Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu?

Nuran Kırnık

doi:10.25272/icps.1880031

TR EN

Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu?

Öz

Filistin Meselesi adlı eser, 1947–1949 Arap-İsrail savaşları sürerken Sebilürreşad ve Selamet dergilerinde yayımlanan ve büyük bölümü Ömer Rıza Doğrul’a ait olan elli yedi köşe yazısının bir araya getirilmesiyle oluşmuştur. Şubat 2025’te M. Ertuğrul Üstündağ tarafından derlenerek Ketebe Yayınları tarafından yayımlanan eser, dönemin Filistin meselesine dair algısını ve Türkiye’deki İslâmî çevrelerin konuya yaklaşımını yansıtması bakımından önemlidir. Yazılar, Filistin topraklarının işgali sürecini güncel gelişmeler ışığında ele almakta; Siyonist devletin kuruluşunun bölge ülkeleri, Arap halkları, İslâm âlemi ve Türkiye üzerindeki muhtemel etkilerini tartışmaktadır. Bununla birlikte eser, köşe yazısı formatında kaleme alınmış olması, dipnot ve belge kullanımının sınırlı oluşu ve yazarların ortak ideolojik çerçevesi sebebiyle akademik anlamda tam bir kaynak niteliği taşımamaktadır. Özellikle Ömer Rıza Doğrul’un yazılarında belirginleşen taraflı üslup ve idealize edici yaklaşım, metinlerin objektifliğini zayıflatmaktadır. Buna rağmen eser, Filistin halkının yaşadığı insani dramı ve dönemin İslâm dünyasındaki siyasi gelişmeleri eş zamanlı olarak aktarması bakımından tarihsel bir tanıklık değeri taşımaktadır. Filistin meselesinin geçmişten günümüze süreklilik arz eden sorunlarını anlamada, dönemin zihniyetini ve kamuoyu oluşturma çabalarını yansıtan önemli bir başvuru kaynağı olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

The Palestinian Question: 1947-1949, How It Began, What Happened, What Transpired?

Öz

The work titled "The Palestinian Question" is a compilation of fifty-seven opinion pieces, mostly written by Ömer Rıza Doğrul, published in the journals Sebilürreşad and Selamet during the 1947–1949 Arab-Israeli wars. Published in February 2025 by Ketebe Yayınları, compiled by M. Ertuğrul Üstündağ, the work is significant for reflecting the perception of the Palestinian question at the time and the approach of Islamic circles in Turkey to the issue. The articles examine the process of the occupation of Palestinian territories in light of current developments; they discuss the potential effects of the establishment of the Zionist state on regional countries, Arab peoples, the Islamic world, and Turkey. However, due to its format as opinion pieces, limited use of footnotes and documents, and the shared ideological framework of the authors, the work does not constitute a complete academic source. The biased style and idealizing approach, particularly evident in Ömer Rıza Doğrul's articles, weaken the objectivity of the texts. Nevertheless, the work possesses historical testimony value due to its simultaneous portrayal of the humanitarian drama experienced by the Palestinian people and the political developments in the Islamic world of the time. It can be considered an important reference source for understanding the persistent problems of the Palestinian issue from the past to the present, reflecting the mentality of the period and the efforts to shape public opinion.

Anahtar Kelimeler

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Kitap İncelemesi

Yazarlar

Nuran Kırnık ^*
0009-0001-2981-4812
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2026

Kabul Tarihi

4 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.25272/icps.1880031

IZ

https://izlik.org/JA26JY57GM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kırnık, N. (2026). Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu? Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 12(1). https://doi.org/10.25272/icps.1880031

AMA

1.Kırnık N. Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu? Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi. 2026;12(1). doi:10.25272/icps.1880031

Chicago

Kırnık, Nuran. 2026. “Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu?”. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi 12 (1). https://doi.org/10.25272/icps.1880031.

EndNote

Kırnık N (01 Temmuz 2026) Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu? Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi 12 1

IEEE

[1]N. Kırnık, “Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu?”, Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, c. 12, sy 1, Tem. 2026, doi: 10.25272/icps.1880031.

ISNAD

Kırnık, Nuran. “Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu?”. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi 12/1 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.25272/icps.1880031.

JAMA

1.Kırnık N. Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu? Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi. 2026;12. doi:10.25272/icps.1880031.

MLA

Kırnık, Nuran. “Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu?”. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, c. 12, sy 1, Temmuz 2026, doi:10.25272/icps.1880031.

