Yavaş Şehir (Cittaslow) Kavramının Sürdürülebilirlik Bağlamında Karşılaştırmalı Bir Değerlendirmesi: Bra ve Seferihisar Örneği

Öz

Geçmişten günümüze, toplumlar bir arada yaşayarak bir düzen oluşturmuş ve zamanla yerleşik hayata geçmişlerdir. Böylece köyler oluşmuş ve köylerin zaman içerisindeki gelişimi ile kentler meydana gelmiştir. Teknolojik gelişmeler ve sanayileşme kırsal bölgeden kentlere göç başlamasına neden olmuştur. Hızlı ve kontrolsüz büyüyen kentlerde yaşanan küreselleşme ile birlikte çarpık kentleşme ve tüketimin artması gibi sorunlar ortaya çıkmıştır. Buna tepki olarak 1989 yılında İtalya’da Slow Food Movement (Uluslararası Yavaş Beslenme Hareketi) düzenlenmiştir. Bu hareketin teşviki ile tüketim hızının azalması, yerel ekonominin iyileştirilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması ve yerel kaynakların sürdürülebilirliğinin sağlanarak gelecek nesillere aktarılması amacıyla 1999 yılında İtalya’da dört küçük İtalyan kentinin dahil olduğu Uluslararası Yavaş Şehir (Cittaslow) Birliği kurulmuştur. Bu araştırma kapsamında, Uluslararası Yavaş Şehir Birliğinin kurucularından olan Bra kenti ile, 2009 yılında Türkiye’nin ilk yavaş şehir (Cittaslow) kenti seçilen Seferihisar kentlerinin Cittaslow üyelik kriterleri baz alınarak gerçekleştirdikleri faaliyetleri karşılaştırılmış ve sürdürülebilirlik bağlamında incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• sürdürülebilirlik
• sürdürülebilir kentleşme
• sürdürülebilir kalkınma
• yavaş şehir(cittaslow)
• Seferihisar
• Bra

A Comparative Evaluation of the Slow City (Cittaslow) Concept in the Context of Sustainability: The Case of Bra and Seferihisar

Öz

From the past to the present, societies have formed an order by living decently together and have gradually come to a settled life. Therefore, villages were formed and cities were formed with the development of villages over time. Technological developments and industrialization have led to the beginning of migration from rural areas to cities. Problems such as globalization, distorted urbanization and increasing consumption in cities that are growing rapidly and uncontrollably have emerged. In response to this, the Slow Food Movement (International Slow Nutrition Movement) was organized in Italy in 1989. With the encouragement of this movement, in order to reduce the consumption rate, improve the local economy and ensure sustainable development, ensure the sustainability of local resources and transfer them to future generations, the International Slow City (Cittaslow) Association of 4 small Italian cities was established in Italy in 1999. Within the scope of this research, the activities carried out by the cities of Bra, one of the founders of the International Slow City Association, and Seferihisar, which was selected as the first slow city (Cittaslow) city of Turkey in 2009, based on the Cittaslow membership criteria, were compared and examined in the context of sustainability.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• sustainable urbanization
• sustainable development
• slow city (Cittaslow)
• Seferihisar
• Bra

Kaynakça

1. Ak, D. (2017). Yavaş kent (Cittaslow) hareketi ve Türkiye örnekleri üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi, 10 (52), 884-903.
2. Akpınar, İ. E., Öktem, M. K. ve Küçük, H. (2020). Bra ve Vize yavaş şehirlerinin Melbourne ilkeleri bağlamında karşılaştırılması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18 (36), 275-307. https://doi.org/10.35408/comuybd.567952
3. Akay, B. T. (2017). Hız kesmeyen uyanık şehirlere karşı yavaş şehir (cittaslow) Bra- Italy. Erişim Adresi: https://10layn.com/hiz-kesmeyen-uyanik-sehirlere-karsi-yavas-sehir-cittaslow/bra-italy/
4. Akpınar, O. (2018). Yavaş şehirler (cittaslow) ve kentsel yaşam kalitesi üzerindeki etkileri: Seferihisar halkının algısı üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Afyonkarahisar.
5. Atlas. (2015). Cittaslow hareketine katılan Türkiye ve dünya kentleri. Atlas Dergisi, Ek Sayı: 271, İstanbul: Doğan Ofset Yayıncılık ve Matbaacılık A.Ş.
6. Baykal, F. ve Ataberk, E. (2020). Karşılaştırmalı bir araştırma: Kuramdan uygulamaya Türkiye’de cittaslow hareketi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 290-316. https://dergipark.org.tr/tr/pub/saktad/issue/59328/776748
7. Bra Peynir Festivali (2022). Erişim Adresi: https://www.deliciousitaly.com/piemonte-food-wine/bra-cheese-festival
8. Cansaran, D. (2018). Küreselleşmeye aykırı bir yaşam biçimi ‘’Sakin kentler’’: Seferihisar örneği. İDEALKENT, 9 (25), 855-908. https://doi.org/10.31198/idealkent.459305

