PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK VE İŞTEN AYRILMA NİYETİNDE CİNSİYETİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ: VAKIF ÜNİVERSİTESİ AKADEMİSYENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2026, Cilt: 18 Sayı: 2 , 285 - 305 , 24.04.2026

İsmail Özdemir

https://izlik.org/JA65YH32SA

Öz

Bu çalışma, vakıf üniversitelerinde görev yapan akademisyenlerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisini ve bu ilişkide cinsiyetin düzenleyici rolünü araştırmaktır. Türkiye genelindeki vakıf üniversitelerinden 450 akademisyenin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada, hiyerarşik regresyon analizi ve Hayes'in PROCESS makrosu (Model 1) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, psikolojik dayanıklılığın işten ayrılma niyetini negatif yönde anlamlı olarak yordadığını göstermiştir. Ayrıca, cinsiyetin bu ilişkide düzenleyici rolü olduğu, psikolojik dayanıklılığın işten ayrılma niyetini azaltıcı etkisinin kadın akademisyenler için erkek akademisyenlere kıyasla daha belirgin olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, üniversite yönetimlerinin akademisyenlerin elde tutulmasına yönelik stratejiler geliştirirken, cinsiyet farklılıklarını dikkate alan ve psikolojik dayanıklılığı artırmayı hedefleyen programlara öncelik vermesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Dayanıklılık , İşten Ayrılma Niyeti , Cinsiyet , Akademisyenler , Vakıf Üniversiteleri.

Etik Beyan

Etik Kurul Kararı eklenmiştir.

THE MODERATING ROLE OF GENDER IN PSYCHOLOGICAL RESILIENCE AND TURNOVER INTENTION: A STUDY ON FOUNDATION UNIVERSITY ACADEMICS

https://izlik.org/JA65YH32SA

Öz

This investigation explores the relationship between psychological resilience and intention to leave among faculty members in foundation universities, with particular emphasis on whether gender functions as a moderating variable in this association. The sample comprised 450 academics from foundation universities throughout Turkey. Employing hierarchical regression analysis and Hayes's PROCESS macro (Model 1), we found that psychological resilience significantly predicts reduced turnover intention. Furthermore, gender moderated this relationship such that resilience demonstrated a stronger buffering effect against turnover intention for female academics compared to male academics. These findings underscore the necessity for university administrations to incorporate gender-differentiated, resilience-building initiatives into their faculty retention frameworks.

Anahtar Kelimeler

Psycological Resilience , Psychological Resilience , Intention To Leave , Gender , academics , Foundation Universities.

Etik Beyan

The Ethics Committee decision is attached.

Kaynakça

• Aiken, L. S., West, S. G. (1991). Multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
• Altan, S. (2019). Psikolojik dayanıklılığın işten ayrılma niyeti üzerine etkisi: Örgütsel vatandaşlık davranışının aracılık rolü. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(10), 1-15.
• Baron, R. M., Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
• Cammann, C., Fichman, M., Jenkins, D., Klesh, J. (1979). The Michigan Organizational Assessment Questionnaire. Unpublished manuscript, University of Michigan, Ann Arbor.
• Cascio, W. F., Boudreau, J. W. (2016). The search for effective global talent management. Academy of Management Perspectives, 30(4), 377-394.
• Cohen, J., Cohen, P., West, S. G., Aiken, L. S. (2003). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences (3rd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
• Connor, K. M., Davidson, J. R. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76-82.