Vancouver

1.Nuran Kırnık. Filistin Meselesi 1947-1949: Nasıl Başladı, Neler Yaşandı, Neler Oldu? Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi. 01 Temmuz 2026;12(1). doi:10.25272/icps.1880031

1. Aksi belirtilmedikçe gönderilen yazılarla ilgili tüm yazışmalar ilk yazarla yapılacaktır. Makale gönderimi online olarak https://dergipark.org.tr/tr/pub/icps üzerinden yapılmalıdır. Gönderilen yazılar, yazının yayınlanmak üzere gönderildiğini ifade eden, makale türünü belirten ve makaleyle ilgili bilgileri içeren elektronik kapak formunu içeren Microsoft Word 2003 ve üzerindeki versiyonları ile yazılmış elektronik dosya ve tüm yazarların imzaladığı Telif Hakkı Anlaşması Formu eklenerek gönderilmelidir.

Makale kapak sayfası

Makalenin kategorisi
Makale dilinde ve İngilizce başlık
Yazarların ismi soyadı, unvanları ve bağlı oldukları kurumlar (üniversite ve fakülte bilgisinden sonar şehir ve ülke bilgisi de yer almalıdır), e-posta adresleri
Sorumlu yazarın e-posta adresi, açık yazışma adresi, iş telefonu, GSM

Ayrı Ayrı Yüklemeniz gereken dosyalar

Telif Hakkı Anlaşması Formu
Resim, Tablo vb başka kaynaktan alındıysa izin belgesi
Makale Kapak Sayfası
Makale Ana Metni Dosyası

2. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’ne gönderilen makale önceden yayınlanmamış, yayımlanmak üzere kabul edilmemiş veya herhangi bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan bilimsel ve özgün bir çalışma olmalıdır.

3. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’nde Türkçe veya İngilizce makalelere yer verilmektedir.
4. Başlık içerikle uyumlu olmalıdır. Makale başlığı koyu (bold), 11 punto ve ortalanmış olarak yazılmalı, her kelimenin ilk harfi büyük olmalıdır.
5. Özet/Abstract, ana başlığın hemen altında bulunmalı, içerisinde amaç, yöntem, bulgular ve sonuç bilgilerinin yer almasına özen gösterilmelidir. Özet karakter boyutu 10 punto olmalı ve 150-250 kelime arasında olmalıdır. Özet altında makalenin içeriği ile uyumlu en az üç ve en çok beş anahtar kelimeler/keywords bulunmalıdır. Anahtar kelimelerin boyutu 10 punto olmalıdır. Türkçe özet ve anahtar kelimelerden sonra, İngilizce özet ve anahtar kelimeler yer almalıdır.
6. Çalışmalar 5.000-10.000 sözcük arasında olmalı ve sayfa numaraları sayfanın altında ve sağında yer almalıdır. Kitap incelemeleri 1.500 kelimeyi geçmemelidir.
7. Giriş kısmında çalışmanın amacı, kullanılan yöntem, çalışmanın literatüre yapacağı katkı ve çalışmanın kapsamı belirtilmelidir.
8. Giriş, Sonuç ve Kaynakça başlıkları hariç olmak üzere, bölüm ve alt bölümler koyu (bold), iki yana yaslı (girintisiz) ve yalnızca kelimelerin ilk harfleri büyük olacak şekilde 11 punto yazılmalıdır.
9. Makale metni A4 boyutunda Word dosyasına 1 satır aralıklı ve iki yana yaslı olacak şekilde düzenlenmelidir. Metin 11 puntoda Times New Roman ve Türkçe font kullanılarak hazırlanmalıdır. Makalenin sayfa kenarlarında sol, sağ, üst ve alttan 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır.
10. Makalelerde kaynak gösterimi APA 6.0 sürümü ile yapılmalıdır. Daha fazla bilgi için bu websitesini ziyaret edebilirsiniz (https://www.easybib.com/guides/citation-guides/apa-format/). Makale metni içinde gerektiği takdirde dipnotlarla açıklama yapılabilir. Dipnotlar kaynak gösterimi için değil, yalnızca açıklamalar için kullanılmalıdır. Dipnot karakter boyutu 10 puntoda Times New Roman olmalıdır.

