Araştırma Makalesi

İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları

Sayı: 48 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları

Öz

İslam şehri üzerine bilgi üretiminin seyrini analiz etmeyi amaçlayan bu araştırmada, erken dönemden bu yana üretilen akademik müktesebata temas edilerek yaşanan kırılma noktaları, kavramsal dönüşümler ve genişlemekte olan araştırma ufukları incelendi. İslam şehrini kuramsallaştırmaya yönelik denemelerin yapıldığı 19.yy. sonundan 20. yy.’ın ilk yarısına kadarki dönemde çalışmalar çoğunlukla Avrupalı araştırmacılar ve sundukları şarkiyatçı çerçeveye bağlı kalınarak çoğaldı. 20.yy’ın ikinci yarısından itibaren yaşanan teknolojik gelişmeler, artan hareketlilik ve küreselleşme, yeni araştırmacıların alana girmesine yol açtı ve bu durum kavramın anlam çerçevesini revizyonist bakışlarla çeşitlendirerek önemli ölçüde değiştirdi. Özellikle 70’lerden sonra Müslüman araştırmacıların kendi epistemolojik yaklaşımlarıyla değerlendirmesinin bir sonucu olarak İslam şehri, kökenlere bağlı bir kuramsal çerçevede yeniden inşa edilmeye başladı. 21.yy’a gelinirken kaynakların yeniden keşfedilmesi, araştırmacıları destekleyen kurum, kuruluş, ödül ve sponsorlukların artması, interdisipliner çalışmaların teşviki ile akademik alanda ivme katedildi ve araştırma sınırları önemli ölçüde genişledi. 2000’lerden sonra özellikle coğrafya, antropoloji, sosyoloji, kültürel çalışmalar gibi alanlarda artan saha araştırmaları ve mekânsal dönüşün sunduğu postyapısalcı çerçeve; İslam şehrinin güç, iktidar ve üretim ilişkileriyle, siyasi ve ideolojik söylemlerle, gündelik hayat ve duygularla birlikte ele alınmasına zemin hazırladı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abu-Lughod, J. L. (1987). The Islamic city- historic myth, islamic essence, and contemporary relevance. International Journal of Middle East Studies, 19(2), 155–176. https://doi.org/10.1017/s0020743800031822
  2. Acar, M. S. (2021). Calls to prayer and sounds of birds: the production of space and placemaking practises in erenköy konya (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İbn Haldun Üniversitesi, Medeniyetler İttifakı Enstitüsü.
  3. Archnet. (2011). 15 Haziran 2025 tarihinde https://www.archnet.org/ adresinden erişildi.
  4. Akbar, J. (1989). Khatta and the territorial structure of early muslim towns. Muqarnas, 6, 22. https://doi.org/10.2307/1602277
  5. Akkach, S. (2005). Cosmology and architecture in premodern islam: an architectural reading of mystical ideas. Albany: State University of New York Press.
  6. Al-Furqan Islamic Heritage Foundation. (2025). 16 Mayıs 2025 tarihinde https://al-furqan.com/ adresinden erişildi
  7. Al-Ṯurayyā Project. (2022). 12 Mayıs 2025 tarihinde https://althurayya.github.io/ adresinden erişildi.
  8. Alsayyad, N. (1992). Cities and caliphs: on the genesis of arab muslim urbanism. Geographical Review, 82(4), 493. https://doi.org/10.2307/215216

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapılı Çevrenin Tarihi ve Teorisi , Mimari Tarih, Teori ve Eleştiri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2025

Kabul Tarihi

24 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Acar, M. S. (2025). İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları. İDEALKENT, 48, 128-153. https://doi.org/10.31198/idealkent.1668427
AMA
1.Acar MS. İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları. İDEALKENT. 2025;(48):128-153. doi:10.31198/idealkent.1668427
Chicago
Acar, Melike Sıla. 2025. “İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları”. İDEALKENT, sy 48: 128-53. https://doi.org/10.31198/idealkent.1668427.
EndNote
Acar MS (01 Haziran 2025) İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları. İDEALKENT 48 128–153.
IEEE
[1]M. S. Acar, “İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları”, İDEALKENT, sy 48, ss. 128–153, Haz. 2025, doi: 10.31198/idealkent.1668427.
ISNAD
Acar, Melike Sıla. “İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları”. İDEALKENT. 48 (01 Haziran 2025): 128-153. https://doi.org/10.31198/idealkent.1668427.
JAMA
1.Acar MS. İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları. İDEALKENT. 2025;:128–153.
MLA
Acar, Melike Sıla. “İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları”. İDEALKENT, sy 48, Haziran 2025, ss. 128-53, doi:10.31198/idealkent.1668427.
Vancouver
1.Melike Sıla Acar. İslam şehrine bakışta kavramsal dönüşümler, bilgi üretiminin seyri ve gelişen araştırma ufukları. İDEALKENT. 01 Haziran 2025;(48):128-53. doi:10.31198/idealkent.1668427