Araştırma Makalesi

Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği

Sayı: 50 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği

Öz

Araştırmanın temel amacı, peyzaj mimarlığı disiplininin oluşumunun kırılma noktasında mihenk taşı niteliğinde olan peyzaj resmiyle kurulan ilişkiyi aktörler, etkileşimler ve uygulamalar üzerinden derin tarihsel okuma ile yeniden ele almak ve anlamaktır. Peyzaj mimarlığı disiplinin doğuşunda zemin kurucu rolü olan peyzaj bahçeciliği pratiği, çoğunlukla ele alındığı gibi önde gelen uygulayıcı figürlerin ötesinde ilişkisel ve çok katmanlı biçimde ele alınır. Peyzaj ressamı Claude Lorrain’in 17. yüzyılda İtalya’da yarattığı “ideal peyzajlar”la resimde ve peyzaj kavrayışında yarattığı dönüşüm ve 18. yüzyıl İngiltere’sinde peyzaj pratiğinde bulduğu karşılıklarla yol açtığı yeni kavramsal açılımlar araştırmanın kapsamını oluşturmuştur. Burada, doğrusal bir tarih okumasından öte, çeşitli aktörlerin çok yönlü etkileşimlerinin izini süren ilişkisel ve tarihsel okuma yaklaşımı benimsenmiş, tüm aktörlerin anlam üretim süreçlerini yeniden değerlendirebilmek adına yöntem olarak yorumlayıcı kuram çerçevesinden faydalanılmıştır. Sonuç olarak, yaklaşımın tetikleyicilerinden olan Claude Lorrain, tuvallerinde yarattığı ideal peyzajlar, dönemin peyzaj kavrayışında yeni bir paradigma yaratmış, temsillerle kurulan estetik ve kavramsal ilişkilerin Humphry Repton’ın koyduğu katkılarla boyut değiştirmesi üzerine peyzajın mekânsal tasarımının temellenmesinde kilit bir etkileşim ağı ortaya çıkmıştır. Tuvallerdeki temsillerden arazilere uzanan sürecin estetik ve kavramsal ilişkilerin tüm aktörleriyle birlikte ele alınması, disiplinin tarihsel gelişimini çok boyutlu biçimde değerlendirmeyi mümkün kılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, Doç. Dr. Ebru ERBAŞ GÜRLER danışmanlığında, İTÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Yüksek Lisans Programı kapsamında Fatma Sultan BOZKURT tarafından tamamlanmış olan “Bahçeden Peyzaja Geçişte Etkileşimsel Bir Unsur Olarak Peyzaj Resmi” başlıklı yüksek lisans tez çalışmasından türetilmiştir.

Kaynakça

  1. Antrop, M., & Van Eetvelde, V. (2017). Landscape perspectives: The holistic nature of landscape. Springer.
  2. Austgard, K. (2006). The aesthetic experience of nursing. Nursing Philosophy, 7(1), 11–19. https://doi.org/10.1111/j.1466-769x.2006.00242.x
  3. Barrell, J. (1980). The dark side of the landscape: The rural poor in English painting 1730–1840. Cambridge University Press.
  4. Bleiberg, E. (2005). Arts & humanities through the eras: The age of the Baroque and Enlightenment (1600–1800) (P. M. Soergel, Ed.). Thomson Gale.
  5. Bozkurt, F. S. (2023). Bahçeden peyzaja geçişte etkileşimsel bir unsur olarak peyzaj resmi (Yüksek lisans tezi, YÖK Ulusal Tez Merkezi, Tez No: 802199).
  6. Brown, D., & Williamson, T. (2016). Lancelot Brown and the capability men: Landscape revolution in eighteenth-century England. Reaktion Books.
  7. Bryant, W. M. (1882). Philosophy of landscape painting. The St. Louis News Company.
  8. Burke, E. (1757). A philosophical enquiry into the origin of our ideas of the sublime and beautiful.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kent Tarihi, Kentsel Estetik, Mimari Tarih, Teori ve Eleştiri, Sanat Tarihinde Kent

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

29 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

19 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 50

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, F. S., & Erbaş Gürler, E. (2025). Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği. İDEALKENT, 50, 374-414. https://doi.org/10.31198/idealkent.1773961
AMA
1.Bozkurt FS, Erbaş Gürler E. Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği. İDEALKENT. 2025;(50):374-414. doi:10.31198/idealkent.1773961
Chicago
Bozkurt, Fatma Sultan, ve Ebru Erbaş Gürler. 2025. “Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği”. İDEALKENT, sy 50: 374-414. https://doi.org/10.31198/idealkent.1773961.
EndNote
Bozkurt FS, Erbaş Gürler E (01 Aralık 2025) Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği. İDEALKENT 50 374–414.
IEEE
[1]F. S. Bozkurt ve E. Erbaş Gürler, “Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği”, İDEALKENT, sy 50, ss. 374–414, Ara. 2025, doi: 10.31198/idealkent.1773961.
ISNAD
Bozkurt, Fatma Sultan - Erbaş Gürler, Ebru. “Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği”. İDEALKENT. 50 (01 Aralık 2025): 374-414. https://doi.org/10.31198/idealkent.1773961.
JAMA
1.Bozkurt FS, Erbaş Gürler E. Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği. İDEALKENT. 2025;:374–414.
MLA
Bozkurt, Fatma Sultan, ve Ebru Erbaş Gürler. “Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği”. İDEALKENT, sy 50, Aralık 2025, ss. 374-1, doi:10.31198/idealkent.1773961.
Vancouver
1.Fatma Sultan Bozkurt, Ebru Erbaş Gürler. Tuvalden araziye: Peyzaj bahçeciliği. İDEALKENT. 01 Aralık 2025;(50):374-41. doi:10.31198/idealkent.1773961