Erken Çocukluk Dönemi Resimli Çocuk Kitaplarında Değerler (“Elmer” Kitapları Örneği)

Öz

Elmer resimli çocuk kitapları serisinin erken çocukluk döneminde değerler eğitimi açısından taşıdığı potansiyeli inceleyen bu araştırma, seride yer alan 14 kitabı kök değerler bağlamında analiz etmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel desenin kullanıldığı çalışmada, metin ve görseller içerik ve betimsel analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı’nın değer ve davranış tutum çizelgesine dayalı araştırmacılar tarafından oluşturulan kontrol listesi aracılığıyla yapılan incelemede, metinlerde 194; görsellerde ise 156 kök değer örneğine rastlanmıştır. Metinlerde en çok saygı ve dostluk değerleri vurgulanırken vatanseverlik değerine sınırlı düzeyde yer verilmiştir. Görsellerde ise en sık karşılaşılan değerler dostluk ve sevgi olurken, vatanseverlik ve dürüstlük değerlerine hiç rastlanmamıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Elmer kitap serisi, ailelerin ve öğretmenlerin çocuklara okuyabileceği; değerler eğitimini destekleyici bir materyal olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Erken çocukluk
• Resimli çocuk kitapları
• Elmer
• Kök değerler
• Değerler eğitimi

Destekleyen Kurum

Bu araştırmada herhangi bir kurum, kuruluş ya da kişiden destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu makale, birinci yazar Duygu Ozan'ın yüksek lisans öğrencisi olarak, danışmanlığını Dr. Öğr. Üyesi Tringa Shpendi Şirin'in yürüttüğü ‘Erken çocukluk döneminde Elmer resimli çocuk kitapları serisinin kök değerler açısından incelenmesi’ (Tez No: 845607, 2023) başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir. Bu çalışmada Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesinde belirtilen kurallara uyulduğunu ve bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemlere dayalı hiçbir işlem yapmadığımızı beyan ederiz. Aynı zamanda tüm yazarların çalışmaya katkıda bulunduğu, yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmadığını, tüm etik ihlallerde tüm sorumluluğun makale yazarlarına ait olduğunu beyan ederiz. Makalemiz birinci yazarın yüksek lisans tezinden derlenerek üretilmiştir.

Teşekkür

Teşekkür ederim.

Values in Picture Books for Early Childhood (The Example of the “Elmer” Books)

Öz

This study, which examines the potential of the Elmer series of illustrated children's books in terms of values education in early childhood, analyzed 14 books in the series in the context of root values. In the study, in which the basic qualitative design, one of the qualitative research methods, was used, texts and visuals were evaluated with content and descriptive analysis techniques. In the analysis conducted through the checklist created by the researchers based on the values and behaviors attitude chart of the Ministry of National Education, 194 examples of root values were found in the texts and 156 in the visuals. While the values of respect and friendship were emphasized the most in the texts, the value of patriotism was included at a limited level. In line with the findings, the Elmer book series can be considered as a supportive material for values education that families and teachers can read to children.

Anahtar Kelimeler

• Early childhood
• Illustrated children
• Elmer
• Root values
• Values education

Destekleyen Kurum

This research has not received support from any institution, organization or individual.

Etik Beyan

This article is based on the master's thesis of the first author, Duygu Ozan, titled "An Analysis of the Elmer Illustrated Children's Book Series in Terms of Core Values ​​in Early Childhood" (Thesis No: 845607, 2023), supervised by Dr. Tringa Shpendi Şirin. We declare that in this study, we have complied with the rules outlined in the Scientific Research and Publication Ethics Directive of Higher Education Institutions and that we have not engaged in any actions contrary to scientific research and publication ethics. We also declare that all authors contributed to the study, that there is no conflict of interest among the authors, and that all responsibility for any ethical violations rests with the authors. This article is compiled from the first author's master's thesis.

Teşekkür

Thank you

Kaynakça

1. Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27.
2. Akto, A., ve Akto, S. (2020). Erken çocukluk ve değerler eğitimi. Journal of International Social Research, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 13(74), 327.
3. Arabacı, M., ve Aydoğan, Y. (2025). Okul öncesi dönemde masal anlatıcılığı: öğretmen görüşleri ve uygulama deneyimleri. Millî Eğitim Dergisi, 54(246), 1109-1146.
4. Aydoğdu, H., ve Alkan, E. (2020). Değerler eğitimi ve Behiç Ak’ın tavşan dişli bir gözlemcinin notlarında sevgi. Millî Eğitim Dergisi, 49(226), 185-204.
5. Baldwin, C. (2018). Children’sunderstanding of differences: Development and education alimplications. London: Routledge.
6. Baş, B., ve Ucuzsatar, N. (2020). Okul öncesi çocuk kitaplarındaki hayvan karakterlerin geliştirilme yolları açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(1), 336-353.
7. Berk, L. E. (2021). Child development (11th ed.). Pearson.
8. Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2005). Whatworks in charactereducation: A research-drivenguideforeducators. Washington: CharacterEducationPartnership.

