Küreselleşmenin Artan Etkisinde Denizli

Öz

Kentler küreselleşme döneminden yoğun etkilenmektedir. Büyük ölçekli kentler kadar Anadolu’daki orta ve hatta küçük ölçekli kentler de artık küreselleşmenin etkilerini kentsel mekânlarında hissetmektedir. Orta ölçekli Anadolu kentlerinden Denizli’de kentsel mekânın kullanımında, yerel ekonominin küresel piyasalarla üretim ve tüketim zincirleri aracılığıyla eklemlenmesi süreci belirleyici bir etkiye sahiptir. Kentin gelişim yönü, yatırımların ne tür alanlarda olacağı her ne kadar kamu yönetiminin etkisi ve yönlendirmesinde oluşsa da, bu süreçte girişimciler, spekülatörler ve mülk sahipleri belirleyi-ci bir rol oynamaktadır. Yeni üretim ve tüketim ilişkileri ve hizmetler sektörünün yeniden organizasyonu ile birlikte, gelir gruplarında ve bu gelir gruplarının yaşam alanlarında (konut, çalışma, eğlenme, dinlenme) önemli farklılıklar oluşmakta ve bu durum mekânın kullanımına da yansımaktadır. Küreselleşmenin ortaya çıkardığı sonuçlardan birisi olan tüketim toplumunun izleri Denizli’de görülmektedir. Küreselleşme ile ekonomik vurgulu yeni dünya değerlerinin kentsel mekân üzerindeki belirleyicilikleri nettir. Çalışmada, küreselleşmenin kentte artan oranda etkisi, uluslararası sermayenin farklı iş kollarındaki yatırımları, maddi ve kültürel etkisi ile konut alanları, yeni yatırım ve tüketim alanları olan alışveriş merkezleri ile tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• küreselleşme,Denizli,orta ölçekli kent,küresel sermaye,alışveriş merkezleri,konut alanları,tüketim toplumu,yabancı sermaye yatırımları

Increasing Influences of Globalization in Denizli

Öz

Cities are heavily influenced by the globalization era. Not only large-scale cities but also medium and small-sized cities in Anatolia feel the effects of globalization in their urban space. In a medium-sized city in Anatolia, namely Denizli, the process of articulation of local economies with the global markets’ manufacture and consumption chains has a significant effect in the use of urban space. Even if the direction of the growth of the city and the areas where investments are going to be made are decided by the local authorities, in this process, investors, speculators and land owners have a significant role. With the new manufacture and consumption relations and the reorganization of the service sector, significant differences occur in income groups and their living areas (residential, work, entertainment, recreational activities), and this situation also affects the use of urban space. The characteristics of consumption society as the result of globalization are seen in Denizli. The effects of new world values, which have global and economic orientation, are clearly observed on urban space. In this study, the effect of the increasing influences of globalization in the city is discussed with a focus on international capital investments in different sectors, material and cultural changes in residential areas, and shopping malls as the new investment and consumption areas.

Anahtar Kelimeler

• globalization,Denizli,medium-sized city,global capital,shopping malls,resi-dential areas,consumer society,foreign capital investments

Kaynakça

1. Akın, E. (2005). Küreselleşme, kent ve mekan. Bülten, 36, 6-9. 10 Haziran 2006 tarihinde http://www.mimarlarodasiankara.org/dosya/bulten-36.pdf adresinden erişildi.
2. Ali Marım ile kişisel iletişim, 01.03.2009.
3. Aslanoğlu, R. (2000). Kent, kimlik ve küreselleşme. Bursa: Ezgi Kitabevi.
4. Ataay, F. (2001). Türkiye kapitalizminin mekansal dönüşümü.
5. Praksis, 2, 53-96. Barış Kılınç ile kişisel iletişim, 11.01.2013.
6. Çavuşoğlu, E. (2004). Hegemonik bir süreç olarak Türkiye kentleşmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
7. Denizli Çimento. (t.y.). Şirket profili. 10 Haziran 2009 tarihinde http://www.denizlicimento.com.tr/index.php?mid=18 adresinden erişildi.
8. Denizli Ticaret Odası. (2008)., Ekonomik yönü ile Denizli. Denizli: Denizli Ticaret Odası Yayınları. Devlet Planlama Teşkilatı. (2000).,

