Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Aksiyel Spondiloartrit Hastalarının Klinik Özellikleri, Prognostik Faktörler ve Tedavi Yanıtlarının Değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Spondiloartritler ; aksiyel tutulumun ön planda olduğu, ortak klinik, epidemiyolojik ve genetik özellikleri bulunan bir grup hastalığı tanımlar. Spondiloartritlerde klinik, genetik ve çevresel faktörleri araştırmak etyopatogenezi anlamak açısından önemlidir. Aksiyel spondiloartritin ülkemiz verileri kısıtlıdır. Biz bu çalışmada aksiyel spondiloartritin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan Adıyaman ili verilerini sunmayı amaçladık.
Materyal ve metod: Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi romatoloji kliniğinde takipli ASAS aksiyel spondiloartrit sınıflama kriterlerine göre tanı konulmuş hastaların dosyaları retrospektif olarak tarandı. Hastalık takibinde Bath AS Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) ve c-reaktif protein (CRP) kullanıldı. Hastaların fonksiyonel durum değerlendirmesinde Bath AS Fonksiyonel İndeksi (BASFI) kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya toplam 308 hasta dahil edildi. Hastaların 181’i (%58,8) erkek, 127’si (%41,2) kadındı. Medyan (25-75 IQR) yaş 36 (31-45) idi. İlk semptomdan tanı almalarına kadar geçen süre (tanıda gecikme süresi) medyan (25-75 IQR) 4 (3-5,5) yıldı. 110 hastada çalışılan HLA-B27 %43,6 oranında pozitifti. HLA-B27 pozitif olan hastalarda istatiksel anlamlı olarak erkek oranı (%66,7, p=0,025) ve BASFI skoru daha yüksek (p=0,019), tanıda gecikme süresi ise daha düşüktü (p=0,015). Tümör nekrozis faktör inhibitörleri (Anti-TNF) ve Nonsteroid antiinflamatuar ilaç alan hasta grupları arasında klinik, laboratuvar, BASDAI ve BASFI parametrelerinde anlamlı farklılık yoktu.
Sonuç: Spondiloartritler genç erişkinleri daha fazla etkiler. HLA-B27 ve erkek cinsiyet prognoz açısından önemlidir. Spondiloartritte konvansiyonel tedaviye yanıt olmadığında anti-TNF iyi bir seçenektir. Anti-TNF tedavi ile hastalık aktivitesi kontrol altına alınmakta ve hastaların fonksiyonel kapasiteleri artmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Keser G. Spondiloartritlerin sınıflandırılması. Türkiye Klinikleri İmmünoloji Romatoloji. 2004;4(1):1-12.
- 2. Taurog JD, Chhabra A, Colbert RA. Ankylosing Spondylitis and Axial Spondyloarthritis. N Engl J Med. 2016; 374(26): 2563-2574.
- 3. Braun J, Bollow M, Remlinger G, Eggens U, Rudwaleit M, Distler A, et al. Prevalence of spondylarthropathies in HLA-B27 positive and negative blood donors. Arthritis Rheum. 1998;41(1):58-67.
- 4. Guillemin F, Briancon S, Pourel J, Gaucher A. Long-term disability and prolonged sick leaves as outcome measurements in ankylosing spondylitis. Possible predictive factors. Arthritis Rheum. 1990;33(7):1001-6.
- 5. B Elbey. Ankilozan spondilitli hastalarda güncel tedavi yaklaşımları. Dicle Tıp Dergisi. 2015;42(1):123-127.
- 6. Rudwaleit M, van der Heijde D, Landewé R, Listing J, Akkoc N, Brandt J, et al. The development of Assessment of Spondyloarthritis international Society classification criteria for axial spondyloarthritis (part II): Validation and final selection. Ann Rheum Dis. 2009;68(6):777-783.
- 7. Garrett S, Jenkinson T, Kennedy LG, Whitelock H, Gaisford P, Calin A. A new approach to defining disease status in ankylosing spondylitis: the Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index. J Rheumatol. 1994;21(12):2286-91.
- 8. Calin A, Garrett S, Whitelock H, Kennedy LG, O'Hea J, Mallorie P, et al. A new approach to defining functional ability in ankylosing spondylitis: the development of the Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index. J Rheumatol. 1994;21(12):2281-5.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
2 Temmuz 2020
Kabul Tarihi
25 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1