YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE SÖZ VARLIĞI UNSURLARI: GÜNEŞE TIRMANAN ÇOCUK HİKÂYE KİTABI ÖRNEĞİ

Storybooks are one of the most commonly used materials in the teaching of Turkish as a foreign language. Therefore, a storybook to be used should systematically and sequentially present the most frequently used words in the target language. Frequency studies are carried out in order to achieve this goal. The extent to which the prepared story books can be used in class is determined by the data obtained from vocabulary studies. The number of frequency studies on storybooks prepared especially for bilingual Turkish children is small. Therefore, there is a need to establish generally accepted frequency lists for this field. Therefore, the study aimed to determine the vocabulary elements included in the prepared storybooks and how often they get used. A qualitative case study method was chosen for this study. The case study was the storybook "The Boy Climbing the Sun", which was part of the TEDA project of the Ministry of Culture and Tourism. During the research process, document analysis was used as a data collection tool. The frequency of use of words, heuristics, idioms and proverbs in the storybook was determined using the CIBAKAYA 2.0 program. The results show that conjunctions and pronouns are the most common types of words in the storybook under study. In addition, idioms are often included, but proverbs are not. As a result of the findings, it was determined that the storybook under study could be used as a Turkish teaching material at B1-B2 level.

Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde en sık kullanılan materyallerden biri hikâye kitaplarıdır. Bu nedenle kullanılacak bir hikâye kitabının hedef dilde en sık kullanılan kelimeleri sistemli ve sıralı bir şekilde sunması gerekir. Bunun için de sıklık çalışmaları yapılır. Sıklık çalışmalarından elde edilen veriler, hazırlanan hikâye kitaplarında hangi seviyede hangi kelimelerin kullanılması gerektiğini ve öğretim süresince bu kelimelerden ne denli yararlanılabileceği noktasında fayda sağlamaktadır. Özellikle çocuklara Türkçeyi yabancı dil olarak öğretmek amacıyla hazırlanan hikâye kitapları üzerine yapılan sıklık çalışmalarının az sayıda olması, bu alana yönelik herkesçe kabul edilen sıklık listelerinin belirlenmesine ihtiyaç oluşturmaktadır. Dolayısıyla çalışmada, hikâye kitabındaki söz varlığı unsurlarını ve bunların kullanım sıklıklarını belirleyerek hangi düzeye uygun olduğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Hazırlanan bu çalışmada nitel araştırma yöntemi olarak veri analizinden faydalanılmıştır. Çalışmada Kültür ve Turizm Bakanlığı TEDA Projesi kapsamında yer alan Güneşe Tırmanan Çocuk isimli hikâye kitabı incelenmiştir. Araştırma sürecinde veri toplama aracı olarak doküman analizi kullanılmış olup CIBAKAYA 2.0 programından yararlanılarak hikâye kitabında yer alan kelime, ikileme, deyim ve atasözlerinin kullanım sıklıkları tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre incelenen hikâye kitabında en çok bağlaç ve zamirlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra deyim ve ikilemelere de sıkça yer verilirken atasözlerine ise hiç yer verilmemiştir. Elde edilen bulgular sonucunda incelenen hikâye kitabının B1-B2 düzeyinde Türkçe öğretim materyali olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir.