.