Crush sendromu

Elif Yıldırım; Beyza Kaymaz; Hatice Dörtler; Sümeyye Ebrar Üstündağ; Ayşenur Akdeniz; Oytun Erbaş

Crush sendromu

Öz

Crush sendromu diğer isimleriyle ezilme sendromu veya travmatik rabdomiyoliz, kas travması sonrası meydana gelen ani ve hızlı gelişen kas hasarının neden olduğu sistemik bir bozukluktur. Crush sendromu; deprem, güneş çarpması, ağır egzersiz, künt yaralanmalar gibi kası etkileyen travmatik olaylar nedeniyle meydana gelir. Hiperkalemi ve akut tübüler nekroz bu sendromun yol açtığı mortalitenin başlıca nedenleridir. Crush sendromu olduğundan şüphelenilen hastalara en kısa zamanda potasyum içermeyen, tercihen %0.9’luk NaCl intravenöz olarak verilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Akut tübüler nekroz,ezilme,deprem,hiperkalemi,rabdomiyoliz,travma

Kaynakça

1. Güven Apaydın S. Crush sendromu sempozyum dizisi. 2002;29:247-55.
2. Bywaters EG, Beall D. Crush injuries with impairment of renal function. 1941. J Am Soc Nephrol 1998;9:322-32.
3. Yardımcı B, Ecder ST, Tunçkale A. Ağır egzersiz sonrası geliğen rabdomiyoliz: İki olgu sunumu. FNG & Bilim Tıp Dergisi 2016;3:214-6.
4. Yokota J. Crush syndrome in disaster. JMAJ 2005;48:341-52.
5. Gonzalez D. Crush syndrome. Crit Care Med 2005;33:34-41.
6. Yavuz Y. Crush sendromu ve akut böbrek yetmezliği. Turk. Neph Dial Transpl 1999;4:163-6.
7. Sever MS, Erek E, Vanholder R, Akoğlu E, Yavuz M, Ergin H, et al. The Marmara earthquake: epidemiological analysis of the victims with nephrological problems. Kidney Int 2001;60:1114-23.
8. Sever MŞ, Kazancıoğlu R. Van Depremi'nin Ardından: Yine Yeniden Deprem. Turk Neph Dial Transpl 2012;21:7-9.

9. Bosch X, Poch E, Grau JM. Rhabdomyolysis and acute kidney injury. N Engl J Med 2009;361:62-72.
10. Vanholder R, Sever MS, Erek E, Lameire N. Rhabdomyolysis. J Am Soc Nephrol 2000;11:1553-61.
11. Better OS, Rubinstein I, Reis DN. Muscle crush compartment syndrome: fulminant local edema with threatening systemic effects. Kidney Int 2003;63:1155-7.
12. Gabow PA, Kaehny WD, Kelleher SP. The spectrum of rhabdomyolysis. Medicine (Baltimore) 1982;61:141-52.
13. Available from: http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/kriz/belge/crushsendromu.pdf
14. Odeh M. The role of reperfusion-induced injury in the pathogenesis of the crush syndrome. N Engl J Med 1991;324:1417-22.
15. Sheng ZY. Medical support in the Tangshan earthquake: a review of the management of mass casualties and certain major injuries. J Trauma 1987;27:1130-5.
16. Alexander D. The health effects of earthquakes in the mid-1990s. Disasters 1996;20:231-47.
17. Sever MS, Vanholder R, Lameire N. Management of crush-related injuries after disasters. N Engl J Med 2006;354:1052-63.
18. Review of the USGS Earthquake Hazards Program. in NEHRP-investing in a safer future. Reston: U.S. Geological Survey; 2003.
19. Erek E, Sever MS, Serdengeçti K, Vanholder R, Akoğlu E, Yavuz M, et al. An overview of morbidity and mortality in patients with acute renal failure due to crush syndrome: the Marmara earthquake experience. Nephrol Dial Transplant 2002;17:33-40.
20. Sever MŞ. Crush (ezilme) Sendromu ve Marmara Depreminden Çıkarılan Dersler. 2. Baskı. İstanbul: Lebib-Yalkın Yayımları ve Basın İşleri A.Ş; 2003.
21. Greaves I, Porter K, Smith JE. Consensus statement on the early management of crush injury and prevention of crush syndrome. J R Army Med Corps 2003;149:255-9.
22. Knochel JP. Mechanisms of rhabdomyolysis. Curr Opin Rheumatol 1993;5:725-31.
23. Ron D, Taitelman U, Michaelson M, Bar-Joseph G, Bursztein S, Better OS. Prevention of acute renal failure in traumatic rhabdomyolysis. Arch Intern Med 1984;144:277-80.
24. Akdam H, Alp A. Ezilme sendromu. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi 2015;25:71-7.
25. Büyüköztürk K. İç Hastalıkları. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2007.
26. Sever L. Ezilme sendromu. Turk Arch Ped 2009;44:43-7.
27. Zager RA. Rhabdomyolysis and myohemoglobinuric acute renal failure. Kidney Int 1996;49:314-26.
28. Walter A. Parham, Ali A. Mehdirad, Kurt M. Biermann, Fredman CS. Hyperkalemia Revisited. Tex Heart Inst J 2006;33:40-7.
29. Zhang L, Fu P, Wang L, Cai G, Zhang L, Chen D, et al. Hyponatraemia in patients with crush syndrome during the Wenchuan earthquake. Emerg Med J 2013;30:745-8.
30. Sahjian M, Frakes M. Crush injuries: pathophysiology and current treatment. Nurse Pract 2007;32:13-8.
31. Vanholder R, Sever MS, Erek E, Lameire N. Acute renal failure related to the crush syndrome: towards an era of seismo-nephrology? Nephrol Dial Transplant 2000;15:1517-21.
32. Rajagopalan S. Crush Injuries and the Crush Syndrome. Med J Armed Forces India 2010;66:317-20.
33. Khan FY. Rhabdomyolysis: a review of the literature. Neth J Med 2009;67:272-83.
34. Santangelo ML, Usberti M, Di Salvo E, Belli G, Romano G, Sassaroli C, Zotti G. A study of the pathology of the crush syndrome. Surg Gynecol Obstet 1982;154:372-4.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Elif Yıldırım Bu kişi benim

