TELEVİZYONUN YAPISAL İZOMORFİZMİ VE NARSİSTİK ZİHİN ÜZERİNE TEORİK BİR ÇÖZÜMLEME

Öz

Bu çalışma, televizyonun teknik yapısı ile narsisistik zihnin işleyiş mantığı arasındaki yapısal izomorfizmi kuramsal düzeyde sorunsallaştırmaktadır. Araştırma, televizyonun parçalı akış yapısı ile narsisistik zihin arasında diyalektik bir ilişki bulunduğunu ve televizyonun narsisizmi yalnızca temsil düzeyinde değil, bizzat kendi zamansal, biçimsel ve epistemolojik kurgusu aracılığıyla inşa ettiğini öne sürmektedir. Christopher Lasch’ın (2021) narsisist kültür teorisinden hareketle televizyon, tüketim toplumunun yarattığı bencilleşme, anlık hazcılık, kamusal alanın çöküşü sonucu benliğin inşasına hizmet eden temel bir mecra haline gelmiştir. Raymond Williams'ın “akış” kuramı, Neil Postman'ın “parçalı epistemoloji” tezi, Marshall McLuhan'ın “teknolojik uyuşma” ve Lasch’ın (2021) narsisizm kültürü eleştirisi ekseninde şekillenen bu araştırma, televizyonun sınır yitimini, anlık hazzı, tarihsel sürekliliğin kopuşunu ve pasif tüketimi yapısal olarak nasıl ürettiğini irdelemektedir. Söz konusu yapısal özellikler, psikanalitik literatürde narsisistik zihnin mekanizmalarıyla doğrudan örtüşmektedir. Bu bağlamda geleneksel uzaktan kumanda pratiği ile binge-watching (seri izleme) olgusu, narsisistik reflekslerin teknolojik karşılıkları olarak analiz edilmektedir. Sonuç olarak televizyon, narsisistik içerikler üreten bir araç olmanın ötesinde, narsisistik öznenin yapısal ve ontolojik olarak kurulmasına katkı sağlayan epistemolojik bir ortam olarak konumlandırılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Televizyon
• Narsisizm
• Yapısal İzomorfizm
• Narsisistik Zihin

A CONCEPTUAL ANALYSIS OF THE STRUCTURAL ISOMORPHISM BETWEEN TELEVISION AND THE NARCISSISTIC MIND

Öz

This study theoretically problematizes the structural isomorphism between the technical structure of television and the operational logic of the narcissistic mind. The research argues that a dialectical relationship exists between television's fragmented flow structure and the narcissistic mind, and that television constructs narcissism not merely at the level of representation but through its own temporal, formal, and epistemological configuration. Drawing on Christopher Lasch's (2021) theory of narcissistic culture, television has become a primary site for the construction of selfhood in a context shaped by the individualization, immediate hedonism, and collapse of the public sphere characteristic of consumer society. Informed by Raymond Williams's concept of "flow," Neil Postman's thesis of "fragmented epistemology," Marshall McLuhan's notion of "technological numbing," and Lasch's (2021) critique of the culture of narcissism, this study examines how television structurally produces the dissolution of boundaries, the primacy of immediate gratification, the rupture of historical continuity, and passive consumption. These structural features directly correspond to the mechanisms of the narcissistic mind as defined in psychoanalytic literature. Within this framework, both the conventional remote control practice and the phenomenon of binge-watching are analyzed as technological counterparts of narcissistic reflexes. It is concluded that television, beyond functioning as an instrument that produces narcissistic content, operates as an epistemological environment that contributes to the structural and ontological constitution of the narcissistic subject.

Anahtar Kelimeler

• Television
• Narcissism
• Structural Isomorphism
• Narcissistic Mind

Kaynakça

1. (2025). 02 2025 tarihinde Dil Derneği: https://www.dildernegi.org.tr/ TR,274/turkce-sozluk-ara-bul.html adresinden alındı.
2. Althusser, L. (2019). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. (Ç. A. Tümertekin, Dü.) İstanbuş: İthaki Yayınları.
3. Campbell, W. K., & Crist, C. (2024). Yeni Narsisizm Bilimi. Okuyan Us Yayınları.
4. Campbell, W. K., & Miller, J. (2011). he Handbook of Narcissism and Narcissistic Personality Disorder. Wiley.
5. Debord, G. (2021). Gösteri Toplumu. Ayrıntı Yayınları.
6. DiMaggio, P. J. ve Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147–160.
7. Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and Crisis. W. W. Norton & Company. Freud, S. (2015). Narsizm Üzerine ve Schreber Vakası. (S. M. çev: Banu Büyükkal, Dü.) Metis Yayınları.
8. Fromm, E. (2006). Sağlıklı Toplum. (Y. S. çev: Z. Tanrısever, Dü.) İstanbul: Payel Yayınları.

9. Hall, S. (1980). Encoding/decoding. S. D. (Hall içinde, Culture, Media, Language (s. 128-138). London: Hutchinson.
10. Hall, S. (1997). Representations: Cultural Representations and Signifying Practises. London: Sage.
11. Han, B. C. (2023). Ötekini Kovmak - Günümüzde Toplum Algı ve İletişim. (Ç. M. Özdemir, Dü.) İstanbul: Ketebe.
12. Kernberg, O. F. (2019). Sınır Durumlar ve Patolojik Narsisizm. Metis Yayınları.
13. Kohut, H. (2017). Kendiliğin Yeniden Yapılanması. (D. C. S. M. Tura, Dü.) Metis Yayınları.
14. Kohut, H. (2022). Kendiliğin Çözümlenmesi. (B. M. Atbaşoğlu C., Dü.) Metis Yayınları.
15. Lasch, C. (1984). The Minimal Self: Psychic Survival in Troubled Times . W. W. Norton & Company.
16. Lasch, C. (2021). Narsisizm Kültürü. (Ü. H. çev: Suzan Öztürk, Dü.) Bilim ve Sanat Yayınları.
17. Lovink, G. (2019). Sad by Design: On Platform Nihilism. Pluto Press. McLuhan, M. (1994). Understanding Media. London: The MIT Press Cambridge.
18. Naso, P. O. (2025). Dönüşümler I-XV. Yapı Kredi Yayınları.
19. Özel, S., & Durmaz, T. (2021). Yeni Nesil İzleme Pratikleri: Tıkınırcasına İzlemek. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 16(55), 363-388.
20. Postman, N. (1985). Amusing Ourselves to Death: Public Discourse in the Age of Show Business. Penguin Books.
21. Rieff, P. (1966). The Triumph of the Therapeutic: Uses of Faith after Freud. Harper & Row.
22. Twenge, J. M., & Campbell, W. (2010). Asrın Vebası: Narsisizm İlleti. (ç. Ö. Yüksel, Dü.) Kaknüs Yayınları.
23. Williams, R. (2003). Televizyon, Tekn