Yerel Yönetim Politikalarında Yenilenebilir Enerji

Öz

1950’li yıllarla beraber hızlı bir göç dalgası ile kentleşme ve sanayileşme sürecini yaşamakta olan Türkiye’nin enerjiye yönelik ihtiyaç ve talepleri hızla artmaktadır. Enerjiye yönelik talebin yaklaşık yüzde 75’ini ithal eden ülkemizin enerjide dışa bağımlı olması ve ihracattan elde edilen gelirin enerji ithalatı için harcanması, enerji güvenliğini tehdit eden önemli risklerdendir. Bu risklerin önüne geçebilmek, enerjinin dışa bağlılığını en aza indirmek ve sürdürülebilir bir büyüme sağlayabilmek için Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, özellikle 2000’li yıllarla birlikte enerjinin verimli kullanımı ve alternatif enerji kaynaklarına yönelik politikaların geliştirilmesi için çalışmalarına hız kazandırmışlardır. Yapılan yasal düzenlemelere göre öngörülen faaliyetlerin uygulamaya geçirilmesi ve tedbirlerin alınmasında tek başına merkezi yönetim kuruluşları ve onların taşra birimleri yeterli görülmemektedir. Türkiye’de bugün nüfusun neredeyse yüzde 93’ünün kent yönetimi olan belediye sınırları içerisinde, bunun yüzde 77,6’sının büyükşehir belediyele sınırları içerisinde yaşadığı göz önünde bulundurulduğunda, enerji ihtiyacının karşılanması ve enerji verimliliğinin sağlanmasında, yerelden merkeze doğru ivmelenecek enerji politikalarının hayata geçirilmesinde, yerel yönetimlere de büyük ödevler, görevler ve sorumluluklar düşmektedir. “Yerel Yönetim Politikalarında Yenilenebilir Enerji” başlıklı bu çalışmanın da temel amacı, Türkiye’de enerji politikalarının hayata geçirilmesinde önemli bir yere sahip olan yerel yönetimlerin bu alana yönelik politika ve faaliyet alanlarının tespit edilmesi ve ilgili tüm paydaşların katılımlarının sağlanabileceği yeni bir politika diyaloğu geliştirilmesine katkı sunmaktır. 

Anahtar Kelimeler

• Enerji,Enerji Verimliliği,Yenilenebilir Enerji,Yerel Yönetimler,Politika Belgeleri

Renewable Energy in Local Governments’ Policies

Öz

With the rapid urbanization, migration from rural to urban areas and industrialization since 1950s, need and demand for energy is ever-increasing in Turkey. For Turkey, who is importing approximately 75 percent of the demanded energy; external dependence, the expenditure of the income from exports for the energy imports, threaten the energy security. To address the mentioned goals of minimizing external dependence, Turkey has accelerated the creation and implementation of policies on alternative energy resources and the efficient use of energy starting from 2000s. Accordingly, these legal arrangements and related actions cannot be carried out adequately enough by central government bodies and their provincial units alone. Approximately 93 percent of the population in Turkey today is living within municipal boundaries, of which 77.6 percent live in metropolitan municipalities boundaries, local governments have a great deal of responsibilities related to energy supply and efficiency, as well as the realization of the energy policies that can be accelerated from part to whole and from local to center. The main purpose of this study is to determine the energy-related political activity areas of local governments and to contribute to the development of a new political dialogue which engage all related stakeholders.

