Araştırma Makalesi

VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı

Öz

Çok kriterli karar verme (ÇKKV) süreçlerinde, bir kriterdeki yüksek performansın diğer kriterdeki kritik zayıflığı telafi edebildiği doğrusal modeller, otomotiv gibi proses güvenliğinin şart olduğu sektörlerde ciddi riskler barındırmaktadır. Geleneksel elektronik tablolar üzerinden yürütülen Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) uygulamaları; statik yapıları, otonom karar alma yetersizlikleri ve sübjektif değerlendirmeye açık olmaları nedeniyle Endüstri 4.0'ın hız gereksinimlerini karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, literatüre VDAHP adıyla kazandırılan, sunucu bağımsız ve web tabanlı bir Karar Destek Sistemi (KDS) mimarisi önerilmektedir. VDAHP, AHP yöntemini, Alman Otomotiv Endüstrisi Birliği’nin VDA 6.3 süreç denetim standardı ile mantıksal bir bariyer olarak entegre etmektedir. Yazılım, JavaScript tabanlı motoru sayesinde adayları puanlamadan önce esnetilemez bir "kalite barajı" kontrolünden geçirmekte ve 80 barajının altında kalanları otonom olarak diskalifiye etmektedir. Geleneksel AHP'den farklı olarak sistem; 25 alt kriterli Akıllı Kontrol Listesi ile nesnel puanlama yapmakta, tek tuşla farklı stratejik senaryoları (Maliyet, Kalite, Sevk odaklı) simüle edebilmekte ve çoklu tedarik kapasite optimizasyonu ile otonom satın alma planları üretebilmektedir. Ayrıca, geliştirilen kurumsal hafıza modülü ve dinamik raporlama arayüzü sayesinde tüm karar süreçleri izlenebilir hale getirilmiştir. Geliştirilen VDAHP sisteminin hesaplama doğruluğu, MS Excel modelleri ile çapraz doğrulamaya tabi tutulmuş ve yazılımın matematiksel olarak hatasız çalıştığı (0,001 hassasiyetle) ispatlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Angst Pfister Gelişmiş Teknik Çözümler A.Ş

Etik Beyan

Çalışmanın yürütülmesi için 'Etik Kurul İzni' alınmasına gerek bulunmamaktadır. Makalenin araştırma, yazım ve yayımlanma süreçlerinin tamamında bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına titizlikle uyulmuştur.

Teşekkür

Yazarlar olarak Angst+Pfister Gelişmiş Teknik Çözümler A.Ş. çalışanlarına desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Bhutta, K. S., & Huq, F. (2002). Supplier selection problem: a comparison of the total cost of ownership and analytic hierarchy process approaches. Supply Chain Management: An International Journal, 7(3), 126-135.
  2. Forman, E. H., & Gass, S. I. (2001). The analytic hierarchy process—An exposition. Operations Research, 49(4), 469-486.
  3. Ho, W., Xu, X., & Dey, P. K. (2010). Multi-criteria decision making approaches for supplier evaluation and selection: A literature review. European Journal of Operational Research, 202(1), 16-24.
  4. Power, D. J. (2002). Decision support systems: Concepts and resources for managers. Greenwood Publishing Group.
  5. Saaty, T. L. (1990). Multicriteria decision making: the analytic hierarchy process (2nd ed.). RWS Publications.
  6. Turban, E., Aronson, J. E., & Liang, T. P. (2005). Decision Support Systems and Intelligent Systems (7th ed.). Pearson Prentice Hall.
  7. VDA (Verband der Automobilindustrie). (2016). VDA 6.3: Process Audit. Berlin: VDA QMC.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

30 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özdemir, S., & Kaçtıoğlu, S. (2026). VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, 9(1), 44-62. https://doi.org/10.56809/icujtas.1942501
AMA
1.Özdemir S, Kaçtıoğlu S. VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı. TUB. 2026;9(1):44-62. doi:10.56809/icujtas.1942501
Chicago
Özdemir, Serdar, ve Sibkat Kaçtıoğlu. 2026. “VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 9 (1): 44-62. https://doi.org/10.56809/icujtas.1942501.
EndNote
Özdemir S, Kaçtıoğlu S (01 Ağustos 2026) VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 9 1 44–62.
IEEE
[1]S. Özdemir ve S. Kaçtıoğlu, “VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı”, TUB, c. 9, sy 1, ss. 44–62, Ağu. 2026, doi: 10.56809/icujtas.1942501.
ISNAD
Özdemir, Serdar - Kaçtıoğlu, Sibkat. “VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 9/1 (01 Ağustos 2026): 44-62. https://doi.org/10.56809/icujtas.1942501.
JAMA
1.Özdemir S, Kaçtıoğlu S. VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı. TUB. 2026;9:44–62.
MLA
Özdemir, Serdar, ve Sibkat Kaçtıoğlu. “VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, c. 9, sy 1, Ağustos 2026, ss. 44-62, doi:10.56809/icujtas.1942501.
Vancouver
1.Serdar Özdemir, Sibkat Kaçtıoğlu. VDAHP VDA 6.3 Bariyerli ve AHP Tabanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı. TUB. 01 Ağustos 2026;9(1):44-62. doi:10.56809/icujtas.1942501