Yapay Zekâ Tabanlı Materyallerin Arapça Öğretimine Entegrasyonu

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1 , 61 - 83 , 30.04.2026

Sude Çırak

https://izlik.org/JA28XM78JB

Öz

Bu araştırmanın amacı yapay zekâ destekli materyallerin Arapça öğretimine entegrasyonu için öneriler sunmaktır. Bu araştırma kapsamında İmam Hatip Lisesi 9.sınıf Arapça ders kitabındaki konular incelenmiş ve her biri için yapay zekâ destekli materyaller üretilmiştir. Bu araştırmada materyal kullanımı öğrencilerin her ne kadar görsel duyularına hitap etse de oyun-etkinlik yöntemiyle beraber sunulmasının öğrenci motivasyonunu etkileyeceği öne sürülmüş ve her materyal için bir oyun önerisi verilmiştir. Bu çalışmada yapay zekâ tabanlı tasarım araçlarından Powtoon AI, ElevenLabs, Canva AI, Dall.E ve Midjourney kullanılmıştır. Araştırmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş ve ders kitabı doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Yapay zekânın öğretim materyali tasarımında sunduğu olanaklardan olan görsel üretimi, içerik uyarlama, kişiselleştirme, etkileşimli alıştırma oluşturma vb. oyunlaştırma unsurlarıyla (puan, seviye, rozet, görev tamamlama gibi) birleştirilerek Arapça öğretiminde kullanılabilecek örnek materyal türleri verilmiştir. Araştırma bulguları, yapay zekâ destekli oyunlaştırılmış materyallerin öğrencilerin öğrenme sürecini aktif, etkileşimli ve motive edici hâle getirebileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca bu yaklaşımın öğretmenlere ders materyali geliştirmede yenilikçi bir bakış açısı kazandıracağı düşünülmektedir. Sonuç olarak çalışma, yapay zekâ entegrasyonunun Arapça öğretiminde nasıl uygulanabileceğine dair öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Arpaça öğretimi , Görsel materyal , Öğrenci motivasyonu , Yapay zeka

Integration of Artificial Intelligence-Based Materials into Arabic Language Teaching

https://izlik.org/JA28XM78JB

Öz

The purpose of this research is to offer suggestions for integrating AI-supported materials into Arabic language teaching. The research examined the topics in the 9th-grade Arabic textbook of an Imam Hatip High School, and AI-supported materials were developed for each. While the materials appeal to students' visual senses, it was suggested that presenting them alongside a game-activity approach would impact student motivation, and a game suggestion was provided for each material. This study utilized AI-based design tools such as Powtoon AI, ElevenLabs, Canva AI, Dall.E, and Midjourney. A qualitative approach was adopted in the research, and the textbook was analyzed using document analysis. Examples of materials that can be used in Arabic language teaching are presented, combining visual generation, content adaptation, personalization, interactive exercise creation, and other opportunities offered by AI in instructional material design with gamification elements (such as points, levels, badges, and task completion). The research findings reveal that AI-powered gamified materials can make student learning active, interactive, and motivating. Furthermore, this approach is believed to provide teachers with an innovative perspective in developing course materials. Consequently, the study offers suggestions for how AI integration can be implemented in Arabic language teaching.

Anahtar Kelimeler

Arabic language teaching , Artificial intelligence , student motivation , visual materials