Beyza Kaymaz Bu kişi benim

Hatice Dörtler Bu kişi benim

Sümeyye Ebrar Üstündağ Bu kişi benim

Ayşenur Akdeniz Bu kişi benim

Oytun Erbaş ^* Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

3 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2018

Kabul Tarihi

20 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA83SN66GS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldırım, E., Kaymaz, B., Dörtler, H., Ebrar Üstündağ, S., Akdeniz, A., & Erbaş, O. (2019). Crush sendromu. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi, 4(4), 213-218. https://izlik.org/JA83SN66GS

AMA

1.Yıldırım E, Kaymaz B, Dörtler H, Ebrar Üstündağ S, Akdeniz A, Erbaş O. Crush sendromu. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi. 2019;4(4):213-218. https://izlik.org/JA83SN66GS

Chicago

Yıldırım, Elif, Beyza Kaymaz, Hatice Dörtler, Sümeyye Ebrar Üstündağ, Ayşenur Akdeniz, ve Oytun Erbaş. 2019. “Crush sendromu”. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi 4 (4): 213-18. https://izlik.org/JA83SN66GS.

EndNote

Yıldırım E, Kaymaz B, Dörtler H, Ebrar Üstündağ S, Akdeniz A, Erbaş O (01 Ocak 2019) Crush sendromu. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi 4 4 213–218.

IEEE

[1]E. Yıldırım, B. Kaymaz, H. Dörtler, S. Ebrar Üstündağ, A. Akdeniz, ve O. Erbaş, “Crush sendromu”, İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi, c. 4, sy 4, ss. 213–218, Oca. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83SN66GS

ISNAD

Yıldırım, Elif - Kaymaz, Beyza - Dörtler, Hatice - Ebrar Üstündağ, Sümeyye - Akdeniz, Ayşenur - Erbaş, Oytun. “Crush sendromu”. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi 4/4 (01 Ocak 2019): 213-218. https://izlik.org/JA83SN66GS.

JAMA

1.Yıldırım E, Kaymaz B, Dörtler H, Ebrar Üstündağ S, Akdeniz A, Erbaş O. Crush sendromu. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi. 2019;4:213–218.

MLA

Yıldırım, Elif, vd. “Crush sendromu”. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi, c. 4, sy 4, Ocak 2019, ss. 213-8, https://izlik.org/JA83SN66GS.

Vancouver

1.Elif Yıldırım, Beyza Kaymaz, Hatice Dörtler, Sümeyye Ebrar Üstündağ, Ayşenur Akdeniz, Oytun Erbaş. Crush sendromu. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi [Internet]. 01 Ocak 2019;4(4):213-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83SN66GS