9. 8. beş yıllık kalkınma planı, bölgesel gelişme özel ihtisas komisyonu raporu. Ankara: Devlet Planlama Teşkilatı. Eraydın, A. (2001).
10. Küreselleşme-yerelleşme ve işlevleri farklılaşan kentler. Prof. Dr. Cevat Geray’a armağan içinde (ss. 363-392) Ankara: Mülkiyeliler Birliği Yayınları.
11. Erkin, E. (1983). Denizli merkez nazım imar planı raporu. Denizli: Denizli Belediyesi.
12. Friedman, J. (1986). The world hyphothesis. Development and Change, 17.
13. Friedmann, J. ve Wolf, G. (1984). World city formation: An agenda for research and action. International Journal of Urban Planning and Regional Research 6, 309-344.
14. Friedmann, M. (1988). Life space and economic space. New Brunswick, NJ: Transaction Books.
15. Gökmen, H. (2001/2002). Bir outlet merkezi: Denizli EGS Park Alışveriş Merkezi. Ege Mimarlık, 11-12 (40-41), 48-49.
16. Harvey, D.(1997). Between space and time: Reflections on the geographical imagination. Annals of the Association of American Geographers, 80, 418-434.
17. Hovardaoğlu, O. (2000). Türkiye’de toplu konut uygulamalarının kent makroformuna etkileri: Denizli örneği. Yayımlanmamış lisans bitirme projesi, Dokuz Eylül Üniver-sitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, İzmir. İbrahim Şenel ile kişisel iletişim, 04.04.2009.
18. Keleş, R. (2001). Küreselleşme ve yerel yönetimler. Cevat Geray’a armağan içinde (ss. 563-575). Ankara: Mülkiyeliler Birliği Yayınları.
19. Keyder, Ç. (2006). Enformel konut piyasasından küresel konut piyasasına.
20. Ç. Keyder (Der.) İstanbul küresel ile yerel arasında içinde (ss. 171-191). İstanbul: Metis Yayınla-rı.
21. Kiper, P. (2009). Bir Cumhuriyet dönemi yapıtı: İller Bankası. 15 Temmuz 2009 tari-hinde http://www.kentlob.net/index.php/Bir-Cumhuriyet-Donemi-Yapitiiller-Bankasi.kent adresinden erişildi.
22. Köroğlu, N. T. ve Köroğlu B. A. (2004). Türkiye’de imalat sanayinin mekansal organizasyonunun tarihsel değişim sürecinde bölge-kentlerin değişen rolü. Değişen dönüşen kent ve bölge 8 kasım dünya şehircilik günü 28. kolokyumu bildiriler kitabı içinde (ss. 191-202).
23. Küçük, B. (1996). Yapı-çevre etkileri ve Denizli’de eski hayat. HABİTAT II kent zirvesi, İstanbul 1996 uluslararası bilimsel toplantılar içinde (ss. 263-271). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları. Nihat Zeybekci ile kişisel iletişim, 10.12.2009.
24. Özaslan, M. (2007). Denizli ekonomisinin durumu ve gelişimine ilişkin farklı açıklamalar Denizli’nin kalkınma sürecinin tarihsel aşamaları: Birikimsel bir süreç olarak yerel kalkınma.
25. A. Özçelik vd. (Der.) Uluslararası Denizli ve çevresi tarih ve kültür sempozyumu, bildiriler kitabı, 2. Cilt içinde (ss. 579-596). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.
26. Özaslan, M. (2005). Küyerelleşme Sürecinin Türkiye’deki Yerel Kurumsal Yapılara Yansımaları. H. Özgür ve M. Kösecik (Der.) Yerel yönetimler üzerine güncel yazılar –I: Reform. Ankara: Nobel Yayınları.
27. Özkaya, Y. (1994). Milli mücadelede Ege ve çevresi, Ankara, 1994. Pamukkale Üniversitesi (2012). Denizli tekstil sanayi envanteri. Denizli.
28. Pınarcıoğlu, M. M. (2000). Development of industry and local change. Ankara: METU Faculty of Architecture Press. Pustu, Y.(2006). Küreselleşme sürecinde kent ‚antik site’den dünya kentine. Sayıştay Dergisi, (60), 129-130.
29. Sassen, S. (1991). The global city: London, New York, Tokyo. Princeton, NJ: Princeton University Press. Sennett, R. (2002). Ten ve taş batı uygarlığında beden ve şehir. (Çev. T. Birkan). İstanbul: Metis. Türkün Erendil, A. (2000).,
30. Mit ve gerçeklik olarak Denizli üretim ve işgücünün değişen yapısı: Eleştirel kuram açısından bir değerlendirme. Toplum ve Bilim, (86), 91-117. Yüksel Kaşıkçı ile kişisel iletişim, 12.03.2009. Ziya Tıkıroğlu ile kişisel iletişim, 06.05.2009.
31. Dentaş’ın % 79.6’sı Avusturyalıların oldu‛. (2012, 16 Aralık). Milliyet. 2 Ocak 2013 tarihinde http://ekonomi.milliyet.com.tr/dentas-in-79-6-si-avusturyalilarinoldu/ekonomi/ekonomidetay/16.12.2012/1642408/default.htm adresinden erişilmiştir.