TMK.’nun 236. Maddesinin Düzenlemesi ve Artık Değer – Katılma Alacağı Konusunda Bir Deneme

Boşanmanın sebepleri ve sonuçları konusunda çok sayıda çalışma yaptığım hukukçular tarafından herhalde bilinmektedir. Aile hukukunun bu en sorunlu konusuna bu kadar eğilmişken, evlilik birliğinin sona erme hallerine ve tabii bu arada boşanmaya da bağlanan mal rejimleri konusu üzerinde yeterince durmadığımın da farkındayım. Değeri avukat meslektaşlarımdan uygulama ile ilgili edindiğim yeni bir bilgi, mal rejimlerinin tasfiyesi hakkında ne kadar geri kaldığımı göstermiştir. Bu yeni bilgi, TMK.’nun 236. maddesinin 2. fıkrasındaki “Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma halinde hakim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir” hükmünün, uygulamada, bu sebeplerle boşanma halinde, kusuru olmayan eşin, artık değerdeki pay oranının artırılmasına da yol açabileceğinin kabulüne ilişkin olmuştur. Bu uygulamaya odaklanırken, ister istemez, TMK.’nun 236. maddesinin tümünün ve özellikle, maddenin her iki fıkrasında yer verilen artık değer kavramının ayrıntılı olarak irdelenmesinin ve bu kavramın yanında katılma alacağı kavramının anlamının da ele alınmasının zorunlu olduğunu kabul etmek durumunda kaldım. Bu makaleyi oluşturmaya başlarken yaptığım araştırmalardan çok şeyler öğrendim ve öğrendiklerimi aktarmam gerektiğini de düşündüm. İlk planda TMK.’nun 236. maddesinin bir başına ele alınamayacağına, bu madde ile birlikte, artık değeri tanımlayan 231. maddenin, artık değere katılmayı düzenleyen 236 ve 237. maddelerin de değerlendirilmesi gerektiğine ulaştım. Bu açıklamalardan hareketle, makalemin ilk bölümü, artık değer – katılma alacağı ve bu kavramların nasıl belirleneceği üzerinde duracağım; ikinci bölüm de ise, uygulamada, zina veya hayata kast halinde, kusursuz eşin alacağı pay oranının artırılması konusunu ele alacağım.