COVID-19 Pandemi Döneminde Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Desteğin Stres Düzeyine Etkisi

Öz

Bu çalışmada COVID-19 pandemi döneminde üniversite öğrencilerinde sosyal desteğin stres düzeyine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın evrenini İstanbul ve İzmir’deki bir vakıf üniversitesi ve devlet üniversitesi Hemşirelik Bölümü öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma, 307 öğrenci ile internet ortamında anket yoluyla veri toplanarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Stres Belirtileri Ölçeği (SBÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için bağımsız örneklem t testi, varyans analizi, Kruskal wallis testi ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin stres belirtileri toplam puanı 70.97±16.71 bilişsel duygusal belirtiler 31.52±8.42, fiziksel belirtiler 16.49±4.09, ağrı belirtileri ise 15.75±4.68’dır. Öğrencilerin algılanan sosyal destek ölçeği toplam puanı 58.24±16.65, aile desteği 20.36±5.67, özel insan desteği 19.61±6.18, arkadaş desteği ise 18.26±6.48’dır. Katılımcıların algılanan sosyal destek ile stres belirtileri arasındaki negatif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Çalışmamız COVID-19 nedeniyle sosyal izolasyonda olan üniversite öğrencilerinin algıladıkları sosyal desteğin, stres belirtileri göstermelerini etkilediğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• sosyal destek
• üniversite öğrencisi
• stres

The Effect of Social Support on Stress Level of University Students during the COVID-19 Pandemic Period

Öz

This study aimed to evaluate the effect of social support on the stress level of university students during the COVID-19 pandemic period. The universe of this study was formed by the students of a foundation university and state university Nursing Department in Istanbul and Izmir. The research was carried out with 307 students by collecting data via online questionnaire. The data of the study were collected using the Personal Information Form, the Stres Self-Assessment Checklist (SSAC) and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS). Independent samples t-test, analysis of variance, Kruskal-Wallis test and correlation analysis were used to analyze the data. The total score of stress symptoms of the students participating in the study was 70.97±16.71 cognitive-emotional symptoms 31.52±8.42, physical symptoms 16.49±4.09, and pain symptoms 15.75±4.68. The total score of the students' perceived social support scale was 58.24±16.65, family support was 20.36±5.67, special human support was 19.61±6.18, and friend support was 18.26±6.48. It was determined that there was a negative significant relationship between the participants' perceived social support and stress symptoms (p<0.01). Our study has shown that the perceived social support of university students who are in social isolation due to COVID-19 affects their stress symptoms.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• social support
• stress
• university student

Kaynakça

1. Adhikari, S. P., Meng, S., Wu, Y.-J., Mao, Y.-P., Ye, R.-X., Wang, Q.-Z., . . . Raat, H. (2020). Epidemiology, causes, clinical manifestation and diagnosis, prevention and control of coronavirus disease (COVID-19) during the early outbreak period: a scoping review. Infectious diseases of poverty, 9(1), 1-12.
2. Akoğlu, G., & Karaaslan, B. T. (2020). Covid-19 ve izolasyon sürecinin çocuklar üzerindeki olası psikososyal etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 99-103.
3. Asante, K. O. (2012). Social support and the psychological wellbeing of people living with HIV/AIDS in Ghana. African journal of psychiatry, 15(5), 340-345. Sağlık Bakanlığı. (2021). Yeni Corona Virüs Hastalığı.
4. Baltaş, A., & Baltaş, Z. (1998). Stres ve başa çikma yolları. İstanbul: Remzi Yayınları.
5. Baran, M., Küçükakça, G., & Ayran, G. (2014). Effect of perceived social support level among school of healthy students on smoking. Meandros Medical and Dental Journal, 15(1), 9-15.
6. Bayram, D. (1999). Bir grup gençte ruhsal belirti ile sosyal destek ilişkisi. Unpublished doctoral dissertation, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
7. Bilal, E., & Dağ, İ. (2005). Eğitilebilir zihinsel engelli olan ve olmayan çocukların annelerinde stres, stresle başa çıkma ve kontrol odağının karşılaştırılması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 12(2), 56-68.
8. Bilge, Y., & Bilge, Y. (2020). Koronavirüs salgını ve sosyal izolasyonun psikolojik semptomlar üzerindeki etkilerinin psikolojik sağlamlık ve stresle baş etme tarzları açısından incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23.

