DARK FACTORIES IN INDUSTRY 4.0: PRODUCTION, LABOR, AND SOCIOECONOMIC IMPLICATIONS

Öz

This study aims to examine the phenomenon of dark factories within the framework of Industry 4.0 from a comprehensive economic and social policy perspective. Positioned within the historical evolution of industrial revolutions, this production model redefines the role of human labor in manufacturing processes through digitalization, automation, and artificial intelligence technologies. The study analyzes the economic impacts of dark factories in terms of production efficiency, cost structures, capital intensification, and global competitiveness, while their social implications are examined in relation to labor market transformation, skill-based polarization, income distribution, and social welfare mechanisms. The findings indicate that despite increased productivity, labor demand declines and inequality risks intensify. In this context, policy instruments such as robot taxation, universal basic income, and active labor market policies gain prominence. In conclusion, dark factories are evaluated as an economic paradigm that reshapes production relations, the labor-capital balance, and social policy frameworks.

Anahtar Kelimeler

• dark factories
• ındustry 4.0
• artificial intelligence
• smart factories
• labor market

ENDÜSTRİ 4.0’DA KARANLIK FABRİKALAR: ÜRETİM, İŞGÜCÜ VE SOSYOEKONOMİK ETKİLER

Öz

Bu çalışma, karanlık fabrikalar olgusunu Endüstri 4.0 bağlamında iktisadi ve sosyal politika perspektifinden bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Sanayi devrimlerinin tarihsel evrimi içinde değerlendirilen bu üretim modeli, dijitalleşme, otomasyon ve yapay zekâ teknolojileri aracılığıyla üretim süreçlerinde insan emeğinin rolünü yeniden tanımlamaktadır. Çalışmada karanlık fabrikaların ekonomik etkileri üretim verimliliği, maliyet yapıları, sermaye yoğunlaşması ve küresel rekabet ekseninde; sosyal etkileri ise işgücü piyasalarının dönüşümü, nitelik temelli ayrışma, gelir dağılımı ve refah mekanizmaları bağlamında analiz edilmiştir. Bulgular, verimlilik artışına rağmen işgücü talebinde daralma ve eşitsizlik riskinin güçlendiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede robot vergisi, evrensel temel gelir ve aktif işgücü politikaları öne çıkmaktadır. Sonuç olarak karanlık fabrikalar, üretim ilişkilerini, emek-sermaye dengesini ve sosyal politika araçlarını yeniden şekillendiren bir iktisadi paradigma olarak değerlendirilmektedir.[

Anahtar Kelimeler

• karanlık fabrikalar
• endüstri 4.0
• yapay zeka
• akıllı fabrikalar
• işgücü piyasası

Kaynakça

1. Akben, İ., & Avşar, İ. İ. (2018). Endüstri 4.0 ve karanlık üretim: Genel bir bakış. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(1), 26-37
2. Aljuaid, A. A., Masood, S. A., & Tipu, J. A. (2024). Integrating Industry 4.0 for sustainable localized manufacturing to support Saudi vision 2030: an assessment of the Saudi arabian automotive ındustry model Sustainability, 16(12), 5096. https://doi.org/10.3390/su16125096
3. Autor, D. H. (2015). Why are there still so many jobs? The history and future of workplace automation. Journal of Economic Perspectives, 29(3), 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.29.3.3
4. Bińczycki, B., vd. (2022). Industry 4.0: A chance or a threat for gen z? the perspective of economics students. Sustainability, 14(14), 8925. https:// doi.org/10.3390/su14148925
5. Chen, B., Wan, J., Shu, L., Li, P., Mukherjee, M., & Yin, B. (2018). Smart factory of Industry 4.0: Key technologies, application case, and challenges. IEEE Access, 6, 6505–6519. https://doi.org/10.1109/ ACCESS.2017.2783682