Turbofan Uçak Motorlarının Uçuşa Elverişli Tutulması İçin Yeni Bir Motor Bakım Sisteminin Tasarımı ve Optimizasyonu

Öz

Uçak motorlarının çok hassas cihazlar olduğu herkes tarafından bilinir. Özellikle yabancı maddelerin motora girmesi sonucunda büyük maddi hasarlar meydana gelmektedir. Uçak motorlarının bakımları da oldukça maliyetli ve uzun süren işlemlerdir. İdeal bir hava taşımacılığı için bakımların asgari sürede tamamlanması ve uçağın yeniden operasyona döndürülmesi önem arz eder. Günümüzde havayolu şirketleri ve taşımacılık yapan firmalar, bakım kuruluşlarından planlanan bakımı en kısa sürede tamamlamasını istemektedirler. Bu talebe binaen oluşturulan gelişmiş bakım programı sistemlerine, hem üreticiler hem de bakım firmaları çok çaba harcamaktadır. Motor bakımları, uzun süren işlemler olduğu için genellikle operasyona verilen uzun molalarda; özellikle gece yapılması uygun görülen işlemlerdendir. Motor bakımlarını diğer sistemlerden farklı kılan bir diğer durum ise, özel uçuş operasyonları olan ETOPS vb. özelliklerdir. Motorlara yüklenen daha özel kabiliyetler, tabii olarak motorlara uygulanan bakım işlemlerine ek iş yükü olarak yansımaktadır. Motor bakımlarını icra eden teknisyenlerin yetkilendirilmesi de bazı ayrıcalıklı şartları ortaya çıkarmıştır. Motor performansı hem taşınan yolcu ve kargonun miktarını belirler, hem de uçağın harcayacağı yakıt miktarını derinden etkiler. Bu iki önemli faktör doğrudan maliyeti değiştirdiği için, motor performansı havacılıkta dikkate çok şayan bir uygulamadır. Motorun performansının süreklilik arz etmesi ve yüksek verim için motorların her uçuşta gösterdikleri davranışların (Motor Parametreleri) takip edilmesi ve ortaya çıkan aksaklıkların üretici firma talimatları doğrultusunda giderilmesi gerekmektedir. Günümüzde havaaracı ve motor bakımı konusunda yürürlükte olan yasalar optimum bakım performansı ve güvenliği açısından belli noktalarda zaaflar barındırmaktadır. Bu zaafların temelinde operatör şirketlerin bakımı yönetmesi yatmaktadır. Mevcut bakım yönetimi sorumluluğu kanunları değiştirilerek problemlerin aşılması mümkündür. Temel olarak bakım yönetimi ve uygulamasının üretici firma ve bakım yapmaya yetkili kuruluşlar arasında idare edilmesi temeline dayanan bu yeni sistem hem maliyet hem de güvenlik açısından muazzam avantajlar sunmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada uçuş güvenliğini artıran ve operatörler için daha düşük maliyetli olan yeni bir motor bakım sistemi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turbofan, Uçak motor bakımı, optimizasyon

A New Engine Maıntenance System Design and Optımısatıon for Keeping Turbofan Aeroplane Engines Airworthy

Öz

It is commonly known that aircraft engines are delicate machines. Especially Foreign objects got sucked into the engine cause vast amount of damage. Maintenance of engine is a quite long and expensive process. For an optimum commercial aviation transport operation, it is essential to complete maintenance and return the aircraft to service as quick as possible. Therefore nowadays airlines and commercial transporters demand from maintenance firms to carry out the asked maintenance actions in the soonest option. The advanced maintenance program systems prepared by virtue of this demand are the result of hard efforts by both MROs and manufacturers. Engine repairs are mostly planned in long stays of aircraft on ground; especially in night stops since they require long time. The additional features that make the engine maintenance more special compare to others are special opeartions such as ETOPS etc. Those added privilege capabilities naturally resulted as extra maintenance tasks on engines. For this reason the authorisation of maintenance engineers working on engines have to get some additional trainings and meet extra qualification provisions. Performance of engines deeply effects the amount of passenger and cargo load as well as the fuel consumption. Those two parameters directly in relation with economic figures therefore the engine performance is a very important criterion. All the attitudes of engines for each flight (Engine Parameters) must be monitored and all revelaed faults must be fixed according to manufacturers maintenance in order to achieve the continuous highest performance of engines. instruction. In the present days the regulation structure which is in force involves some weaknesses in terms of optimum maintenance performance and safety. Those safety gaps in the law derives from management of mantenance by operators. It is possible to overcome the challenge by rewriting the current maintenance management regulations. The new system proposed in this work, basicly depends on setting up the maintenance management activity between manufactureres and approved maintenance organisations, provides tremendous advantages for cost cutting and increasing flight safety. Here, a new engine maintenance management system which improves flight safety and with less cost is being offered.