ŞİRİNLER ÇİZGİ FİLMİNİN İDEOLOJİK YÖNELİMLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Kitle iletişim araçları propagandaların geniş kitlelere ulaşmasını sağlayan muhtevalardır. Bir kutu içerisine sıkıştırılan renkli ve hareketli yapılarıyla çocukların dikkatini çeken çizgi diziler, kültür aktarımları açısından etkili uygulamalardandır. Hedefte çocukların olduğu bu yapılarda mesajlar direkt verilmek yerine alt mesajlar vasıtasıyla zihne iletilmeye çalışılır. Karl Marx’ın materyalist kuramları özünde insanın doğasını ve toplumdaki yerini Marksist ideolojinin temeli olarak kabul etmektedir. Bu bağlamda Karl Marx ideolojisinde ekonomik koşulları temel alarak sosyal yapıyı analiz etmektedir. İdeoloji diye adlandırılan bu olgu gerçeklikten kopmuş düşsel bir inşadan ibarettir. Bu makale çalışması ile; Marx’ın öncüsü olduğu ideolojik yapı ilkesinde, içerisinde komünist propaganda yapıldığı düşünülen Şirinler çizgi dizisi nitel araştırma yöntemlerinden olan görsel içerik yöntemiyle karakterler ve olay akışına göre incelenmiştir. Makalede yer alan içerik analizi çizgi dizinin aktardığı mesajların daha anlaşılır olmasını ve çizgi filmlerde ideolojik propagandalar yapıldığını göstermektedir. Çalışma sonucundan hareketle; Türkçe yetersiz kaynağı olduğu düşünülen Şirinler çizgi filmi seçilerek materyalist kuram ışığında incelemelerde bulunulmuştur. Analize konu olan Şirinler çizgi filmi karakterler ve olay örgüsü bir bütün olarak ele alındığında ideolojik mesajlar içeren bilinçli bir oluşumdur. “ÇİZGİ FİLM YAPIMLARINDA İDEOLOJİK YÖNELİMLER: ŞİRİNLER ÇİZGİ FİLM ÖRNEĞİ” ADLI TEZDEN TÜRETİLMİŞTİR.

Anahtar Kelimeler

• Materyalist kuram
• Çizgi filmler
• Şirinler dizisi
• İdeoloji
• Propaganda

AN ANALYSIS OF THE SMURFS CARTOON IN TERMS OF IDEOLOGICAL ORIENTATIONS

Öz

Mass media are the content that allows propaganda to reach large masses. Cartoon series that attract the attention of children at an early age with their colorful and lively structures squeezed into a box are effective applications for cultural transfer. In these structures where children are the target, messages are tried to be conveyed to the mind through sub-messages instead of being given directly. Karl Marx's materialist theories essentially accept the nature of man and his place in society as the basis of Marxist ideology. In this context, Karl Marx analyzes the social structure by taking economic conditions as the basis in his ideology. This phenomenon called ideology is an imaginary construction disconnected from reality. With this article; In the ideological structure principle pioneered by Marx, the Smurfs cartoon series, in which communist propaganda is thought to be made, is examined according to the characters and the flow of events with the visual content method, which is one of the qualitative research methods. The content analysis in the article shows that the messages conveyed by the cartoon series are more understandable and that ideological propaganda is made in cartoons. Based on the results of the study; The Smurfs cartoon, which is thought to have insufficient Turkish resources, was selected and examined in the light of materialist theory. The Smurfs cartoon, which is the subject of the analysis, is a conscious formation containing ideological messages when the characters and the plot are considered as a whole. IT IS A DERIVED FROM THE THESIS NAMED “IDEOLOGICAL ORIENTATIONS IN CARTOON PRODUCTIONS: AS A MODEL SMURFS”

Anahtar Kelimeler

• Materialist Theory
• Cartoons
• Smurfs
• Ideology
• Propaganda

Kaynakça

1. Abbott, D. (2023). The inside story of the little blue tribe that conquered the world https://www.brusselstimes.com/499686/empire-of-the-smurfs (Erişim tarihi: 28 Mayıs 2024).
2. Albayrak, A., & Altay, A. (2020). Görsel sanatlarda imge kavramı. Balkan Müzik ve Sanat Dergisi, 2(2), 133-163.
3. Bauman, Z. (2022). Modernite, kapitalizm, sosyalizm küresel çağda sosyal eşitsizlik (4. Baskı). Say Yayınları.
4. Bock, A., Isermann, H., & Knieper, T. (2011). Quantitative content analysis of the visual. In E. Margolis & L. Pauwels (Eds.), The SAGE handbook of visual research methods (pp. 265–282). Sage.
5. Çakıral, M. (2016). Televizyon kıskacında çocuk ve subliminal mesajlar (1. Baskı). Ferfir Yayınları.
6. Çelik, F. (2023). Şirinler aslında neyi temsil ediyor? https://www.gencgazete.net/sirinler-aslinda-neyi-temsil-ediyor (Erişim tarihi: 28 Mayıs 2024).
7. Darıcı, S. (2020). Subliminal işgal (Genişletilmiş 13. Baskı). Destek Yayınları.
8. Göktaş, B. (2023). Güzellik Algısı Şirinler'i de Ele Geçirmiş: Şirine Neden Kötüyken Esmer, İyiyken Sarışındı? https://onedio.com/haber/guzellik-algilari-si-rinler-i-de-ele-gecirmis-sirine-neden-kotuyken-esmer-iyiyken-sarisindi-1130978(Erişim tarihi: 28 Mayıs 2024).