11. Tablo ve şekillere başlık ve numara verilmeli, başlıklar tabloların üzerinde, şekillerin ve grafiklerin altında yer almalıdır. Kaynaklar tablo ve şekillerin altına koyu (bold), karakter boyutu 10 punto olarak yazılmalıdır.
12. Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olmalıdır. Araştırmada ‘’Etik Kurulu Onayı’’ alınması gerekli ise; makalenin ‘’Gereç ve Yöntem’’ bölümünde Etik Kurul Onayına ilişkin bilgiler belirtilmelidir. Etik Kurul Onayı ek dosya olarak gönderilmelidir.
13. Sisteme yüklenen makale metni içerisinde yazara ait herhangi bir isim veya bilgi bulunmamalıdır. Gerekli bilgiler sistem üzerinden (Soy isim, isim, unvan, kurum, e-mail) doldurulmalıdır. Ek bilgiler için Makale ve Yazar bilgi formu siteme yüklenmelidir.
14. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’ne gönderilen makaleler önce editör ve Yayın Kurulu tarafından dergi ilkelerine uygunluk ve içerik açısından incelenir. Dergi yazım kurallarına ve bilimsel yazı formatına uymayan, dipnot ve kaynakçası bulunmayan ya da Türkçe ve İngilizce özeti bulunmayan yazılar için hakem süreci başlatılmaz.
15. Değerlendirme için uygun bulunan metinler, yazar adı gizli tutularak ilgili alanda iki hakeme gönderilir. Hakem değerlendirme raporlarından biri olumlu, diğeri olumsuz olduğu takdirde, metin, üçüncü bir hakeme gönderilir. Yazarlar; hakem, Yayın Kurulu veya editörün eleştiri, öneri ve değerlendirmelerini dikkate alırlar. Yazarların, kendilerinden istenen düzeltmelere uymaları ve yazının son şeklini 15 gün içinde göndermeleri beklenir. Yazılar, hakem görüşleri doğrultusunda istenen düzeltmeler yazar tarafından yapıldıktan sonra yayımlanır.
16. Çalışmaların başlıca şu unsurları içermesi gerekmektedir: Başlık, Türkçe öz ve anahtar kelimeler; İngilizce başlık, İngilizce öz ve anahtar kelimeler; ana metin bölümleri, son notlar ve kaynaklar.
17. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’nde yayınlayan yazıların telif hakkı Pesa’ya ait olup, yazarlara telif ücreti ödenmez.
18. Yazarlar makalenin güncel durumunu DergiPark üzerinden takip edebilirler.
19. Metin içinde yer alan kaynaklara göndermeler, metin içinde açılacak ayraçlarla yapılmalıdır.

Ayraç içindeki sıra şöyle olmalıdır:

Metin içinde yazar veya yazarlara yapılan atıf
Tek Yazar:
Saygın (1982)’e göre
(Saygın, 1982: 124)

İki Yazarlı:
Şahin ve Tarakçı (2011)’ye göre (…)
(Şahin ve Tarakçı, 2011: 2)

Üç ile beş yazar arası:
İlk sefer atıf yaparken tüm yazarların adı listelenir;
(Wilson, Cornell, Sun, Berry, ve Harlow, 1993: 24)

Altı ve daha fazla yazarlı metinlerde, sadece ilk yazarın adı kullanılıp sonrasında “vd.” ifadesi kullanılır:
Wilson vd. (2001) ifade ettiği üzere (…)
Wilson vd. (2001)’ne göre (…)
(Wilson vd., 2001: 23)

Yazarın adının bilinmediği ya da belirtilmediği durumlarda, parantez ve tırnak içinde metindeki ilk ya da iki kelime kullanılmalıdır:
Siyasetçiler veya diplomatlar bu sonuçların skandal olduğunu ifade etmişlerdir (“Die Pisa-Analyse”, 2001).

Yazar bir organizasyon veya hükümet kurumu ise, ilk atıfta olduğu gibi atıf yaplır; eğer çok bilinen bir kurum ise, sonraki kullanımlarda kısaltması tercih edilir:
Amerikan Psikoloji Derneği’ne (2000) göre.
İlk atıf: (Mothers Against Drunk Driving [MADD], 2000)
İkinci atıf: (MADD, 2000)

Aynı parantezde birden fazla esere atıfta bulunulduğunda, bunlar harf sırasına göre dizilmeli ve iki eser noktalı virgül ile ayrılmalıdır:
(Eidz, 2018; Balcı, 2008; Saygın ve Engin, 2009; Rıfat, 2009; Mert, 2007)

Aynı soyisme sahip yazarlarda, karışıklığı önlemek için ismin ilk harfi de kullanılır:
(E. Wilson, 2001; L. Wilson, 1998)
Aynı yazarın aynı yıl yayımlanan iki veya daha fazla eserine atıf yapılıyorsa; yıldan sonra (a, b, c) harfleri kullanılır:
Ertaş(2017a)’in çalışmasına göre (...)