Kaynakça

• Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71–88.
• Atabek, O. (2021). Teknolojinin anlamının gelişimi ve insan-teknoloji ilişkisi. Kıranlı Güngör, S. (Ed.), Eğitim bilimleri alanında uluslararası araştırmalar VI (s. 311–324). Eğitim Yayınevi.
• Banaz, E. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın Dijital Okuryazarlık Açısından İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (1), 279-290.
• Bingöl, İ. (2025). Sanayi devriminden dijital çağa: Modernleşme sürecinde toplumsal dönüşüm. Kronotop İletişim Dergisi, 2(2), 395–426.
• Ceylan Dadakoğlu, S., & İz Bölükoğlu, H. (2025). Yapay zekâ aracılığıyla oluşturulan görsel tasarımların kültürel aktarıma katkısı. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 15(2), 413–445. https://doi.org/10.18039/ajesi. 1540519
• Çilek, Z. (2023). Yabancı dil eğitiminde güncel öğretim materyalleri ve kullanımı. Yabancı dil öğretiminde güncel yaklaşımlar (s. 87–110). Efe Akademi.
• Demirel, Ö. (2003). Yabancı dil öğretim ilkeleri. Yabancı dil öğretimi. (s.29-34). Pegem Yayıncılık.
• Erken, İ. (2025a). Gençlere dil öğretiminde teknolojinin rolü: Arapça öğretiminde “Rosetta Stone” programı. İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 123–132.
• Erken, İ. (2025b). Türkiye Yüzyılı Eğitim Modeli ve Arapça Öğretimi Alımlama Becerileri. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 13(2), 241-257
• Esgin, A., & Doğru, E. (2024). Mobil uygulamalarla Arapça öğrenimi: Using mobile applications in learning of Arabic. Lisanî İlimler Dergisi, 2(2).
• Genç, M. A., Danış, S., & Özalp Hamarta, H. K. (2023). Görsel sanatlar alanında özel yetenekli bireylerin eğitiminde yapay zekânın kullanımı. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(Özel Sayı), 497–519.
• Kaya, Y., & Eliyatkin, E. (2024). Din eğitiminde içerik oluşturma ve kişiselleştirilmiş öğrenme aracı olarak ChatGPT. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 24(3), 615–646.
• Kılıç, A. (2021). Türkiye Maarif Vakfı Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Programı A1-A2 Dinleme/İzleme ve Okuma/Anlama Kazanımlarının 21.Yüzyıl Okuryazarlık Becerileri Kapsamında Değerlendirilmesi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(2), 148-164.
• Müezzin, A. D., & Çelik, R. (2025). Yabancı dil olarak Arapça öğretiminde yapay zekâ ve aktif öğrenmenin rolü. Külliye, 6(2), 357–376.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Ortaöğretim Anadolu imam hatip lisesi Arapça ders kitabı ve öğrenci çalışma kitabı (9. sınıf). MEB Yayınları.
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2025). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Arapça Dersi Öğretim Programı. https://dogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/ 2025_08/01143030_arapca58.pdf
• Özcan, A., Özcan, B., Demir, G., Çelik, N., & Aydoğdu, S. (2025). Eğitimde dijitalleşmenin öğrenciler üzerindeki motivasyon ve dikkat süresi üzerindeki etkileri. International QMX Journal, 4(5), 734–746.
• Özçelik Baloğlu, Ö. (2023). Teknolojik bir dönüşüm olarak dijitalleşme kavramı ve etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 1189– 1210.
• Öztürk, İ. H. (2012). Tarih Öğretmeni Adaylarına Bit Destekli Öğretim Becerilerinin Kazandırılmasında Tasarım Temelli Öğrenme Yaklaşımı. Education Sciences, 7(3), 945-968.
• Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227–256.
• Şen Yaman, G. (2023). Arapça yabancı dil öğretiminde yapay zekânın geleceği: ChatGPT örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (33), 1057–1070.
• Şimşek, Ö. (2025). Yapay zekâ ve dil öğrenme süreçlerinde kullanımına genel bakış. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 118–130.
• Türkeri, E., Özdemir, C. (2025). Yapay Zeka Tabanlı Dijital Materyallerin Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimine Enteğrasyonu: Pedagojik Perspektifler. Silkway Social Science Journal (SSSJournal), 1(2),15-28.
• Yıldırım, T. (2025). Arapça öğretiminde yapay zekânın rolü: ChatGPT örneği. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, (20), 299–322.
• Yılmaz, B. B., & Kardaş, D. (2025). Yabancı dil öğretiminde yapay zekâ kullanımı üzerine yapılmış çalışmaların bir meta-sentez analizi. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 5(2), 433–455.