Sürdürülebilir Yerleşim Modellerinin Karşılaştırılması: Eko-Kent ve Yavaş Kent

Öz

Tarih boyunca ve günümüzde toplumlar her zaman ideal kent arayışında oldular. Dönemin sorunlarına çözüm olabilecek kent olarak algılanan “ideal” arayışı kentsel tipolojileri şekillendirdi. Günümüzde yerleşimlerin en önemli sorunlarından biri çevre sorunlarıdır. Doğal kaynakları sınırsızmışçasına kullanmak gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılamada sorun yaşayacakları anlamına gelmektedir. Bu konu sürdürülebilirlikle doğrudan ilişkilidir. Yerleşimlerde sürdürülebilirlik geleceği şekillendirebilecek en önemli konulardandır. Tüm bunlar kentsel tipoloji çalışmalarını ve yerleşimlerin sürdürülebilirlik parametrelerini etkilemektedir. Dünyada sürdürülebilirliği hedefleyen, farklı zamanlarda ortaya çıkmış çok sayıda yerleşim modeli vardır. Ölçek gibi bazı farklılıklara sahip olsalar bile tüm bu yerleşimlerin ulaşmak istedikleri hedef ortaktır. Bunlar çevre dostu ve sürdürülebilir olmaktır. Günümüzde Türkiye'de en yaygın olan modeller eko-kent ve yavaş kent modelleridir.

Bu çalışma kapsamında incelenen konu eko-kent ve yavaş kent modellerinin karşılaştırılmasıdır. Bu iki kent modeli sürdürülebilirliğin ekolojik, sosyal ve ekonomik boyutlarına göre karşılaştırılmış, bu modellerin benzerlik ve farklılıkları ile kentsel tipolojiye etkisine değinilmiştir. Bu veriler ışığında eko-kent ve yavaş kentlerin birbirlerine göre olumlu ve olumsuz yanları vurgulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre eko-kentler sürdürülebilirliğin ekolojik boyutuna dikkat çekerken, yavaş kentler sürdürülebilirliğin tüm boyutlarını içeren projeler yürütmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Yerleşim,Eko-kent,Yavaş Kent,Kentsel Tipoloji,Kent Modelleri

Comparison of Sustainable Settlement Models: “Eco-City” and “Citta Slow”

Öz

Societies are and have been in search for ideal city throughout the history. The search for the “ideal” which is perceived to solve the problems of era, formed urban typologies. Nowadays, one of the most significant problems in settlements are environmental problems. Using natural resources as if they were unlimited means that next generation will have difficulty for to meet their needs in the future. These are directly related to sustainability. Sustainability of the settlement is probably the most important issue that is going to shape future. These subjects affect urban typology studies and parameters of sustainable settlements. There are wide range of settlement models whose goal is sustainability in the world. Even if these models have some differences in scale or methods, the major similarity is that their goal is to become eco-friendly and sustainable. Today, the most common models are eco-cities and slow cities (cittaslow).

In this study, comparison of the eco-city and slow city are evaluated. These models are compared with sustainability's economic, ecologic and social dimensions. Similarities, differences of the models and the effects of the urban typologies are mentioned. According to results of the research, eco-cities in Turkey pay attention to ecological dimension.  As for slow cities in Turkey, they carry out the projects which include all dimensions almost evenly.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Settlement,Eco-city,Slow City,Urban Typology,Urban Models

Kaynakça

1. Cervero, R. (1998). The transit metropolis: A global inquiry. Washington: DC: Island Press.
2. Ciravoğlu, A. (2009). Sıfırdan başlamak: İdea(l) yerleşimler. Mimarlık Dergisi, 350, Kasım-Aralık, 33-35, İstanbul, Türkiye.
3. Doğutürk, G. (2010). Mimari ve yaşam kalitesi bağlaminda yavaş şehir hareketi ve seferihisar örneği. Yüksek lisans tezi. MSGSÜ, FBE, İstanbul, Turkiye.
4. Duncan, B. ve Hartman, J. (1996). Sustainable urban transportation initiatives in Canada. Paper submitted to the APEC Forum on Urban Transportation, Seoul, South Korea, November, 20-22.
5. Handy, S. (1996). Methodologies for exploring the link between urban form and travel behavior. Transportation Research: Transport and Environment: D 2, 1(2), 151-65.
6. Işıldar, G. Y. (2012). 2011 Avrupa yeşil başkenti Hamburg: Ekokent kriterleri ve performans göstergeleri açisindan incelenmesi. SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 23, 241-262, Konya, Türkiye.
7. Jabareen, Y. R. (2006). Sustainable urban forms : Their typologies, models, and concepts. Journal of Planning Education and Research, 26, 38. Sage Publication, London, England.
8. Jones, C. ve MacDonald, C. (2004). Sustainable urban form and real estate markets. European Real Estate Conference, Milan, Italy.

9. Register, R. (1987). Ecocity Berkeley: Building cities for a healthy future. Berkeley, Calif. : North Atlantic Books, Vermont, USA.
10. Sınmaz, S. (2013). Yeni gelişen planlama yaklaşımları çerçevesinde akıllı yerleşme kavramı ve temel ilkeleri. Megaron Dergisi, 8 (2), 76-86, İstanbul, Türkiye.
11. Tekeli, İ. (2009). Kültür politikalari ve insan hakları bağlaminda doğal ve tarihi çevreyi korumak. İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları. İnternet Kaynakları
12. Cittaslow Türkiye, (2015). 24.10.2015 tarihinde http://cittaslowturkiye.org/1151-2/ adresinden erişildi.
13. Ecocity Builders, (2011). International Ecocity Framework and Standards, USA. 24.10.2015 tarihinde http://www.ecocitybuilders.org/whatwe-do/ecocity-standards/ adresinden erişildi.