Dipnotlar ve sonnotlar
APA yazım stilinde, dipnot ve sonnot kullanımı pek tercih edilmemektedir. Bundan dolayı mümkün olduğu kadar az dipnot kullanılmalıdır. Yalnızca çok elzem bir açıklayıcı not gerektiğinde dipnot kullanılmalıdır.

Önemli not:
APA atıf ve kaynakçada “and” yerine “&” kullanılmasını önermektedir. Ancak Türkçede “&” sembolü “ve” yerine kullanılmadığından, Türkçe olarak yazılan metinlerde atıf yaparken ve kaynakça yazarken “&” sembolü kullanılmamalıdır.
Ayrıca, üç kişiden çok yazarlı metinlere atıf yaparken APA “et al.” (Kernis et al., 1993) kullanılmasını önermektedir. Ancak Türkçe’de “et al.” yerine “vd.” (Kernis vd., 1993) kullanılmalıdır.
Bununla birlikte, eğer değerlendirilmek üzere UPAD dergisine gönderilen çalışma İngilizce hazırlanmışsa, bu metinlerde atıf ve kaynakçada APA standartlarına uygun olarak “and” yerine “&” sembolü ve “et al.” Kullanılmalıdır

20. Makale metninde gönderme yapılan bütün kaynaklar, kaynakçada belirtilmeli, gönderme yapılmayan kaynaklar, kaynakçaya konmamalıdır. Kaynakça yeni bir sayfada başlatılmalı, yazar soyadlarına göre alfabetik olarak düzenlenmelidir. Kaynakça kısmında aynı yazarın çok sayıda kaynağı varsa, kaynaklar eskiden yeni tarihe doğru sıralanarak yazılmalıdır. Dergi ve derlemelerdeki makalelerin sayfa numaraları belirtilmelidir.
Kaynakçada, aşağıdaki örneklenen biçim kurallarına uyulmalıdır.

Kitapların Gösterimi

Tek Yazarlı Kitap

Baltagi, B. H. (2005), Econometric Analysis of Panel Data, 3rd edition, John Wiley&Sons Ltd., West Sussex, England.

İki Yazarlı Kitap

Asteriou, D. & Hall, S. G. (2007), Applied Econometrics: A Modern Approach Using Eviews and Microft Revisted Edition, Palgrave Macmillan, Newyork.

Çok Yazarlı Kitap

Gürdal, T., Nurullah A., Metin K., & Nevran K. (2006), Yerel Yönetimlerde Mali Yönetim, Denetim ve Tahakkuk Esaslı Muhasebe Uygulamaları, Deniz yıldızı Yay., Ankara.

Makale Gösterimleri

Tek Yazarlı Makale

Savaşan, F. (2003), “Modeling the Underground Economy in Turkey: Randomized Response and MIMIC Models”, The Journal of Economics, XXIX, 1, s.49-76.

İki Yazarlı Makale
Gürdal, T., & Yavuz H. (2009), "Kurumlar Vergisi Alanında Uygulanan İstisnaların Etkinliği: Sakarya Örneği”, Vergi Raporu, Sayı: 115, s.12-22.

Çok Yazarlı Makale

Görmüş, Ş., Bülent G., & Sevcan G. (2011), “Determinant of Stock Market Return Correlation: An Extended Gravity Model Approach”, International Journal of Contemporary Economics and Administrative Sciences, Volume: 1, Issue:4, p.298-312.

Editörlü Kitap
Gürdal, T. (2009), "2000–2007 Dönemi Türkiye’de Merkezi Yönetim Bütçe Uygulamaları ve Karşılaştırmalı Analizi”, Küreselleşme Sürecinde Kamu Maliyesinde Yaşanan Dönüşüm, Editör/ler: Aytaç Eker ve H. A. Şimşek, Maliye Bakanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı Yay., Ankara.

Yüksek Lisans Doktora Tezi Gösterimleri

Ak, M. Z. (2009), Gelişmekte Olan Ülkelere Yönelik Doğrudan Yabancı Yatırımların Temel Belirleyicileri, Yayınlanmamış Doktora Tezi, T.C. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Ulusal ve Uluslararası Bildiriler

Saruç, N.T. (2011), "Yarı Kamusal Mal Olarak Yükseköğretimin Finasmanı ve Finasman Yöntemlerinin Algılanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaş Görüşleri", Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar, 27-29 Mayıs, İstanbul.