9. Chew, Q. H., Wei, K. C., Vasoo, S., Chua, H. C., & Sim, K. (2020). Narrative synthesis of psychological and coping responses towards emerging infectious disease outbreaks in the general population: practical considerations for the COVID-19 pandemic. Singapore medical journal, 61(7), 350.
10. Çetinkaya, F. F., & Korkmaz, F. (2019). Algılanan Sosyal Destek ile Stres Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(1), 91-103.
11. DasGupta, B. (1992). Perceived control and examination stress. Psychology: A Journal of Human Behavior.
12. Eker, D. (2001). Cok boyutlu algilanan sosyal destek olceginin gozden gecirilmis formunun faktor yapisi, gecerlik ve guvenirligi. Turk Psikiyatri Dergisi, 12, 17-25.
13. Eker, D., & Arkar, H. (1995). Factorial structure, validity, and reliability of the multidimensional scale of perceived social support. Turk Psikoloji Dergisi, 10(34), 45-55.
14. Hovardaoğlu, S. (1997). Stres Belirtileri Ile Durumsal Ve Sürekli Kayginin Yordanmasi. Kriz dergisi, 5(2), 127-134.
15. Huremović, D. (2019). Psychiatry of pandemics: a mental health response to infection outbreak: Springer.
16. Mertens, G., Gerritsen, L., Duijndam, S., Salemink, E., & Engelhard, I. M. (2020). Fear of the coronavirus (COVID-19): Predictors in an online study conducted in March 2020. Journal of anxiety disorders, 74, 102258.
17. Parmet, W. E., & Sinha, M. S. (2020). Covid-19—the law and limits of quarantine. New England Journal of Medicine, 382(15), e28.
18. Rodríguez-Hidalgo, A. J., Pantaleón, Y., Dios, I., & Falla, D. (2020). Fear of COVID-19, stress, and anxiety in university undergraduate students: a predictive model for depression. Frontiers in psychology, 11, 3041.
19. Szkody, E., & McKinney, C. (2019). Stress-buffering effects of social support on depressive problems: Perceived vs. received support and moderation by parental depression. Journal of Child and Family Studies, 28(8), 2209-2219.
20. Szkody, E., Stearns, M., Stanhope, L., & McKinney, C. (2020). Stress‐Buffering Role of Social Support during COVID‐19. Family process.
21. Topkaya N, K. A. (2015). Perceived social support, life satisfaction, Attitudes towards psychological help and Intentıon to seek help: a model study.
22. Tükel, R. (2020). Covid-19 pandemi sürecinde ruh sağlığı. Türk Tabipler Birliği Covid-19 Pandemisi Altıncı Ay Değerlendirme Raporu, 30, 2020.
23. Wang, C., Pan, R., Wan, X., Tan, Y., Xu, L., Ho, C. S., & Ho, R. C. (2020). Immediate psychological responses and associated factors during the initial stage of the 2019 coronavirus disease (COVID-19) epidemic among the general population in China. International journal of environmental research and public health, 17(5), 1729.
24. Yamaç, Ö. (2009). Üniversite öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek ile stresle başa çıkma stilleri arasındaki ilişki. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
25. Yavuzer, Y., Albayrak, G., & Keldal, G. (2018). Üniversite öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişki: Problem çözme becerilerinin aracılık etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (HU Journal of Education), 33(1), 242-255. Yılmaz, E., Yılmaz, E., & Karaca, F. (2008). Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Genel Tip Dergisi, 18(2).
26. Yılmazel, G. (2013). Perceived social support and health related behaviors at the school of health students. Yeni Sempozyum Dergisi, 51, 151–157.
27. Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of personality assessment, 52(1), 30-41.