9. Burke, C.L, Copenhaver, J.G (2004). Animals as people in children’sliterature. Language Arts 81(3): 205–213.
10. Cadden, M. (2015). Reading for Learning: CognitiveApproachestoChildren'sLiteratureby Maria Nikolajeva. Children'sLiteratureAssociationQuarterly, 40(2), 202-204.
11. Choi, Y. (2025). Picture boks and early childhood respect for diversity. Korean Journal of Early Childhood Education, 45(2), 123–138.
12. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni, nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir, Çev. Ed.). Eğiten.
13. Creswell, J.W., & Plano Clark, V.L. (2020). Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi. (Çev. Y. Dede ve S. B. Demir Çev. Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Durmaz, M., ve Yorulmaz, B. (2022). Ödüllü resimli çocuk kitaplarındaki metin ve görsellerin değerler açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4(7), 519-548.
15. Duyar, H. (2021). Sara Şahinkanat’ın resimli çocuk kitaplarında değerler eğitimi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
16. Eker, C., & Eroğlu, B. E. (2024). Okul öncesi öğrencileri için hazırlanan yeni nesil hikâye kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. Socıal Mentalıty and Researcher Thınkers Journal (Smart Journal), 10(1), 111-122.
17. Ganea, P. A., Canfield, C. F., Simons-Ghafari, K., & Chou, T. (2014). Do cavies talk? The effect of anthropomorphic picture books on children's knowledge about animals. Frontiers in psychology, 5, 283.
18. Grusec, J. E., & Hastings, P. D. (Eds.). (2015). Handbook of socialization: Theory and research (2nd ed.). Guilford Press.
19. Güvenç, E., ve Güney, M. (2024). Erken çocukluk döneminde felsefe ve değerler eğitimi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, (40), 37-53.
20. Halstead, J. M., & Pike, M. A. (2006). Citizenshipand moral education: Values in action. Routledge.
21. Heintzman, A. (2014). E is for Elephant: Jungle Animals in Late Nineteenth-Century British Picture Books. Environmental History, 19(3), 553–563. http://www. jstor.org/stable/24690604
22. Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemi (13. Baskı). Ankara:Nobel yayın dağıtım.
23. Kılav, C. E. D. (2024). “Eşit masallar serisi” adlı resimli çocuk kitaplarının değer iletimi açısından incelenmesi. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 8(55), 45-53.
24. Lapsley, D. K., & Narvaez, D. (2006). Character education. In W. Damon& R. Lerner (Eds.), Handbook of child psychology (6th ed., pp. 248–296). Wiley.
25. Larsen, N. E., Lee, K., & Ganea, P. A. (2018). Do storybooks with anthropomorphized animal characters promote prosocial behaviors in young children?. Developmental Science, 21(3), e12590.
26. López-Valero, A., Hernández-Delgado, L., Jerez-Martínez, I., & Encabo-Fernández, E. (2025, January). Exploring family models and SDG number five in picture books. Dialogical alternatives for secondary education. In Frontiers in Education (Vol. 9, p. 1293889). Frontiers Media SA.
27. McGavock, K. L. (2007). Agents of reform?: Children’s literature and philosophy. Philosophia, 35(2), 129-143.
28. McKee, D. (2016). Elmer kar keyfi. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
29. McKee, D. (2016). Elmer rüzgârda. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
30. McKee, D. (2016). Elmer ve gül. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
31. McKee, D. (2016). Elmer sel baskını. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
32. McKee, D. (2017). Elmer ve Wilbur. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
33. McKee, D. (2017). Elmer. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
34. McKee, D. (2017). Elmer: Fillerin yarışı. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
35. McKee, D. (2018). Elmer ve büyükbaba Eldo. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
36. McKee, D. (2018). Elmer ve balinalar. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
37. McKee, D. (2020). Elmer ve kelebek. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
38. McKee, D. (2020). Elmer ve yeni bir macera. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
39. McKee, D. (2020). Elmer’ın özel günü. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
40. McKee, D. (2021). Elmer ve canavar. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
41. McKee, D. (2021). Elmer ve su aygırları. İstanbul: Mikado Yayıncılık.
42. MEB (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. https://mufredat.meb.gov.tr/ adresinden 28.10.2024 tarihinde edinilmiştir.
