Araştırma Makalesi

Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi

Cilt: 18 Sayı: 3 29 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi

Öz

Amaç: Kafa travması sık görülen ve yoğun bakım takibi gerektirebilen önemli bir halk sağlığı problemidir. İlerleyen teknolojiler ve yoğun tedavilere rağmen kafa travması geçiren hastaların prognozu kötüdür ve çoğunda sekel ve/veya ölüm gözlenmektedir. Bu nedenle, kafa travmalarında kötü prognoza sahip olan yüksek riskli hastaları belirleyebilmek önemlidir. Glaskow koma skalası (GKS), yaralanma şiddet skoru (injury severity score, ISS) ve revize travma skoru (RTS) kafa travmalı hastaların ilk değerlendirmesinde olumsuz sonuçları tahmin etmede ve klinik karar vermede en çok kullanılan puanlama sistemleridir. Çalışmamız amacı kafa travması nedeniyle hastanemiz yoğun bakımında takip edilen hastaların klinik özelliklerini sunmak ve kullanılan klinik risk skorlarının hastane içi sonlanımlara etkisini saptamaktır. Materyal ve metot: Ocak 2019 – Mayıs 2021 tarihleri arasında hastanemiz yoğun bakımında kafa travması nedeniyle takip edilen 104 hasta geriye dönük olarak çalışmamıza dahil edildi. Hastaların dosyaları, arşiv kayıtları ve hastane otomasyon kayıt sistemi ayrıntılı olarak incelendi. Tüm hastaların GKS, ISS ve RTS değerleri belirlenerek prognoza etkileri incelendi. Bulgular: Hastaların yaş ortancası 24.5 (12.0-39.8) yıl ve 85’i (%81,7) erkek cinsiyette idi. Başvurudaki GKS ortancası 13 (9.3-15.0), ISS ortancası 25 (25-41), RTS ortancası ise 11 (9-12) olarak tespit edildi. 19-64 yaş aralığı dışındaki diğer tüm yaş kategorilerinde kafa travmasının en sık nedeni yüksekten düşme idi. Ancak, bu yaş aralığında en sık neden patlama veya ateşli silah yaralanması (%31.4) idi. Hastane içi ölüm 16 (%15.4) hastada meydana geldi. Hastane içi ölüm gelişmeyen hastalar ile karşılaştırıldığında; ölüm gelişen hastaların başvuru sırasındaki ISS değerleri anlamlı olarak daha yüksek iken (P<0.001), RTS (P<0.001) ve GKS (P<0.001) değerleri anlamlı olarak daha düşük idi. RTS’nin hastane içi ölümü öngördürmedeki AUC değeri (0.968), ISS (0.947) ve GKS’nin (0.866) AUC değerlerinden daha yüksek olarak tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda, yoğun bakımda yatan kafa travmalı hastalarda günlük pratikte en çok kullanılan risk skorlarının hastane içi ölümü öngörmedeki rolleri araştırıldı. Her ne kadar başvurudaki risk skorları hastane içi prognozu kötü olabilecek yüksek riskli hastaları öngörmede iyi bir tanısal değere sahip olsa da, RTS’nin diğer klinik risk skorlarına göre ölümü öngörmede daha üstün bir skor olduğu tespit edildi.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1- Dewan MC, Rattani A, Gupta S, Baticulon RE, Hung YC, Punchak M, et al. Estimating the global incidence of traumatic brain injury. J Neurosurg. 2018:1-18.
  2. 2- Rutland-Brown W, Langlois JA, Thomas KE, Xi YL. Incidence of traumatic brain injury in the United States, 2003. J Head Trauma Rehabil. 2006;21(6):544-8
  3. 3- Çökük A, Kozacı N, Ay Mo, Açıkalın A, Seviner M, Satar S. Acil Servise Başvuran Kafa Travması Olgularının Değerlendirilmesi. Cukurova Medical Journal. 2013;38(1):63-71.
  4. 4- Işık HS, Bostancı U, Yıldız Ö, Özdemir C, Gökyar A. Kafa travması nedeniyle tedavi edilen 954 erişkin olgunun retrospektif değerlendirilmesi: Epidemiyolojik çalışma. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2011;17(1):46-50.
  5. 5- Sencer A, İmer M. Günümüzde Kafa Travmasına Genel Bir Bakış. Turkiye Klinikleri J Surgery. 2004;9(3):188-95
  6. 6- Murray CJ, Lopez AD. Global Health Statistics. Geneva: World Health Organization; 1996.
  7. 7- Akköse Ş. Acil serviste kafa travmalı hastaya yaklaşım. Acil Tıp Dergisi. 2000;3:83-93.
  8. 8- Demirdöven BT, Güvenç E, Küçük M, Uyar ME. Acil Servise Başvuran Kafa Travmalı Hastaların Bilgisayarlı Tomografi ile Değerlendirilmesi. Forbes J Med. 2020;1(1):1-4.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2021

Kabul Tarihi

9 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bingöl Tanrıverdi, T., & Engin, T. (2021). Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 18(3), 417-423. https://doi.org/10.35440/hutfd.992695
AMA
1.Bingöl Tanrıverdi T, Engin T. Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2021;18(3):417-423. doi:10.35440/hutfd.992695
Chicago
Bingöl Tanrıverdi, Tuğba, ve Taner Engin. 2021. “Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 18 (3): 417-23. https://doi.org/10.35440/hutfd.992695.
EndNote
Bingöl Tanrıverdi T, Engin T (01 Aralık 2021) Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 18 3 417–423.
IEEE
[1]T. Bingöl Tanrıverdi ve T. Engin, “Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 3, ss. 417–423, Ara. 2021, doi: 10.35440/hutfd.992695.
ISNAD
Bingöl Tanrıverdi, Tuğba - Engin, Taner. “Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 18/3 (01 Aralık 2021): 417-423. https://doi.org/10.35440/hutfd.992695.
JAMA
1.Bingöl Tanrıverdi T, Engin T. Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2021;18:417–423.
MLA
Bingöl Tanrıverdi, Tuğba, ve Taner Engin. “Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 3, Aralık 2021, ss. 417-23, doi:10.35440/hutfd.992695.
Vancouver
1.Tuğba Bingöl Tanrıverdi, Taner Engin. Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Kafa Travmalı Hastaların Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi ve Risk Skorlarının Prognoza Etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2021;18(3):417-23. doi:10.35440/hutfd.992695

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.