TARİHİ YAPILARDA BOZULMALAR VE DEPREMDEN KORUNMA YÖNTEMLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Tarihi yapılar; var olmaya başladıkları dönemden günümüze kadar toplumda önemli yerleri olan yapı tipleridir. Bu yapılar, bulundukları dönem boyunca geçmişten günümüze dek olan ihtiyaçları gereğince işlev değişikliği, fiziksel etkenlerin oluşturduğu bozulmalar gibi nedenlerle farklı boyutlarda müdahalelere maruz kalmaktadırlar. Ülkemizde ise tarihi yapılar küçümsenemeyecek kadar fazla olmasına rağmen koruma bilincinin daha yeni oluşmasından dolayı birçok tarihi yapı harabeye dönüşmüş durumdadır. Tarihi yapılarda bozulmaya neden olan etkenler arasında insan etkisi dışında kalan en büyük zarar verici etken doğal afetler olmuştur. Bu doğal afetlerden en yıkıcı ve geri dönüştürülemez olanı depremlerdir. Depremler, bu yapıların geleceğe aktarılmasında tehdit oluşturan ve bozulmaların oluşmasına sebep olan en önde gelen doğa olayıdır. Deprem bölgesinde bulunan tarihi yapıların deprem altındaki gösterdikleri davranışların belirlenmesi ile ilgili çalışmalar, bu yapıların korunması ve geleceğe aktarılmasında önemli bir yer tutmaktadır.Bu çalışmada; günümüze kadar ulaşan tarihi yapıların korunması amacıyla depreme karşı ne kadar güvenli olup olmadıklarının araştırılması ve depreme karşı yapılabilecek güçlendirme yöntemlerinin araştırılması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• koruma
• restorasyon
• bozulma
• deprem

INVESTIGATION OF DEFECTIVES IN HISTORICAL BUILDINGS AND EARTHQUAKE PROTECTION METHODS

Öz

Historical places; They are the building types that have an important place in society since the period they started to exist. These structures are subjected to interventions in different dimensions due to reasons such as functional changes, deterioration caused by physical factors in accordance with their needs from past to present. In our country, although the historical buildings are too much to be underestimated, many historical buildings have turned into ruins due to the recent formation of conservation awareness. Among the factors that cause deterioration in historical buildings, the biggest damaging factor other than human effects has been natural disasters. Earthquakes are the most destructive and non-recyclable of these natural disasters. Earthquakes are the leading natural events that pose a threat and cause deterioration in the transfer of these structures to the future. Studies on the determination of the behavior of historical buildings in the earthquake zone under the earthquake play an important role in the protection of these structures and their transfer to the future.In this study; In order to protect historical buildings that have survived until today, it is aimed to investigate whether they are safe against earthquakes and to investigate the strengthening methods that can be made against earthquakes.

Anahtar Kelimeler

• protection
• restoration
• degradation
• earthquake

Kaynakça

1. Ahunbay, Z., (2010),Tarihi çevre Koruma ve Restorasyon, YEM yayınları, İstanbul.
2. TARİHİ YIĞMA YAPILARIN DEPREM PERFORMANSININ BELİRLENMESİ / Ömer DABANLI https://polen.itu.edu.tr/xmlui/handle/11527/6739
3. TARİHİ ANITSAL YAPILARDA DEPREM KAYNAKLI YAPISAL BOZULMALARIN HASARSIZ TESTLERLE BELİRLENMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ / Dr. Emre Kishalı, Dr. Neslihan Türkmenoğlu Bayraktar https://www.researchgate.net/publication/283856031_Tarihi_anitsal_yapilarda_deprem_kaynakli_yapisal_bozulmalarin_hasarsiz_testlerle_belirlenmesine_yonelik_calismalarin_degerlendirilmesi
4. BURSA YEŞİL TÜRBE’NİN SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE DEPREM ANALİZİ Aslı Er AKAN, Önder ÖZEN http://kocaeli2007.kocaeli.edu.tr/kocaeli2005/deprem_sempozyumu_kocaeli_2005/4_yapi_ve_yerlesimler/d_25_tarihi_yapilar_ve_anitlar/bursa_yesil_turbe_nin_sonlu_elemanlar_yontemi_ile_deprem_analizi.pdf
5. TARİHİ YAPILARIN DEPREM ANALİZİ VE KARGI HAN ÖRNEĞİ / Ercan AKSOY ve Fatih AYDOĞMUŞ http://ankara.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17953_16_25.pdf
6. RESTORASYON UYGULAMASI YAPILACAK TARİHİ YAPILARDA TAHRİBATSIZ YÖNTEMLERLE DEPREM PERFORMANSININ İNCELENMESİ ÖRNEK ÇALIŞMA: SİNOP TARİHİ CEZAEVİ / Zihni ZERİN ve Ali SARIALİOĞLU http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17983_42_54.pdf
7. Tarihi Yapıların Yapısal Güçlendirilmesinde Ana İlkeler ve Yaklaşımlar / Hilal Tuğba ÖRMECİOĞLU https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/386019 http://mimdap.org/2008/05/50-soruda-tarlabathy-yenileme-projesi/