Yardımcıoğlu, F., & Cengizhan Y. (2012), “OECD ve AB Ülkelerinin Eğitim Göstergelerinin Karşılaştırmalı Bir Analizi”, BlueBlackSea International Congress Sakarya University, Sakarya.

Raporlar

OECD, (Organisation for Economic Co-operation and Development), (2011), OECD Education At A Glance 2011.

Saygılı, Ş., Cengiz C., & Yavan, Z. A. (2006), Eğitim ve Sürdürülebilir Büyüme Türkiye Deneyimi, Riskler ve Fırsatlar, TÜSİAD Büyüme Stratejileri Dizisi No: 7, Yayın No. TÜSİAD-T/2006-06-420, İstanbul.

Elektronik Dergi ve Haber Makalesi

Haber

“İsrail, Gazze’den neden çekildi?”, Deutsche Welle, 17 Ağustos 2005. https://www.dw.com/tr/israil-gazzeden-neden-%C3%A7ekildi/a-2524058 (Erişim Tarihi: 22 Ekim 2020).

Analiz

Çalışkan, B. “Rusya’nın Sorunlu Federe Yapısı”, Anadolu Ajansı, 25 Mart 2020. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/rusya-nin-sorunlu-federe-yapisi/1778656 (Erişim Tarihi: 22 Ekim 2020).

Ansiklopedi Maddesi

Öztuna, Y. (1969). "Itri", Türk Musikisi Ansiklopedisi. 2 cilt. MEB Devlet Kitapları, İstanbul.

Sözlükler

Gerrymander. (2003). Merriam-Webster’s collegiate dictionary (11. Baskı). Springfield, MA: Merriam-Webster‟s. Metin İçindeyse: (Gerrymander, 2003)

Görüşme
Arroyo, Gloria Macapagal. (2003). A time for Prayer. Michael Schuman ile söyleşi. Time. 28 Temmuz 2003. Erişim Tarihi 13 Ocak 2004, http://www.times.com/time/nation/article/0,8599,471205,00.html

Resmi Gazete
[Metin içinde atıf: Yedinci Beş Yıllık …, 1999)]
Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı 1996-2000. (1995). T.C. Resmi Gazete (22354, 25 Temmuz 1995).

İnternet Yayınları

WIID, (World Income Inequality Database), (2005), United Nations University-World Institute for Development Economic Research (UNIWIDER), http://www.wider.unu.edu/research/Database/en_GB/wiid/, 25.02.2012.

PISA (Programme for International Student Assesment), www.pisa.oecd.org, 15.06.2012

Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi Kamu Yönetimi, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler, Sosyoloji, Tarih, Felsefe, Psikoloji gibi sosyal bilimler bilim dallarında çalışmaları yayımlayan hakemli ve akademik bir dergidir.

Dergimiz, çift kör-hakem değerlendirme sistemini kullanmaktadır. Nisan, Ağustos ve Aralık olmak üzere yılda üç kez elektronik ortamda yayımlanmaktadır.

Dergimize gönderilecek makaleler DergiPark üzerinden açılan kullanıcı hesabı ile iletilmelidir. Dergimizde yayımlanan makaleler için herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

Yazar adına yapılan yayın/atıf taramalarında isim benzerlikleri, soyadı değişikliği Türkçe harf içeren isimler, farklı yazımlar, kurum değişiklikleri gibi durumlar sorun oluşturabilmektedir. Bu minvalde araştırmacıların tanımlayıcı kimlik/numara (ID) edinmeleri önem taşımaktadır. Bu nedenle dergimiz yazarlardan ORCID numarası talep etmektedir. ORCID numarasını www.orcıd.org adresinden alabilirsiniz.

Yayın Etiği

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda dergimize çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
*Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
*Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
*Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
*Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
*Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
*Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
*Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’ne gönderilemez.
*Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Editörler, Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme, Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama, Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme, Düşünce özgürlüğünü destekleme, Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma, Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme, Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler
Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
Yazarlar ile ilişkiler
Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir. Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır. Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir. "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir. Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler
Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir. Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür. Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır. Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir. Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir. Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır. Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir. Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
Editoryal ve kör hakemlik süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Kalite güvencesi
Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
Kişisel verilerin korunması
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
Etik kurul, insan ve hayvan hakları
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem
Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.
Fikri mülkiyet haklarının korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Politik ve Ticari kaygılar
Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
Çıkar çatışmaları
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir: Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir. Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır. Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir. Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir. Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir. Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır. Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
Yayıncının Etik Sorumlukları
Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi Editörleri ve Yayın Kurulu aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:
Editörler, Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir. Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’nde yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir. Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız
Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen pesapolitikarastirmalar@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.