HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Çift anonim/kör hakem değerlendirmesi, bilimsel yayınların en yüksek kalitede üretilmesini sağlamak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların objektif olarak incelenmesi açısından temeldir ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. IDEAS: Journal of English Literary Studies'in yayın kalitesinde hakem görüşleri belirleyicidir. IDEAS'a gönderilen tüm yazılar, aşağıdaki adımlara göre en az iki hakem tarafından anonim olarak incelenir:

Çift Anonim/Kör Hakem Değerlendirmesi Yöntemi
​
IDEAS: Journal of English Literary Studies, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çift anonim/kör hakemlik yöntemini kullanır. Bu yöntemde yazarların ve hakemlerin kimlikleri gizlidir.

Ön İnceleme Süreci
​
IDEAS: Journal of English Literary Studies'e gönderilen çalışmalar öncelikle editör ve alan editörü tarafından incelenir. Bu aşamada derginin amaç ve kapsamı ile ilgili olmayan, dil ve üslup açısından zayıf, özgünlükten yoksun, kritik bilimsel hatalar içeren ve yayınlanma kriterlerini karşılamayan çalışmalar reddedilir. Bu tür çalışmaların yazarları, başvuru tarihini takip eden dört hafta içinde bilgilendirilir. Kabul edilebilir görülen çalışmalar ise hakemlere gönderilir.
​
Hakem Atama

Hakemler çalışmaların içeriğine ve uzmanlık konularına göre atanır. Çalışmayı inceleyen editör ve alan editörü, uzmanlık konularına göre IDEAS: Journal of English Literary Studies hakem havuzundan iki hakemi veya makalede ele alınan çalışma konusuyla ilgili yeni bir hakemi önerir. Öneriler daha sonra değerlendirilir ve yazılar, inceledikleri çalışmayla ilgili hiçbir belge veya detayı paylaşmayacaklarını garanti etmekle yükümlü olan hakemlere iletilir.

Hakem Raporları

Hakem raporları genel olarak çalışmaların özgünlüğüne, yöntemlerine, etik kurallarına, bulgu ve sonuçların tutarlı sunumuna ve çalışmaların literatüre uygun olarak analiz edilmesine dayanmaktadır.
​
Değerlendirme Süreci
​
Hakemlere değerlendirme için dört hafta süre verilir. Yazarların, çalışmalarının düzenlemelerini "Yazım Kuralları"nda belirtilen kurallara göre üç hafta içinde tamamlamaları zorunludur. Hakemler gerekli gördükleri takdirde bir çalışmanın birden fazla kez düzenlenmesini isteyebilirler.

Değerlendirme Sonucu

Editör, hakemlerden gelen değerlendirmeleri en geç iki hafta içinde inceler ve bu inceleme sonucunda editör, çalışmaya ilişkin kararını yazar(lar)a bildirir.

Değerlendirme sonucunda:

• Hakemlerden gelen 2 minör revizyon kararı, minör revizyon verilmesi ile sonuçlanır;
• Hakemlerden biri minör revizyon, biri majör revizyon verirse, karar majör revizyon olur;
• Hakemlerden ikisi de majör revizyon kararı verirse, karar - Editör Kurulu'nun yazının durumunu değerlendirmesinin ardından - ya ret ya majör revizyon olur;
• Hakemlerden biri majör revizyon, biri ret verirse, karar ret olur;
• Hakemlerden biri minör revizyon, biri ret verirse, yazı üçüncü hakeme yollanır. Üçüncü hakemin vereceği karar belirleyicidir;
• Hakemlerden biri majör revizyon, biri kabul verirse, yazı üçüncü hakeme yollanır. Üçüncü hakemin vereceği karar belirleyicidir;
• Hakemlerden biri ret, biri kabul verirse, yazı üçüncü hakeme yollanır. Üçüncü hakemin vereceği karar belirleyicidir.

1. Minör revizyon kararı veren hakem, makaleyi yeniden görmek isterse makalenin düzeltilmiş hâli hakeme yeniden değerlendirme için gönderilir.
2. Minör revizyon kararı veren hakem, makaleyi yeniden görmeye gerek duymazsa, Editör Kurulu düzeltmelerin yapılıp yapılmadığına göre nihai kararı verir.
3. Majör revizyon alan makale, düzeltme sonrasında mutlaka hakeme yeniden değerlendirme için gönderilir.

​Yayın Değerlendirme Süreci ne kadar sürer?

IDEAS: Journal of English Literary Studies'e gönderilen çalışmaların yayın değerlendirme sürecinin 2-6 ay içerisinde tamamlanması öngörülmektedir. Ancak editör veya hakemlerin yazar(lar)dan düzeltme yapmasını istediği ve yazar(lar)ın düzeltmeyi tamamladığı süre bu süreye dahil değildir.

