Araştırma Makalesi

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ

Sayı: 9 28 Şubat 2025
PDF İndir
EN TR

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ

Öz

Yabancı dil öğretiminde, dilbilgisel yapıların yanı sıra, dilin farklı sosyal bağlamlarda doğru kullanımının öğretilmesi önemlidir. Dili sosyal bağlama uygun kullanabilme becerisi de toplumdilbilimsel yetinin kazanımını gerektirir. Bu çalışmanın amacı, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarında toplumdilbilimsel unsurlara ne kadar yer verildiğini araştırmaktır. Çalışma, nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır ve veri toplama aracı olarak doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Yedi İklim Türkçe, Yeni Hitit Yabancılar için Türkçe ve Gazi TÖMER Yabancılar için Türkçe öğretim setlerinin B2 düzeyi ders kitapları örnek olarak seçilmiş ve bir kontrol listesi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, atasözleri ve deyimlerin kitaplarda en çok yer verilen toplumdilbilimsel unsurlar olduğunu göstermektedir. Ayrıca, dilin iletişimsel boyutuna dikkat çekmeyen bilgilendirici metinlerin ağırlıkta olduğu ve çeşitli sosyal bağlamlarda kullanılan dil örneklerini içeren karşılıklı konuşma bölümlerine yeterince yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, kitaplarda resmî ve ortak dil biçimlerinin ağırlıklı olduğu; ancak gündelik iletişimde kullanılan daha az resmî ve teklifsiz dil kullanımlarına yeterince yer verilmediği sonucunu ortaya koymaktadır. Bunların yanı sıra, internet, cep telefonu ve e-posta gibi günümüzde toplumsal hayatta önemli yeri olan farklı kanallar üzerinden gerçekleştirilen iletişimde kullanılan dil örneklerinin sayısının da yetersiz olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksan, D. (1996). Türkçenin Söz Varlığı. Ankara: Engin Yayınevi.
  2. Barın, E., Çobanoğlu, Ş., Ateş, Ş., Balcı, M. ve Özdemir, C. (Ed.). (2016). Yedi İklim Türkçe B2. Ankara: Başak Matbaacılık.
  3. Brown, S. ve Attardo, S. (2005). Understanding Language Structure, Interaction, and Variation: An Introduction to Applied Linguistics and Sociolinguistics for Nonspecialists. University of Michigan Press ELT.
  4. Brown, P. ve Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage (C. 4). Cambridge University Press.
  5. Burridge, K. (2012). Euphemism and Language Change: The Sixth and Seventh Ages. Lexis [Online]. 22 Mayıs 2022 tarihinde http://journals.openedition.org/lexis/355 adresinden erişildi.
  6. Dang, T. C. T. ve Seals, C. (2016). An Evaluation of Primary English Textbooks in Vietnam: A Sociolinguistic Perspective. TESOL Journal, 9(1), 93-113.
  7. Fraser, B. (1999). What are Discourse Markers? Journal of Pragmatics, 31(7), 931-952.
  8. Geeslin, K. L. ve Long, A. Y. (2014). Sociolinguistics and Second Language Acquisition: Learning to Use Language in Context (1. bs.). New York: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2024

Kabul Tarihi

19 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 9

Kaynak Göster

APA
Türken, G. (2025). YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 9, 87-111. https://izlik.org/JA93XP64AL
AMA
1.Türken G. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ. HÜYDOTAD. 2025;(9):87-111. https://izlik.org/JA93XP64AL
Chicago
Türken, Gökçe. 2025. “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ”. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, sy 9: 87-111. https://izlik.org/JA93XP64AL.
EndNote
Türken G (01 Şubat 2025) YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi 9 87–111.
IEEE
[1]G. Türken, “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ”, HÜYDOTAD, sy 9, ss. 87–111, Şub. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93XP64AL
ISNAD
Türken, Gökçe. “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ”. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi. 9 (01 Şubat 2025): 87-111. https://izlik.org/JA93XP64AL.
JAMA
1.Türken G. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ. HÜYDOTAD. 2025;:87–111.
MLA
Türken, Gökçe. “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ”. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, sy 9, Şubat 2025, ss. 87-111, https://izlik.org/JA93XP64AL.
Vancouver
1.Gökçe Türken. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA TOPLUMDİLBİLİMSEL YETİ. HÜYDOTAD [Internet]. 01 Şubat 2025;(9):87-111. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93XP64AL

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
06532 Beytepe / Ankara
Tel: +90 312 297 67 71 / +90 312 297 67 72
Belgeç: +90 0312 297 71 71

H.Ü. Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi (HÜYDOTAD)

https://huydotad.hacettepe.edu.tr

Tel: +90 312 297 71 82
huydotad@hacettepe.edu.tr