THE NEED FOR COGNİTİVE CLOSURE AS AN FAİLURE OF INTELLİGENCE ANALYSİS: THE CASE OF THE WAR OF YOM KİPPUR

Abstract

İSTİHBARAT ANALİZ HATASI OLARAK BİLİŞSEL KAPANMA İHTİYACI: YOM KİPPUR SAVAŞI ÖRNEĞİ

Öz

İstihbarat başarısızlığının, bilgi toplamadan kaynaklı nedenleri olduğu gibi toplanan bilgilerin analiz edilmesi sürecinden kaynaklanan nedenleri de bulunmaktadır. Toplama sürecinden kaynaklı hatalar, yeterli haberin toplanamaması ve toplanan haberlerin ise yeterli kalitede olamaması şeklinde değerlendirilebilir. Toplama kalitesinin düşüklüğü, analiz sürecini çoğu zaman olumsuz yönde etkilemektedir. Ancak yeterli miktarda ve kalitede bilgi olduğu durumlarda da analiz hataları ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, yeterli düzeyde ve kalitede bilgiler bulunmasına rağmen, işleme sürecinde analistlerin neden başarısız olduklarının sorusunun cevabını aramaktadır. Bu bağlamda, bu sorunun cevabının bulunabilmesi için bilişsel kapanma ihtiyacı kavramını analitik çerçeve olarak kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Analistlerin otoriter kişilik yapısı, farklı görüşlere hoşgörüsüzlüğü ve içinde bulunduğu grup dinamiğinin yüksek bilişsel kapanma ihtiyacına neden olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, yargı modellerinin ve kısıtlı politika seçeneklerinin bilişsel kapanma ihtiyacına nasıl etki ettiği tartışılmaktadır. Bu çerçevede, 1973 Yom Kippur savaşında İsrail Askeri İstihbarat kuruluşu AMAN’ın bilişsel kapanma ihtiyacını tetikleyen, yargı modelleri ve kısıtlı politika seçenekleri incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bilişsel Kapanma İhtiyacı
• Yargı Modelleri
• Kısıtlı Politika Seçenekleri
• Yom Kippur Savaşı

Kaynakça

1. Önder, H.M. (2024). İstihbarat Analiz Hatası Olarak Bilişsel Kapanma İhtiyacı: Yom Kippur Savaşı Örneği. İstihbarat Çalışmaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), ss.70-89, DOI: http://dx.doi.org/10.29228/icad.25