İtirazlar

Yazar(lar), IDEAS: Journal of English Literary Studies dergisinde değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra yayın ve bilim kurulları tarafından hazırlanan raporlara itiraz etme hakkını saklı tutar. Yazar(lar) itiraz gerekçelerini bilimsel bir şekilde ve kaynak göstererek idea.ejournal@gmail.com adresine veya DergiPark üzerinden sisteme yükleyerek göndermelidir. İtiraz, Yayın Kurulu tarafından en geç bir ay içinde incelenecek (yazının editörü, alan editörü ve hakemlerinden itiraz hakkında görüş bildirmeleri istenebilir) ve olumlu veya olumsuz bir sonuç olması durumunda yazar(lar)a bilgi verilecektir. Sonuç olumlu ise Yayın Kurulu yazının konusunda uzman yeni hakemleri görevlendirir ve incelemeyi yeniden başlatır.

Hakem Değerlendirmesinde Yapay Zekâ Kullanımı ve Gizlilik

Dergimizde hakemlik süreci, bağımsız bilimsel değerlendirme, akademik uzmanlık, tarafsızlık, gizlilik ve hesap verebilirlik ilkelerine dayanır. Hakemler, kendilerine değerlendirme amacıyla gönderilen çalışmaların bilimsel içeriğini bizzat incelemek ve değerlendirme raporlarını kendi bilgi, deneyim ve eleştirel muhakemeleri doğrultusunda hazırlamakla yükümlüdür. Hakemlerin değerlendirme görevleri kapsamında üretken yapay zekâ (ÜYZ) araçlarını kullanmaları yasaktır. Bu yasak, ChatGPT, Gemini, Claude ve benzeri büyük dil modelleri (LLM) dâhil olmak üzere içerik üretebilen yapay zekâ (YZ) sistemlerini kapsar.

Hakemler, değerlendirme sürecinde ÜYZ araçlarını aşağıdaki amaçlarla kullanamaz:

• Değerlendirilmek üzere gönderilen makalenin tamamını veya bir bölümünü özetlemek, analiz etmek ya da açıklamak; 
• Makalenin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek veya bilimsel niteliği hakkında değerlendirme oluşturmak; 
• Hakem raporunun, eleştirilerin veya revizyon önerilerinin tamamını ya da bir bölümünü oluşturmak; 
• Makalenin kabulü, reddi veya revizyonu hakkında öneri geliştirmek; 
• Hakem raporunu veya değerlendirme sürecine ilişkin gizli içerikleri YZ aracılığıyla çevirmek, yeniden yazmak ya da dilsel olarak düzenlemek. 

Hakemler, değerlendirme sürecindeki yayımlanmamış makaleleri, makalelerden alınan bölümleri, ek dosyaları, araştırma verilerini, yazar bilgilerini, hakem raporlarını veya gizli editöryal yazışmaları üçüncü taraf ÜYZ sistemlerine yükleyemez. Bu kısıtlamalar, değerlendirme sürecinin gizliliğinin, yazarların fikrî mülkiyet haklarının ve kişisel verilerin korunmasının yanı sıra bilimsel değerlendirmenin bağımsızlığını ve güvenilirliğini sağlamayı amaçlar.  

Hakem raporlarının bilimsel içeriği, eleştirileri, önerileri ve değerlendirme sonuçları bütünüyle hakemin kendi akademik uzmanlığına dayanmalıdır. YZ araçları, hakemin bilimsel muhakemesinin veya değerlendirme sorumluluğunun yerine geçemez. Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalarda beyan edilmemiş veya yayın etiğine aykırı olabilecek YZ kullanımlarından şüphelenmeleri durumunda, bu durumu somut gerekçeleriyle birlikte ilgili editöre bildirmelidir. Ancak yalnızca metnin üslubuna dayalı izlenimler veya otomatik YZ tespit araçlarının sonuçları, tek başına etik ihlal kanıtı olarak değerlendirilmemelidir. YZ kullanımı veya gizlilik yükümlülüklerinin ihlal edildiğine ilişkin durumlar editörlük tarafından incelenir. Gerekli görüldüğünde ilgili hakemden açıklama istenebilir, hakem raporu değerlendirme dışı bırakılabilir veya hakemin değerlendirme görevi sonlandırılabilir. Hakemler, değerlendirme görevini kabul etmekle bu kurallara uymayı ve değerlendirme süresince edindikleri bütün gizli bilgileri korumayı kabul etmiş sayılır.  

Ayrıntılı bilgi için dergimizin “Yapay Zekâ Kullanım Politikası” incelenmelidir.