Anahtar Kelimeler

• Energy,energy efficiency,renewable energy,local governments,policy papers

Kaynakça

1. Adıyaman, Ç. (2012). Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikaları. Doktora Tezi Niğde Üniversitesi, Niğde.
2. Avrupa Parlamentosu [AP]. (2018). Report on the role of EU regions and cities in implementing the COP 21 Paris Agreement on climate change (2017/2006(INI). A8-0045/2018). 11 Kasım 2018 tarihinde http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+REPORT+A8-2018-0045+0+DOC+PDF+V0//EN adresinden erişildi.
3. Birleşmiş Milletler [BM]. (2016). Paris Anlaşması. (1. Bsm). (I. Özkaya-Özlüer, E. Turhan, F. Özlüer ed.), (Y. B. Çamurdan Çev.) Ekoloji Kolektifi Derneği. 11 Kasım 2018 tarihinde http://ekolojikolektifi.org/wp-content/uploads/2017/11/Paris_Anlasmasi-ISBN-978-605-83799-1-6.pdf adresinden erişildi.
4. Birleşmiş Milletler [BM]. (2018). World urbanization prospects: The 2018 revision, key facts. 11 Kasım 2018 tarihinde https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-KeyFacts.pdf adresinden erişildi.
5. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı [BMKP]. (2018) Sürdürülebilir kalkınma hedefleri. 10 Kasım 2018 tarihinde http://www.tr.undp.org/content/turkey/tr/home/sustainable-development-goals.html adresinden erişildi.
6. Ćetković, S. ve Buzogány, A. (2016). Varieties of capitalism and clean energy transitions in the European Union: When renewable energy hits different economic logics. Climate Policy, 16(5), 642-657. (erişim tarihi 07.12.2018) https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14693062.2015.1135778 adresinden erişilmiştir.
7. City of Paris ve Green Parks and Environment Urban Ecology Agency. (2018). Paris climate action plan: Towards a carbon neutral city and %100 renewable energies. 22 Ekim 2018 tarihinde https://api-site-cdn.paris.fr/images/101081 adresinden erişildi.
8. DGRV. (2016). DGRV annual survey of energy cooperatives: 2015 - Energy cooperatives. 10 Kasım 2018 tarihinde https://www.dgrv.de/weben.nsf/272e312c8017e736c1256e31005cedff/e7b7b885ccf6c6e8c1257e84004f9047/$FILE/Survey_Energy_Cooperations_2015.pdf adresinden erişildi.