43. MEB, (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları öğretmen kılavuz kitabı, 3. model erdem değer eylem çerçevesi. (Özer, B. Ed.) Milli Eğitim Bakanlığı.
44. MEB. (2017). Müfredatta Yenileme Ve Değişiklik Çalışmalarımız Üzerine. https:// ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/18160003_basin_aciklamasi program.pdf adresinden edinilmiştir.
45. Merriam, S. B. (2018). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama için Bir Rehber. (S. Turan Çev. Ed.). Nobel Yayın Dağıtım.
46. Miles, MB &Huberman, MA (1994). Genişletilmiş Bir Kaynak Kitap Nitel Veri Analizi. Londra, Birleşik Krallık.
47. Nikolajeva, M. (2014) Reading for Learning: Cognitive Approaches to Children’s Literature. Amsterdam: John Benjamins.
48. Noddings, N. (2013). Caring: A relational approach to ethics and moral education. Univ of California Press.
49. OECD. (2021). Startingstrong VI: Supporting meaning making and children’swell- being. OECD Publishing.
50. Ortaköylü, S., ve Durukan, E. (2023). Sessiz Sakin’in Gürültülü Maceraları serisinin değerler eğitimi bağlamında incelenmesi. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 1(1), 21-29.
51. Ozan, C., ve Yorulmaz, B. (2023). Çocuk kalbi kitabının değerler eğitimi açısından incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (34), 139-164.
52. Ozan, D. (2023). Erken çocuk döneminde Elmer resimli çocuk kitapları serisinin kök değerler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
53. Patton, M. Q., McKegg, K., & Wehipeihana, N. (Eds.). (2015). Developmental evaluation exemplars: Principles in practice. Guilford publications..
54. Pekdoğan, S. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin farklılıklara saygı eğitimi konusundaki görüşlerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 90-102.
55. Peker, A., & Ahi, B. (2019). Çocuk Kitaplarında Yer Alan Hayvan Karakterlerine Çevre Eğitimi Açısından Bakış: İçerik Analizi Çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 9(2), 287-301.
56. Phillips, D. A., & Shonkoff, J. P. (Eds.). (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development.
57. Russell, S. J., & Cain, K. (2022). The animals in moral tales: Does character realism influence children’s prosocial response to stories?. Journal of Experimental Child Psychology, 219, 105392.
58. Sachdev, A. (2017). World through the Eyes of Children: A Qualitative Study of Preschool Children's Understanding of the World. Lehigh University.
59. Sağlık, Z. Y., ve Erbağcı, N. (2025). Sınıf öğretmenlerinin resimli çocuk kitaplarına yönelik tutumları ile değerler eğitimine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(1), 162-172.
60. Schwartz, S. H. (2012). An overview of the Schwartz theory of basicvalues. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1–20.
61. Sezer, H. N., ve Yalman, D. (2022). Okul öncesinde değerler eğitimi ile ilgili ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 197-214.
62. Sipe, L. R. (2007). Storytime: Young children's literary understanding in the classroom. Teachers College Press.
63. Sönmez, V., ve Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık.
64. Tezel Şahin, F., & Artan, İ. (2011). Okul öncesi çocuk kitaplarında resim–metin ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 43–56.
65. Thompson, R. A., & Meyer, S. (2014). and Emotion Regulation in the Family. Handbook of emotion regulation, 173.
66. Tunçeli, H. İ., & Zembat, R. (2017). The importance and assessment of early childhood development. Journal of Education, Theory and Practical Research, 3(3), 1-12.
67. Turhan, B. ve Özbay, Y. (2016). Erken çocukluk eğitimi ve nöroplastisite. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(2), 54-63.
68. Uğur, İ. D., & Saylık, A. (2025). Nitel Verilerin Analizinde Kavram Bunalımı: Teorik Bir Çözümleme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 299-316.
69. UNESCO. (2015). Global citizen ship education: Topics and learning objectives. UNESCO Publishing.
70. Weare, K., & Gray, G. (2003). What works in developing children’s emotional and social competence and wellbeing? Research Report RR456, Department for Education and Skills.5.
71. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
72. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (12. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
73. Yıldırım, Y., & Çalışkan, H. (2021). Görev Odaklı Değerler Eğitimi (GODE): Örnek Bir Uygulamaya İlişkin Veli Görüşleri. Değerler Eğitimi Dergisi, 19(41), 245-276.