9. Göz, H. (2020). Çocuklar, iktidar ve ideoloji: Çocuk politikası üzerine düşünce-ler-I. Elyazmaları. https://elyazmalari.com/2020/01/30/cocuklar-iktidar-ve-ideo-loji-cocuk-politikasi-uzerine-dusunceler/ (Erişim tarihi: 30 Nisan 2024).
10. Güzel, S., Şemin, H. R. S. M. E., & Şahin, B. (2019). Çizgi film, çocuk ve toplumsallaşma: Jetgiller ve Taş Devri örneği. The Journal of Academic Social Science,21(21), 57-104.
11. IMPS. (2019). The Smurfs press dossier. https://www.smurfbusiness.com/PDF/dossier_presse_2019_EN.pdf (Erişim tarihi: 20 Mayıs 2024).
12. Kamacıoğlu, B. (2017). Çizgi filmlerin kültür aktarımındaki rolü ve Hayao Miyazaki çizgi filmleri. Sanat ve Tasarım Dergisi, 7(2), 1-18.
13. Lenin, V. İ. (2019). Karl Marx ve Marksizm üzerine (4. Baskı). Yordam Kitap.
14. Marx, K. (2021). Das Kapital. Olympia Yayınları.
15. Marx, K., & Engels, F. (2008). Komünist manifesto (30. Baskı). Can Yayınları.
16. Meriç, C. (1970). İdeoloji. Istanbul University Journal of Sociology, 2(21-22), 119-142.
17. Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294.
18. Miller, F. J. (2023). The 9th art: The deceptive simplicity of Peyo’s Smurfs. https://europeanconservative.com/articles/reviews/the-9th-art-the-deceptive-simp-licity-of-peyos-smurfs/ (Erişim tarihi: 20 Mayıs 2024).
19. Ören, İ. (2021). Okul öncesi çocuklara yönelik çizgi diziler üzerinden gerçekleştirilen propaganda çalışmaları. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 271-300.
20. Permenter, P. (2023). What’s the Name of the Cat in the Smurfs? https://www.cattipper.com/cat-names/2023/whats-the-name-of-the-cat-in-the-smurfs.html(Erişim tarihi: 28 Mayıs 2024).
21. Poel, N. V. D. (2016). Peyo: Master cartoonist and father of the Smurfs. https:// theculturetrip.com/europe/belgium/articles/peyo-master-cartoonist-and-father-of-the-smurfs (Erişim tarihi: 20 Mayıs 2024).
22. Silver, C. (2011). Psychology of cartoons- Part 2: Sociology of the Smurfs. https://www.wired.com/2011/04/psychology-of-cartoons-part-2-socio-logy-of-the-smurfs/ (Erişim tarihi: 21 Mayıs 2024).
23. Stalin, J. V. (1978). Diyalektik ve tarihsel materyalizm (9. Baskı). Say Yayınları. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/mustafa.kursunoglu/64356/Diya- lektikVeTarihselMateryalizm.pdf
24. Şenler, F. (2005). Animasyon tarihi, teknikleri ve Türkiye'deki yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (HÜTAD), (3), 99-114.
25. Terzi, H. M. (2021). Kimlik ve kültür oluşumunda mekânsal faktörler: Sovyet toplumu ile komün evleri ilişkisi örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(28), 226-247.
26. Tower, W. (1982). The Stuff Dreams Are Smurfed Of https://www.themoviedb.org/tv/5687-the smurfs/season/2/episode/43/images/backdrops (Erişim tarihi: 28 Mayıs 2024).
27. Yehuda, R. B. (2011). Are the Smurfs anti-Semitic misogynists? https://forward.com/culture/139107/are-the-smurfs-anti-semitic-misogynists/ (Erişim tarihi: 28 Mayıs 2024).
28. Yeşilot, F., & Dal, N. E. (2018). Duyuların ötesinde: Bilinçaltı etkiler ve nöropazarlama. Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi, 5(62), 37-45.