9. Enerji Atlası (2018). Enerji Atlası. (erişim tarihi.15.07.2018) tarihinde http://www.enerjiatlasi.com/ adresinden erişildi.
10. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı [ETKB]. (2012). Dünyada ve Türkiye’de enerji görünümü. 10 Kasım 2018 tarihinde www.enerji.gov.tr/Dunyada_ve_Turkiyede_Enerji_Gorunumu.pdf adresinden erişildi.
11. eni Fransa. (2017). The electricity market in France. 9 Kasım 2018 tarihinde https://www.eni.com/en_FR/products-services/electricity/electricity_market/electricity_market.shtml adresinden erişildi.
12. Fouquet, R. ve Pearson, P. J. (2012). Past and prospective energy transitions: Insights from history. Energy Policy, 50, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2012.08.014
13. Onurbaş-Avcıoğlu, A. (2017) Yenilenebilir enerji kaynakları ve teknolojileri. Ayten Onurbaş Avcıoğluna ait 2017 Ders Notları, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları ve Teknolojileri Bölümü. (05.11.2018). https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/18473/mod_resource/content/0/YEN%C4%B0LENEB%C4%B0L%C4%B0R%20ENERJ%C4%B0%20KAYNAKLARI%20VE%20TEKNOLOJ%C4%B0LER%C4%B0%202.pdf adresinden erişildi.
14. International Energy Agency (IEA). (2016a). Energy technology perspectives 2016 - towards sustainable urban energy systems: Executive summary. 10 Kasım 2018 tarihinde https://www.iea.org/publications/freepublications/publication/EnergyTechnologyPerspectives2016_ExecutiveSummary_EnglishVersion.pdf adresinden erişildi.
15. International Energy Agency [IEA]. (2016b). Energy policies of ıea countries: France. 2016 Review. 11 Kasım 2018 tarihinde https://www.iea.org/publications/freepublications/publication/Energy_Policies_of_IEA_Countries_France_2016_Review.pdf adresinden erişildi.
16. International Energy Agency [IEA]. (2018). Key world energy statistics. 11 Kasım 2018 tarihinde https://www.iea.org/statistics/kwes/ adresinden erişildi.
17. International Renewable Energy Agency [IRENA]. (2016a). Note of the Director-General Renewable Energy in Urban Settings IRENA Input to the New Urban Agenda. Twelfth meeting of the Council Abu Dhabi, 1 – 2 November 2016. 23 Ekim 2018 tarihinde https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/About-IRENA/Council/Twelth-Council/C_12_DN_2_RE-and-Cities.pdf adresinden erişildi.
18. International Renewable Energy Agency [IRENA]. (2016b). Renewable energy in cities:International renewable energy agency (IRENA), Abu Dhabi. 23 Ekim 2018 tarihinde http://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2016/IRENA_Renewable_Energy_in_Cities_2016.pdf adresinden erişildi.
19. Klagge, B., ve Meister, T. (2018). Energy cooperatives in Germany–an example of successful alternative economies?. Local Environment, 23(7), 697-716. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13549839.2018.1436045
20. Kuittinen, H ve Velte, D. (2018). Mission-oriented R&I policies: In-depth case studies Case Study Report: Energiewende. 11 Kasım 2018 tarihinde https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/mission_oriented_r_and_i_policies_case_study_report_energiewende-de.pdf adresinden erişildi.
21. le Dû, S. (2017). Towards 32% renewable energy in 2030: French public policies for renewables. 22 Ekim 2018 tarihinde https://www.tresor.economie.gouv.fr/Articles/6d47bddb-1d14-4597-8878-785ab59fc529/files/bd6c631e-ba8c-4092-8a95-37e768d3cccf adresinden erişildi.
22. Ministry of Environment, Energy and Sea of France [MEEM]. (2016, Haziran). Energy transition for Green Growth Act in action: Regions – Citizens – Business. 23 Ekim 2018 tarihinde https://www.ecologique-solidaire.gouv.fr/sites/default/files/Energy
23. Nilüfer İlçe Belediyesi (2018). Yenilenebilir enerji kooperatifi. 15.07.2018 tarihinde http://www.nilufer.bel.tr/haber-4632-nilufer_yenilenebilir_enerji_uretim_kooperatifinde_genel_kurul_heyecani#PopupGoster[popup]/0/ adresinden erişildi.
24. Ohlhorst, D. (2015). Germany’s energy transition policy between national targets and decentralized responsibilities. Journal of Integrative Environmental Sciences, 12(4), 303-322. Erişim tarihi https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/1943815X.2015.1125373 adresinden erişilmiştir.
25. Onurbaş-Avcıoğlu, A. (2017). Yenilenebilir enerji kaynakları ve teknolojileri: Enerji kaynakları Onurbaş Avcıoğluna ait 2017 Ders Notları, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları ve Teknolojileri Bölümü. Online site: 10 Kasım 2018 tarihinde
26. Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2016, Ekim). OECD environmental performance reviews: France 2016. Paris:OECD Publishing, 23 Ekim 2018 tarihinde http://dx.doi.org/10.1787/9789264252714-en adresinden erişildi.
27. REN21. (2017). Renewables 2017 global status report. 11 Kasım 2018 tarihinde http://www.ren21.net/wp-content/uploads/2017/06/17-8399_GSR_2017_Full_Report_0621_Opt.pdf adresinden erişildi.
28. Seferihisar İlçe Belediyesi (2018). Yenilenebilir enerji kooperatifi. 15.07.2018 tarihinde http://www.seyeko.web.tr/ adresinden erişildi.
29. Seto, K.C., Dhakal, A., Bigio, H., Blanco, G.C., Delgado, D., Dewar, L., Huang, A., …. , Ramaswami, A.. (2014) human settlements, ınfrastructure and spatial planning. ( Edenhofer, O., R. Pichs-Madruga, Y. Sokona, E. Farahani, S. Kadner, K. Seyboth, A. Adler, I. Baum, S. Brunner, P. Eickemeier, B. Kriemann, J. Savolainen, S. Schlömer, C. von Stechow, T. Zwickel and J.C. Minx Der.). Climate Change 2014: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change içinde (s. 923 – 1000). Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom ve New York, NY, USA. 10 Kasım 2018 tarihinde https://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/wg3/ipcc_wg3_ar5_chapter12.pdf adresinden erişildi.
30. The International Renewable Energy Agency (2017).The International renewable energy statistics. 11.09.2018 tarihinde https://www.irena.org/publications/2017/Jul/Renewable-Energy-Statistics-2017 adresinden erişildi.
31. The World Bank. (2015). Energy imports 12.07.2018 tarihinde https://data.worldbank.org/indicator/EG.IMP.CONS.ZS?locations=TR adresinden erişildi.
32. Van de Ven, D. J. ve Fouquet, R. (2017). Historical energy price shocks and their changing effects on the economy. Energy Economics, 62, 204-216. Erişim tarihi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140988316303553 adresinden erişilmiştir.
33. Van Staden, M. (2017). Sustainable energy transition: Local governments as key actors. (T. S. Uyar, Der.) Towards 100% Renewable Energy içinde (s.17 – 25). Springer, Cham. 10 Kasım 2018 tarihinde https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-45659-1_2 adresinden erişildi.
34. Vidalenc, E. (2017). Local energy planning in France: a way to reinforce energy transition. European Council for an Energy Efficient Economy için Konferans Bildirisi. 23 Ekim 2018 tarihinde https://www.eceee.org/library/conference_proceedings/eceee_Summer_Studies/2017/3-local-action/local-energy-planning-in-france-a-way-to-reinforce-energy-transition/ adresinden erişildi.
35. Yılmaz, M, (2012) Türkiye’nin enerji potansiyeli ve yenile-nebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi açısından önemi. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 33-54