9. Cittaslow Bra (2016). Yaşamanın iyi olduğu uluslararası şehirler ağı, Bra- İtalya. Erişim Adresi: https://www.cittaslow.org/network/bra
10. Cittaslow Felsefesi (2023). Cittaslow Türkiye. Erişim Adresi: https://cittaslowturkiye.org/tr/cittaslow-hareketi/
11. Coşar, Y. (2014). Yavaş şehir olgusunun kentsel yaşam kalitesi üzerindeki algılanan etkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25 (2), 226-240. https://doi.org/10.17123/atad.vol25iss210131
12. Çelikyay, H. H. ve Bayraktar, H. K. (2021). Sakin şehirlerin COVID-19 ile mücadele yöntemleri: Seferihisar ve Bra kenti örnekleri. İDEALKENT, COVID-19 Sonrası Kentsel Kamusal Mekânların Dönüşümü Özel Sayısı, 333-361. https://doi.org/10.31198/idealkent.881132
13. Debord, G. (1996). Gösteri toplumu ve yorumlar. Ayrıntı Yayınları.
14. Do Bianchi (2017, Temmuz 25). Bra'da yavaş yaşam: eski günlerden hatırladığım kadarıyla bir İtalyan üniversite şehri. Do Bianchi. Erişim Adresi: https://dobianchi.com/2017/07/25/food-science-programs-italy/
15. Doğutürk, G. (2010). Mimari ve yaşam kalitesi bağlamında yavaş şehir hareketi ve Seferihisar örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. MSGSÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
16. Dünyanın İlk Cittaslow Metropol Kenti İzmir (2022). Cittaslow Türkiye. Erişim Adresi: https://cittaslowturkiye.org/tr/dunyanin-ilk-cittaslow-metropol-kenti-izmir/
17. Ekincek, S. (2014). Sakin şehir (cittaslow) yöneticilerinin sakin şehir hareketine ve sürdürülebilirliğe yönelik değerlendirmeleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir
18. Erten, S. (2009). Cittaslow yavaş şehir Seferihisar. Arredamento Mimarlık Dergisi, 227(9), 106-109.
19. Eryılmaz, T. (2011). Sürdürülebilir kalkınma kavramı ve Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Ankara.
20. Güler, M. ve Turan A. (2013). Türkiye'de sürdürülebilir kentsel gelişme stratejileri: KENTGES eylem planı (2010-2023) örneği. Internatıonal Conference On Eurasıan Economıes 2013. https://avekon.org/papers/602.pdf
21. İpek. (2015, Temmuz 15). Yavaş şehirler akımı: Türkiye’nin cittaslow şehirleri. Trivago Magazine. Erişim Adresi: https://magazine.trivago.com.tr/turkiye-cittaslow-sehirler/
22. Keskin, E.B. (2012). Sürdürülebilir kent kavramına farklı bir bakış: Yavaş şehirler (Cittaslow), PARADOKS Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 8 (1), 81-99.
23. Oranlı, E.C. (2022), Sakin şehirlerin sürdürülebilir destinasyon pazarlaması üzerinde etkileri; Perşembe ilçesi örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karabük Üniversitesi, Turizm İşletmeciliği, Karabük.
24. Özgenç, Ö. (2012). İdeal toplum düzeni arayışında kurgulanan kentsel planlamalar, ütopyalar ve yavaş şehir akımı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
25. Özkan, H. C. (2011). Bir sürdürülebilir kent modeli: Yavaş şehir hareketi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
26. Özmen, A. (2016). Tarihi cittaslow yerleşimlerinde kentsel ve mimari koruma ilkeleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
27. Ritzer, G. (2016). Toplumun McDonaldlaştırılması: Çağdaş toplum yaşamının değişen karakteri üzerine bir inceleme (4. Baskı). Ayrıntı Yayınları.
28. Seferihisar Belediyesi. (2018a). Seferihisar Belediyesi Turgut köyünde “lavanta pazarı” adıyla düzenlediği festival. Seferihisar Belediyesi. Erişim Adresi: http://seferihisar.bel.tr/seferihisar-belediyesi-turgut-koyunde-lavanta-pazari-adiyla-duzenledigi-festivalde-binlerce-misafiri-konuk-etti/
29. Seferihisar Belediyesi. (2018b). Sığacık’ta orkinos çiftliği zaferi. Seferihisar Belediyesi. Erişim Adresi: http://seferihisar.bel.tr/sigacikta-orkinos-ciftligi-zaferi/
30. Seferihisar Belediyesi. (2018c). Turuncu Salyangoz büyük ödülü Seferihisar’ın. Seferihisar Belediyesi. Erişim Adresi: http://seferihisar.bel.tr/turuncu-salyangoz-buyuk-odulu-seferihisarin/
31. Seferihisar Nüfusu. (2023). İzmir Seferihisar nüfusu. Türkiye il, ilçe, mahalle ve köy nüfusları. Erişim Adresi: https://www.nufusune.com/seferihisar-ilce-nufusu-izmir
32. Seferihisar Belediyesi. (2023). Seferihisar Belediyesi cittaslow faaliyetleri. Seferihisar Belediyesi. Erişim Adresi: https://seferihisar.bel.tr/
33. Sezgin, M. ve Ünüvar, Ş. (2011). Yavaş şehir; Sürdürülebilirlik ve şehir pazarlaması ekseninde Konya. Çizgi Kitabevi.
34. Tosun, E. K. (2013). Sürdürülebilir kentsel gelişim sürecinde kompakt kent modelinin analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 20(1), 31-46.
35. Turismo Bra. (2023, Mayıs 4). Bıcıncıttà Specıale “Gıro D’ıtalıa” Domenıca 7 Maggıo. Turismo in Bra. Erişim Adresi: https://www.turismoinbra.it/bicincitta-speciale-giro-ditalia-domenica-7-maggio/
36. Üyelik Süreci ve Kriterler. (2023). Cittaslow Türkiye. Erişim Adresi: https://cittaslowturkiye.org/tr/uyelik-sureci-ve-kriterler/